Razendsnelle omslag na crisis: bouw is nu banenmachine, maar tekort aan vaklui dreigt

De bouwnijverheid is vrijwel van de ene op de andere dag een banenmachine geworden. In geen andere bedrijfstak is de omslag op de arbeidsmarkt zo snel gegaan. Dat blijkt uit de Arbeidsmarktprognose die het UWV dinsdag heeft gepresenteerd. Het aantal vacatures groeit zelfs zo hard dat er grote tekorten aan vakmensen dreigen. Die krapte belemmert bouwbedrijven in hun groei, constateert het UWV.

Beeld anp

De groei valt extra op omdat de bouwsector de afgelopen acht jaar het meest leed onder de economische crisis. In geen bedrijfstak verdwenen zo veel banen: ruim 100duizend van de bijna 500duizend. Was er werk te vergeven, dan kozen de onzekere bouwbedrijven voor tijdelijk personeel of zzp'ers.

Sinds 2015 trekt de bouw aan, vooral door de opleving van de huizenmarkt, waardoor er weer veel vraag is naar nieuwbouwwoningen. Daarnaast zijn er meer opdrachten voor renovatie van woningen, kantoren en scholen. Ook is er meer geld voor de aanleg van wegen en andere infrastructuur. De bouw kan de hoeveelheid werk nauwelijks bijbenen. Niet alleen als het om banengroei gaat, ook qua openstaande vacatures. Dat aantal is in vergelijking met twee jaar geleden meer dan verdubbeld.

Extra personeel in dienst

In eerste instantie werd de groei opgevangen met bestaand personeel, aangevuld met zzp'ers en uitzendkrachten. Het Economisch Instituut voor de Bouw (EIB) liet onlangs weten dat bouwbedrijven soms in hun groei geremd worden door personeelstekorten. Dat geldt vooral voor bedrijven die actief zijn in de woningbouw. Verder meldde het EIB dat circa drie op de tien bedrijven verwachten extra personeel in dienst te nemen.

De vele ontslagen tijdens de crisis keren nu als een boemerang terug. Een van de oorzaken van het personeelstekort is de vergrijzing. Van de werknemers in de bouw is 20 procent 55-plus. Werkgeversclub Bouwend Nederland schatte deze maand dat de bouw de komende vijf jaar 40duizend jongeren nodig heeft. Voorzitter Maxime Verhagen repte op de Dag van de Bouw zelfs van een 'werkgarantie' om jongeren ertoe te verleiden bouwvakker te worden. Het aantal jongeren dat op het mbo kiest voor een opleiding tot timmerman, metselaar, loodgieter of installatiemonteur nam tijdens de crisis sterk af. Tegelijk is het aantal leerwerkbanen bijna gehalveerd: van 167 duizend in 2008 tot 102 duizend in 2015.

Teruglopende belangstelling bouwopleidingen

Uit het onderwijs komen alarmerende berichten over de teruglopende belangstelling voor bouwopleidingen. De VO-raad (middelbare scholen) en de MBO-Raad wijzen op de prestatiedrang onder ouders. Die zien hun kinderen liever naar vmbo-t, havo of vwo gaan dan naar de praktijkgerichte vmbo-opleidingen. Sinds 2004 daalde het leerlingaantal op praktijkscholen 40 procent. 'We moeten af van het idee dat hogeropgeleid beter is', zegt Ton Heerts, voorzitter van de MBO-Raad. 'We hebben goed opgeleide vakmensen nodig voor de beroepen van morgen.'

'Dit soort geluiden uit de bouw zullen voorlopig alleen maar sterker worden. Er is een schreeuwend tekort aan vakmensen', zegt Rob Witjes, hoofd arbeidsmarktinformatie van het UWV.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden