Reacties akkoord: 'Op sommige onderdelen een brug te ver'

Het is zover: VVD en PvdA presenteerden vandaag een regeerakkoord, nadat de Tweede Kamerfracties akkoord gingen met de tussen de twee partijen gemaakte afspraken. En dus regent het reacties. Een overzicht.

(Van links naar rechts) D66-leider Alexander Pechtold, CU-leider Arie Slob, CDA-leider Sybrand van Haarsma Buma en PVV-leider Geert Wilders praten voorafgaand aan het wekelijkse vragenuurtje in de Tweede Kamer in oktober. Beeld anp

SP-leider Emile Roemer: 'Uit het akkoord blijkt dat de VVD goed heeft onderhandeld. Rutte moet zich op onderdelen aanpassen maar hoeft geen fundamenteel andere koers te varen, de lijn blijft klassiek liberaal. De marktwerking in de zorg gaat door, werknemers krijgen minder zekerheid, studenten zijn de klos en in plaats van investeren kiest het kabinet voor hard bezuinigen, wat slecht is voor de economie.'

'Dat de ziektekostenpremie inkomensafhankelijk wordt is een mooi succes. We moeten dit kabinet een kans geven, maar ik constateer dat de VVD uiteindelijk aan het langste eind heeft getrokken. Er is geen fundamentele wijziging van de liberale koers van Rutte I.'

Verbond van Verzekeraars: 'De voortvarendheid waarmee VVD en PvdA het over het pijnlijke ombuigingspakket eens zijn geworden, biedt vertrouwen dat een stabiel kabinet kan aantreden. Maar op onderdelen gaat het pakket een brug te ver.'

Zo jaagt de ruime verdubbeling van de assurantiebelasting ondernemers en verzekerden te veel op kosten, concludeert het verbond. De verzekeraars vinden verder onder meer dat werkenden voldoende mogelijkheden moeten houden om een goed pensioen op te bouwen, desnoods ook op individuele basis.

Kees van der Staaij, fractievoorzitter SGP: 'Eerlijk is eerlijk: de kabinetsformatie is vlot gegaan. Het kabinet zet stevig in op maatregelen die hard nodig zijn om de economie, de woningmarkt en de staatsfinanciën gezond te maken. Dat is positief.

Ronduit bezorgd is de SGP over een aantal maatregelen die de SGP na aan het hart liggen, zoals de onwil om ongeboren kinderen beter te beschermen, het uitsluiten van gewetensbezwaarde trouwambtenaren en het knagen aan de ruimte voor christelijk onderwijs. Het kabinet blijkt weinig oog te hebben voor de positie van gezinnen met kinderen. Als je ziet hoe veel er met name in de kindregelingen wordt gesnoeid, kunnen deze gezinnen in financieel opzicht wel eens het kind van de rekening worden.'

Bram van Ojik, fractieleider GroenLinks: 'We hebben te maken met een ouderwets grijs kabinet, met een groen sausje. Er worden wel wat groene stappen gezet, maar het is volstrekt onvoldoende om de economie op duurzame leest te schoeien.'

'Dit kabinet kiest ervoor de vervuilers te ontzien en de rekening neer te leggen bij bijvoorbeeld mensen die zorg nodig hebben of huurders. Ook de natuur is de klos. De Bleker-bezuiniging op natuur gaat gewoon door. Zoals altijd zal GroenLinks elk voorstel op de inhoud beoordelen. Dat blijkt nu lastig. Veel voorstellen blinken uit in vaagheid. Zo wordt er voor maar liefst 5 miljard euro op de zorg bezuinigd. Maar onduidelijk is wat dat precies betekent voor mensen die zorgafhankelijk zijn of worden.'

ractievoorzitter van GroenLinks Bram van Ojik. Beeld anp


PVV-leider Geert Wilders
: 'Dit zijn maatregelen waar Nederland niet op zit te wachten. Destructieve, verkeerde en foute keuzes die voor Nederland verkeerd zullen uitpakken. De maatregelen zijn slecht voor de economie, slecht voor de werkgelegenheid en slecht voor de gewone Nederlander. De grenzen gaan weer open en mensen die de boel belazeren krijgen een plekje in Nederland. De korting op Ontwikkelingssamenwerking had wel een paar miljard meer mogen zijn. Wij gaan hier stevig oppositie tegen voeren.'

Tevredenheid is er bij de Vereniging van Vrije Theater Producenten (VVTP) over het akkoord tussen de VVD en de PvdA. 'Dat de btw op toegangskaartjes en op het theater 6 procent blijft is essentieel voor deze sector', aldus voorzitter Erwin van Lambaart.
'De sector had het heel moeilijk en dat er niet verder bezuinigd wordt is erg positief. Nu kan de schade van de afgelopen jaren door creativiteit weer gecompenseerd worden', aldus Van Lambaart. 'Bovendien is het goed dat de CJP-pas behouden blijft. Het is essentieel dat jongeren gebruik kunnen blijven maken van cultuurinstellingen. De pas motiveert jongeren om cultureel actief te blijven.'

Arie Slob, fractieleider van de ChristenUnie: 'Er wordt niet naar iedereen een brug geslagen. Er wordt een brug geslagen naar Nederland, maar die zie ik niet terug richting de gezinnen gaan. Dat noem ik een gemiste kans. Als je een gezin hebt en opgroeiende kinderen, dan krijg je een behoorlijke rekening gepresenteerd. Ik zie daar hele zware klappen vallen.'

Wilna Wind, directeur van patiëntenfederatie NPCF, reageert op de zorgplannen uit het regeerakkoord, onder andere het voornemen om de zorgpremie inkomensafhankelijk te maken.
'Dat hoge inkomens meer betalen dan lage inkomens, is op zich goed. Maar het afschaffen van de zorgtoeslag moet natuurlijk wel gecompenseerd worden. Ik ben benieuwd wat deze maatregelen betekenen voor de verschillende groepen. Hoe worden chronisch zieken bijvoorbeeld gecompenseerd? Ik kijk uit naar de koopkrachtplaatjes, die zullen ongetwijfeld meer duidelijkheid bieden. Dat de gemeenten een stuk meer vrijheid krijgen in het invullen van allerlei voorzieningen, kan verschillende kanten opgaan. Ik hoop dat dat niet wil zeggen dat mensen uit rijke gemeenten betere zorg krijgen dan mensen uit armere gemeenten. We hebben nog wel wat vragen over de maatregelen uit het regeerakkoord. De onderhandelaars zeggen dat ze overleg met sociale partners en het veld belangrijk vinden. Ik hoop dat dat ook geldt voor patiënten. Kom maar op!'

De transportsector is gematigd positief over het regeerakkoord. Transport en Logistiek Nederland (TLN) en de Ondernemersorganisatie voor logistiek en transport (EVO) zien positieve elementen maar wijzen ook nadrukkelijk op de negatieve aspecten. 'De plannen van het nieuwe kabinet lijken de economie aan de praat te houden. Zo komen er geen nieuwe bezuinigingen op de investeringen in infrastructuur en er komt geen kilometerheffing voor alleen vrachtverkeer. Maar we zijn zeer ontstemd over de voorgenomen accijnsverhoging van 3 eurocent per liter diesel en lpg. De accijnzen op brandstof liggen in Nederland al ver boven het Europees minimum.'

De student wordt kaalgeplukt en het maandag gepresenteerde regeerakkoord betekent dat het hoger onderwijs de klos is. Dat is de eerste reactie van studentenorganisatie LSVb op het akkoord tussen VVD en PvdA.

'Niet alleen raken studenten hun basisbeurs kwijt, maar ook hun OV-chipkaart. En het absurde is, ze zien er geen cent van terug. Het hoger onderwijs wordt geen millimeter beter qua kwaliteit, het is absurd'', reageerde voorzitter Kai ten Heijneman furieus. ,,Er wordt vast geld geïnvesteerd in goede zaken. Maar op deze manier werken we de staatsschuld weg en zorgen we voor een massale studieschuld.'

Nifarp, het platform van de Nederlandse bedrijven die betrokken zijn bij de JSF: 'De beslissing van de nieuwe coalitie om nu partner te blijven in het JSF-programma is goed nieuws voor de 1000 gezinnen in Nederland die nu al een boterham hebben dankzij de JSF. Tegelijkertijd kent het regeerakkoord ook een nieuwe factor in de vorm van meer onderzoeken. Het JSF-dossier is in het belang van de Nederlandse economie juist ook op de lange termijn gebaat bij consistentie. Vliegtuigbouw gaat om de lange termijn en dan is een betrouwbare overheid gedurende decennia cruciaal. Wij hebben vertrouwen in een goede uitkomst van de aangekondigde onderzoeken. Het is positief dat de regering het besluit over de opvolging van de F-16 al in 2013 wil nemen.'

Liane den Haan, algemeen directeur van ouderenbond ANBO: 'De afschaffing van de zorgtoeslag is positief. Daar hebben wij steeds voor gepleit. De andere bezuinigingen in de zorg zijn minder. Mensen moeten meer zelf gaan betalen. Dat kan in bepaalde gevallen ook niet anders, maar de gemeenten worden verantwoordelijk voor een flink deel van de ouderenzorg. In voorgaande jaren is gebleken dat gemeenten die ook nog eens gekort worden in hun budget, die taken niet zomaar over kunnen nemen. Bovendien verdwijnt hiermee het vanzelfsprekende recht op zorg. Dat is onacceptabel voor een rijk land als Nederland. Daarnaast vindt ANBO het teleurstellend dat niet wordt geïnvesteerd in de arbeidsmarktpositie van 55-plussers. Wij vrezen voor een kennisvacuüm, nu jong en oud niet van elkaar kunnen leren.'

De PO-Raad is 'overwegend positief' over het gepresenteerde akkoord tussen VVD en PvdA. Dat liet woordvoerder Harm van Gerven maandag weten. 'Zeker in deze tijd van soberheid is het fijn dat de nullijn niet verzwaard wordt.'

'Bovendien zijn wij blij met de investeringen in de professionalisering bij zowel de leraren, de schoolleiders en de inspectie. Wij willen helpen vorm te geven aan een nieuw onderwijsakkoord', aldus Van Gerven. 'Ook zijn wij er blij mee dat er moderne arbeidsvoorwaarden komen en dat er aandacht komt voor krimpende scholen.'

Directeur Farah Karimi van Oxfam Novib:
'Het is schokkend; vele malen erger dan gedacht. Dit is puur uitvoering van het VVD-programma. Met een bezuiniging van 1 miljard wordt er geen brug geslagen, maar ontstaat er een kloof tussen arm en rijk. Bovendien worden er twee internationale afspraken geschonden: we komen onder de 0,7 procent terecht als het gaat om het budget voor ontwikkelingssamenwerking en er komt geen extra geld voor de gevolgen van klimaatverandering in ontwikkelingslanden. Dat is internationaal wel de afspraak. Nu moet dat komen uit het budget voor onder meer de bestrijding van armoede en beter onderwijs.'

D66-leider Alexander Pechtold:
'D66 benadert het kabinet constructief waar het kan en kritisch waar het moet. Tijdens de campagne maakte ik me zorgen over de financiële discipline van het volgende kabinet, maar dat lijkt nu toch goed te komen. Dat is zonder meer winst voor ons allemaal.

We moeten ervoor zorgen dat werken loont. De lasten komen in dit akkoord wel erg op de schouders van werkenden en bedrijven terecht. Daarmee ontmoedigt de nieuwe coalitie werken en ondernemen, en dat schaadt het herstel van de economie.

Voor D66 is investeren in onderwijs een topprioriteit. Deze kansen van de volgende generatie in een steeds meer concurrerende wereldmarkt zijn afhankelijk van de kwaliteit van onderwijs die wij onze jongeren geven. Het is een gemiste kans dat het kabinet niet investeert in onderwijs.'

Henk Hagoort, voorzitter raad van bestuur Nederlandse Publieke Omroep (NPO)
over bezuinigingen publieke omroep: 'Deze nieuwe bezuiniging zorgt ervoor dat kijkers en luisteraars worden benadeeld. De Nederlandse Publieke Omroep is al bezig met het doorvoeren van de grootste bezuiniging ooit. Dat zullen mensen vanaf 2014 gaan merken op radio en tv. Deze extra bezuiniging die geldt vanaf 2017 zal alleen maar ten koste van de programma's gaan.'

Natuurorganisaties als De12Landschappen en Natuurmonumenten zijn optimistisch over het regeerakkoord. Directeur Jan Jaap de Graeff van Natuurmonumenten: 'Het begrotingsakkoord 2013 draaide de bezuinigingen op natuur met een bedrag van 200 miljoen euro terug. De nieuwe coalitie heeft besloten dit budget structureel aan de begroting toe te voegen. Het is een compliment waard dat de coalitiepartners VVD en PvdA, in een tijd van miljardenbezuinigingen, de visie hebben om investeringen te doen. Het nieuwe kabinet stelt ons in staat de natuur goed te beheren. Daarnaast is er opnieuw zicht op het vervolmaken van het nationaal natuurnetwerk.'

Sybrand Buma, fractievoorzitter CDA: 'Dit is een teleurstellend resultaat. Ik ben ervan geschrokken dat de werkloosheid de komende jaren stijgt. Gezinnen met kinderen zijn de klos. De kinderbijslag gaat naar beneden. Voor gezinnen met kinderen is er bijna 1 miljard euro minder. Ik ben bang dat de gezinnen met een middeninkomen de rekening gaan betalen. Wij zullen plannen waarmee we het niet eens zijn, niet aan een meerderheid helpen in de Eerste Kamer. VVD en PvdA moeten zich niet te snel rijk rekenen.'

CNV voorzitter Jaap Smit: 'Het regeerakkoord oogt snoeihard. Het kabinet gaat de komende jaren flink bezuinigen en dat raakt iedereen. Dat wisten we. Het heeft geen zin tegen elke maatregel te zijn. Voor het CNV is het de vraag of de pijn op een eerlijke manier wordt verdeeld.

In de aanpak van de crisis pleit het CNV al geruime tijd voor hervormingen in plaats van botte bezuinigingen. Hervormen kunnen niet zonder draagvlak. Ik ben dan ook blij dat het kabinet ervoor lijkt te kiezen het gesprek aan te gaan met de sociale partners. Wat betreft de woningmarkt hebben Rutte en Samsom het begrepen. De plannen voor de ww, de ziektewet en het ontslagrecht moeten wel beter.'

Sybrand van Haersma Buma bij het CDA-congres, afgelopen zaterdag. Beeld anp

Joris Thijssen, campagnedirecteur van Greenpeace: 'Greenpeace is blij dat het nieuwe kabinet ambitieus wil zijn op het vlak van energiebesparing en duurzaamheid. Het is voor het eerst dat een kabinet wil streven naar een volledig duurzame energievoorziening in 2050. De beoogde 16 procent duurzame energie in 2020 is een stuk meer dan waar Nederland nu op 'aankoerst'. Greenpeace maakt zich zorgen dat dit kabinet geen klimaatambities noemt en dat kolencentrales subsidies lijken te gaan ontvangen. Veel moet nog blijken bij de uitwerking.'

Het Interstedelijk Studenten Overleg (ISO) vindt dat de VVD en de PvdA niet goed hebben nagedacht over de consequenties die het regeerakkooord heeft voor studenten. Dat liet het ISO weten in een reactie na de presentatie van het akkoord.

Het ISO vindt het vreemd dat er drie pijnlijke maatregelen worden genomen, terwijl de partijen tegelijkertijd zeggen dat Nederland moet gaan behoren tot de top 5 van de kenniseconomieën ter wereld. 'Drie pijnlijke maatregelen zijn er twee te veel', meent ISO-voorzitter Thijs van Reekum. 'De afschaffing van de studiefinanciering, de aanpassing van reisrecht naar kortingskaart en het afschaffen van de zorgtoeslag zorgt voor een kostenstijging voor de student van ongeveer 5000 euro per jaar.'

'Dit is in onze ogen onacceptabel', aldus van Reekum. 'De student lijkt de melkkoe van de bezuinigingen te worden.'

Hans Berkhuizen, directeur van Milieudefensie: 'Het zijn vooralsnog mooie uitspraken als 'inzetten op groene groei' en een 'circulaire economie'. We hopen dat de coalitiepartners hier concreet handen en voeten aan weten te geven en we zullen daar ook op blijven aandringen.'

Volgens de milieuorganisatie laten de coalitiepartners het afweten op gebied van mobiliteit. 'Met de Blankenburgtunnel en de verbreding van de A27 en het afzien van de kilometerheffing gaat Rutte II onverminderd door op de weg van meer asfalt', aldus Berkhuizen.

Gerrit van de Kamp, voorzitter politiebond ACP: 'Ik ken nog niet alle stukken, dus kan alleen een voorlopige reactie geven. We kunnen niet anders dan tevreden zijn dat in tijden van crisis er voor de Nationale Politie structureel 100 miljoen bij komt. We willen nog wel weten waar dat precies voor is bedoeld. Ook lijken er maatregelen op het gebied van veiligheid aangekondigd, waarvan wij denken dat die logisch zijn.'

Voorzitter Tanja Ineke van het COC, de Nederlandse belangenvereniging voor lesbiennes, homo's, biseksuelen en transgenders (LHBT's): 'De overheid is een onmisbare bondgenoot in de strijd voor acceptatie, veiligheid en gelijke rechten voor LHBT's. Daarom is het COC buitengewoon gelukkig met het feit dat VVD en PvdA emancipatie en gelijke behandeling van LHBT's als prioriteit benoemen in hun regeerakkoord. Daarin wordt de belangrijke rol van de overheid bij emancipatie volmondig erkend. Om deze voornemens te kunnen uitvoeren is het wel noodzakelijk dat er weer een minister voor LHBT-emancipatie komt.'

'Het COC is erg teleurgesteld over de oplossing die het regeerakkoord voorstelt voor het fenomeen weigerambtenaar. Een 'uitsterfconstructie' moet ertoe leiden dat er op termijn geen weigerambtenaren meer zijn. Afhankelijk van de invulling van deze afspraak kan dat betekenen dat paren van gelijk geslacht de komende ruim 40 jaar nog steeds op de mooiste dag van hun leven geconfronteerd kunnen worden met discriminatie door de overheid. Dat is niet acceptabel. We rekenen erop dat PvdA en VVD er in de uitwerking van de afspraken voor zorgen dat er vóór september 2013 een einde komt aan het fenomeen weigerambtenaar, zoals afgesproken in het Roze Stembusakkoord van 3 september, wat beide partijen tekenden.'

De Koepel van Nederlandse Verenigingen van Gepensioneerden beoordeelt het maandag gepresenteerde regeerakkoord als 'een ingrijpend pakket van maatregelen'.

'De noodzaak van ingrepen is vanzelfsprekend; iedereen moet bijdragen, ook de ouderen. De KNVG zou graag samenwerken met dit kabinet om te voorkomen dat een stapeling van maatregelen eenzijdig en bovenproportioneel de koopkracht van ouderen zou belasten. De afgelopen jaren is die koopkracht immers al achteruitgehold.'

Studentenkoepel LKvV is teleurgesteld na de presentatie van het akkoord tussen VVD en PvdA. 'Het afschaffen van de basisbeurs was al verwacht, maar dat de opbrengsten niet terugkomen in het Hoger Onderwijs en dat ook het OV-reisrecht wordt vervangen door een kortingskaart zijn grote teleurstellingen', schrijft de organisatie in een reactie.

Volgens de LKvV wordt studeren nog duurden en worden studenten opgezadeld met een te hoge individuele schuld. Het meest verbaasd is voorzitter Jan van 't Westende over de afschaffing van het reisrecht. 'Het OV-reisrecht is juist van groot belang voor de mobiliteit van studenten. Niet alleen voor studenten die nog bij hun ouders wonen is het reisrecht belangrijk, maar ook voor studenten die hun stage of minor in een andere stad willen volgen.'

Elco Brinkman, voorzitter van Bouwend Nederland: 'De bouw en infrastructuur krijgen in dit kabinet de aandacht die ze verdienen. Er komt een minister speciaal voor Wonen, voor de lange termijn staat nu beleid voor de woningmarkt vast en ook lijken de bezuinigingen op infrastructuur teruggedraaid te worden.

Wat de woningmarkt betreft zien we hier het beste nieuws in jaren, als we enerzijds kijken naar de helderheid over de hypotheekrenteaftrek en starters, en anderzijds naar het beleid richting marktconforme huren. Dat is goed in lijn met ons pleidooi. Door die rust en duidelijkheid kan eindelijk het vertrouwen terugkeren, zodat de bouwsector een begin kan maken met herstel van de zwaarste crisis uit de laatste 70 jaar.

Naast de plussen zijn er ook minpunten. Zo stijgen de werkgeverslasten. Maar toch: met dit pakket kunnen we geleidelijk weer uit het dal klimmen.'

VluchtelingenWerk Nederland vindt het zorgelijk dat in het regeerakkoord gezinshereniging moeilijker wordt gemaakt en dat het nieuwe kabinet van PvdA en VVD illegaliteit strafbaar wil stellen. Maar bij de organisatie heerst grote opluchting over de kinderregeling. Directeur Dorine Manson: 'Er is eindelijk weer perspectief voor kinderen die al jaren in onzekerheid in Nederland wonen. We zijn blij dat er een structurele oplossing komt voor kinderen die 5 jaar of langer in Nederland zijn. We hebben ons hier de afgelopen tijd volop voor ingezet. Ook bij de bevolking is brede steun voor een oplossing voor gewortelde kinderen.'

Dylan de Gruijl, persvoorlichter van het Wereld Natuur Fonds: 'Het WNF is positief over de groene ambities in het nieuwe regeerakkoord. Met een ambitie van 16 procent duurzame energie voor 2020 steekt Nederland zijn nek weer uit. Ook wordt de zorg voor natuur in Nederland serieus genomen door VVD en PvdA. Dit akkoord hecht weer waarde aan het maatschappelijke belang van natuur. Waterveiligheid, economie en gezondheid worden terecht aan het beleid voor natuur en duurzaamheid gekoppeld.'

Rob Mulder, directeur Vereniging Eigen Huis is teleurgesteld: 'Ik ben met stomheid geslagen. Alle berichten leken erop te duiden dat de afspraken over de hypotheekrenteaftrek uit het Kunduz-akkoord van tafel waren. Daarin was bij het afbouwen van de renteaftrek een onderscheid gemaakt tussen mensen die al een hypotheek hebben, en starters. Ik ben teleurgesteld dat die maatregel opnieuw in dit regeerakkoord is opgenomen. Veel politici en hoogleraren zijn het erover eens dat het verschrikkelijk slecht is dat er voor starters een zwaarder regime bestaat dan voor de mensen die al een hypotheek op hun huis hebben. Zo komt de woningmarkt natuurlijk nooit op gang.'

De Vereniging voor Schouwburg- en Concertgebouwdirecties (VSCD) is blij met het gepresenteerde regeerakkoord. ,'Het is positief dat de waarde van cultuur wordt onderschreven', aldus directeur Martin van Ginkel.

'Daarbij zijn wij heel blij dat is besloten om het btw-tarief op cultuur op 6 procent te houden en dat de CJP-pas behouden blijft. In algemene zin is het fijn dat er minder regeldruk moet komen voor bedrijven en instellingen en dus ook voor culturele instellingen. Zo wordt ondernemerschap gestimuleerd', liet de directeur weten.

Gerard Dielessen, algemeen directeur van NOC*NSF, heeft evenals voorzitter André Bolhuis verheugd gereageerd op de plannen van het nieuwe kabinet met betrekking tot de sport. 'Rutte en Samsom hebben groot gelijk: sport inspireert en brengt de mensen bij elkaar. Dat zien we komende zaterdag ook weer als we ons 100-jarig bestaan vieren met de Papendal Sport Parade. Iedereen die we gevraagd hebben om mee te werken, van astronaut André Kuipers tot olympisch turnkampioen Epke Zonderland, aarzelde geen seconde om voluit ja te zeggen.'

'De grootheidswaanzin heeft toegeslagen', reageert de Brabantse CDA-gedeputeerde Ruud van Heugten op het plan om Nederland op te delen in vijf landsdelen met een gesloten huishouding en gemeenten met minimaal 100.000 inwoners. 'We hebben in de zorg en het onderwijs gezien waar dat toe leidt. Dat is geen bruggen bouwen maar gaten slaan. We dreigen een uitvoeringsdienst van Den Haag te worden.'

De provincie Noord-Brabant is verder bezorgd over besparingen bij de regionale omroep. Van Heugten vreest voor het huidige Omroep Brabant door de integratie van taken met de landelijke publieke omroep. 'We willen Omroep Brabant in Brabant houden en niet op het Mediapark in Hilversum.'

Ruud van Heugten. Beeld ANP

Steven van Eijck, voorzitter van de huisartsenvereniging LHV: 'In het regeerakkoord wordt de ingeslagen weg voor zorg in de buurt voortgezet. In het regeerakkoord staat duidelijk dat de zorg dichtbij moet blijven. Dat is heel goed voor patiënten. Die zijn daar erg bij gebaat. We krijgen er nu ook de wijkverpleegkundige weer bij. Daar pleit ik al erg lang voor, want die hebben we zo gemist. Zij is echt heel belangrijk voor het werk in de buurt. Ik lees ook dat het de bedoeling is dat veel meer zorg naar de eerste lijn gaat en daar blijft. Dat is een proces dat al langer bezig is: de zorg voor ouderen bijvoorbeeld en voor diabetes- en COPD-patiënten. Die ligt nu al bij ons. Huisartsen mogen ook meer gaan samenwerken in plaats van concurreren. Dat is heel goed nieuws. In ons vak is het juist belangrijk om heel veel samen te werken. Met fysiotherapeuten, verloskundigen, diëtisten, apothekers. En de wijkzuster dus.'

De VO-raad, de organisatie van en voor schoolbesturen en scholen in het voortgezet onderwijs, is blij met de plannen in het regeerakkoord, zo liet voorzitter Sjoerd Slagter maandag weten. 'Vooral met de modernisering zijn wij blij. De uren worden flexibel, er komt meer maatwerk. En bovendien is het goed nieuws voor jonge, ambitieuze studenten dat de oudedagregeling wordt gemoderniseerd.'

'Investeren in verdere professionalisering van de docent en de schoolleider is cruciaal om de goede kwaliteit van het onderwijs in Nederland vast te houden', vervolgt Slagter. 'De bezuinigingen blijven staan, maar er komt wel een miljoenenimpuls in de kwaliteit van het onderwijs en van gebouwen.' Volgens hem kan de hoge kwaliteit van het onderwijs gehandhaafd blijven.

Op het schrappen van de gratis verstrekking van schoolboeken reageert Slagter neutraal. 'Het gaat ouders 150 euro kosten, dat is slecht voor de ouders, maar voor ons neutraal.'

Het Landelijk Aktie Komitee Scholieren (LAKS) is blij dat er geïnvesteerd wordt in de kwaliteit van leraren in het voortgezet onderwijs. Dat liet het LAKS maandag weten in reactie op het regeerakkoord.

'Het is goed om te zien dat dit kabinet inziet hoe belangrijk de kwaliteit van docenten is voor het onderwijs. Een investering in de kwaliteit van de docent is een investering in de kwaliteit van het onderwijs', concludeert Lotte Savelberg, voorzitter van het LAKS. Ook is het LAKS opgelucht over de in het regeerakkoord opgenomen afschaffing van de maatschappelijke stage.

De HBO-raad baalt van het regeerakkoord dat maandag werd gepresenteerd. Volgens de raad helpt het akkoord het hoger onderwijs niet.

'Het nieuwe kabinet bezuinigt feitelijk op de uitgaven voor het hoger onderwijs, 155 miljoen euro in 2017, oplopend naar 195 miljoen euro structureel', aldus de HBO-raad. 'Het geld dat studenten inleveren door de introductie van het leenstelsel komt helaas niet ten goede aan het hoger onderwijs. De toegankelijkheid van het hoger onderwijs komt daarbij onder druk door onvoldoende middelen voor de aanvullende beurzen. De HBO-raad verwacht hierdoor 15.000 tot 20.000 studenten minder aan de hogescholen.'

Rolf Smid, persvoorlichter van de Chronisch zieken en Gehandicapten Raad (CG-raad)

'We zijn heel blij dat de zorgpremie en het eigen risico in de zorg inkomensafhankelijk worden. Daar pleiten wij al jaren voor. Dit zet zoden aan de dijk voor chronisch zieken met lage inkomens. De koopkracht van chronisch zieken en gehandicapten ging de laatste jaren drastisch achteruit. Dat een aantal toeslagen en de aftrek van zorgkosten verdwijnen, is minder goed nieuws. Daar worden chronisch zieken en gehandicapten wel voor gecompenseerd, maar die compensatie is aanzienlijk minder dan wat ze nu krijgen. Het is dus maar de vraag of ze er netto op vooruitgaan. Dat gemeenten enorme taken krijgen toebedeeld, is een ander punt van zorg. We vragen ons af of de kans zo niet groot wordt dat je in de ene gemeente veel beter af bent dan in de andere.'

Reginald Visser en Bob van der Wal, voorzitters van vakcentrale MHP: 'Het regeerakkoord legt de rekening van de crisis voor het grootste deel neer bij de inkomens vanaf anderhalf maal modaal (vanaf 3.700 euro bruto per maand) en heeft daarmee een forse nivellerende werking. Bovendien geeft het regeerakkoord niet echt vertrouwen dat de coalitie van VVD en PvdA serieus werk wil maken van de samenwerking met sociale partners. Door de inkomensafhankelijke premies en bijdragen in de zorg en de forse ingrepen in de pensioenopbouw, maken wij ons grote zorgen over de inkomenspositie van de middengroepen.'

MHP-voorzitter Bob van der Wal. Beeld ANP

De Algemene Onderwijsbond vindt dat er geen ambitie spreekt uit het maandag gepresenteerde regeerakkoord. 'Het regeerakkoord biedt geen structurele oplossing voor de problemen waarmee de arbeidsmarkt in het onderwijs kampt', laat de bond weten.

De nullijn in het onderwijs wordt doorgezet en jonge docenten vallen buiten de boot, zo constateert de bond. 'Daar staat een verhaaltje tegenover dat leraren makkelijker ontslagen moeten kunnen worden en dat er alleen over moderne arbeidsvoorwaarden wordt gesproken als de ouderenregeling wordt afgeschaft', stelt AOb-voorzitter Walter Dresscher. 'Ik hoop dat we snel de kans krijgen de nieuwe minister op andere gedachten te brengen.'

Ook vreest de bond dat er, door het invoeren van een leenstelsel en het schrappen van het reisrecht voor studenten, dat er minder scholieren voor een lerarenopleiding kiezen. Wel vindt de AOb het fijn dat er gekort wordt op de topsalarissen in het onderwijs.

CNV Onderwijs is teleurgesteld over het regeerakkoord, dat maandag werd gepresenteerd. 'Het kabinet wil de kwaliteit van leraren en schoolleiders verbeteren, maar doet niets aan de beloning die daar bij past'', klinkt het somber.

'Onderwijspersoneel staat al jaren op de nullijn en ook in het regeerakkoord komt er voor deze groep geen salaris bij', vervolgt de bond, die nog meer haken en ogen ziet. 'De vrijheid van onderwijs in krimpgebieden dreigt gevaar te lopen. Daarnaast kan het onderwijs alleen geld krijgen van dit kabinet als de ouderenregeling (BAPO) wordt afgebouwd.'

Vereniging van Nederlandse Gemeenten: 'Op gemeenten wordt extra bezuinigd. Dit heeft gevolgen voor dienstverlening dicht bij burgers door de gemeenten. Gemeenten zijn positief over het feit dat de decentralisaties verder worden doorgezet in combinatie met beleidsvrijheid voor gemeenten. Het uitgangspunt van gedwongen schaalvergroting uit het regeerakkoord biedt echter geen oplossing voor de organisatie hiervan. Gemeenten dringen aan op spoedig overleg met het nieuwe kabinet om de consequenties van de gepresenteerde plannen te bespreken.'

Hans van der Ploeg, directeur van brancheorganisatie VBO Makelaar:
'Ik ben blij dat er eindelijk duidelijkheid wordt gegeven over de hypotheekrenteaftrek, zodat dit niet als een donkere wolk boven de woningmarkt blijft hangen. Door 2040 als stip op de horizon te zetten, krijgt de consument zekerheid over de hypotheekrenteaftrek. Het consumentenvertrouwen zal hierdoor toenemen. Maar om de woningmarkt voor de lange termijn gezond te maken, moet er een brug worden geslagen tussen de koop- en huurmarkt. De huurmarkt wordt flink aangepakt om meer geliberaliseerde huurwoningen te realiseren. Of dat lukt als de extra inkomsten niet direct worden teruggesluisd naar die huurmarkt, is de vraag.'

De vakbond Abvakabo FNV noemt het regeerakkoord een mokerslag voor het overheids- en zorgpersoneel. 'Voor 2012 en 2013 is de nullijn voor ambtenaren weliswaar van de baan, maar daartegenover staat dat andere arbeidsvoorwaarden ervoor moeten worden ingeleverd. Hiermee wordt de publieke sector oneerlijk achtergesteld op de marktsector', aldus de bond.

'Door het vervangen van de aanspraak op huishoudelijke hulp door maatwerkvoorziening, raken vele ouderen en gehandicapten hun vertrouwde hulp kwijt en verliezen duizenden zorgmedewerkers hun baan', somberde de vakbond, die vreest dat er nu meer mensen van duurdere zorg gebruik gaan maken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden