Raymond V.: stervende maar verdacht

Moet een ongeneeslijk zieke verdachte van een dubbele moord gevangen worden gezet? Heeft hij recht op een menswaardig einde van zijn leven?

Van onze verslaggever Menno van Dongen

De cliënt van Fontein, Raymond V., is stervende. De ziekte van Huntington heeft zijn hersens zodanig aangetast dat hij nog maximaal drie tot vijf jaar te leven heeft. De verdachte zit vast in het penitentiair ziekenhuis in Scheveningen.

V. werd eind 2007 opgepakt op verdenking van een liquidatie in 1993. Na zijn arrestatie bekende hij dat hij de criminelen Samir Hadziselimovic en Djordje Ilic heeft doodgeschoten in Ouderkerk aan de Amstel. Hij overgoot ze met benzine en stak ze in brand, zei hij tijdens een verhoor. Dat hij hulp heeft gehad, zoals de politie denkt, ontkent hij.

Ten tijde van die moorden was V. nog gezond, vermoedt het OM. De eerste symptomen van de ziekte van Huntington openbaren zich doorgaans tussen het vijfendertigste en vijfenveertigste levensjaar. V. was toen 25.

Huntington
Huntington is een erfelijke, ongeneeslijke ziekte. Elf familieden van V., onder wie zijn vader, zijn eraan overleden. Patiënten verliezen geleidelijk hun verstandelijke vermogens en kunnen hun lichaam niet meer onder controle houden.

Tijdens eerdere, procedurele, zittingen lukte het V. (41) nauwelijks in zijn stoel te blijven zitten, omdat zijn armen en benen veel wilde bewegingen maakten. Hij is sterk vermagerd sinds zijn arrestatie. 'Het gaat steeds slechter met me', stamelde hij in juni 2008 in de rechtszaal, waar hij verscheen in een paarse pyjama.

Fontein twijfelt aan de waarde van de bekentenis. Door zijn ziekte leidt V. aan waanideeën en geheugenverlies, stelt de advocaat. Hij wil dat de vervolging van zijn cliënt wordt geschorst, zodat zijn familie hem goede zorg kan geven tot hij overlijdt. De verdachte is te ziek om te vluchten of misdrijven te plegen.

Het Openbaar Ministerie zei vorig jaar dat V. 'in goede handen' is in het gevangenisziekenhuis. Na zijn arrestatie maakte hij ‘een coherente indruk'. Dat hij ziek is, wordt niet betwist. Maar het zou te ver gaan om een moordverdachte vrij te laten. 'We hebben compassie met de toestand van de heer V., maar we spreken hier wel over twee gruwelijke moorden. Kennelijk was hij in 1993 mans genoeg om daaraan mee te doen'.

V. is depressief. Afgelopen zomer probeerde hij zichzelf op te hangen. Bewaarders konden dit ternauwernood voorkomen.

Succesjes
Sindsdien heeft zijn advocaat enkele succesjes geboekt. Deskundigen onderzoeken of V. 'detentiegeschikt' is en of hij voldoende bij zijn verstand is om de aanklacht te begrijpen. Als dat niet het geval is, wordt de vervolging geschorst. Onlangs mocht V., om humanitaire redenen, al elf dagen naar huis. Rechters gaven hem toestemming om Kerst en Oud en Nieuw met zijn familie door te brengen.

Vergelijkbare strafzaken zijn er nauwelijks in Nederland. Wel zijn voorbeelden bekend van Duitse oorlogsmisdadigers die werden vrijgelaten of niet werden vervolgd omdat ze te ziek of verward waren. De Haagse verpleegkundige Lucia de B., die patiënten zou hebben vermoord, werd niet vrijgelaten nadat ze in 2006 door een hersenbloeding deels verlamd was geraakt. Ze krijgt alsnog een nieuw proces vanwege twijfels over haar schuld.

Detentieongeschikt
Advocatenkantoor Anker & Anker heeft vaker 'detentieongeschikte' cliënten vrij gekregen. De zaak-V. is uitzonderlijk, zegt Willem Anker. 'De ernst van de verdenking geeft kennelijk de doorslag. Normaal gesproken vindt het OM het inhumaan om iemand die terminaal is te vervolgen.’

Mocht V. worden veroordeeld, dan kan hij volgens Anker nog gratie krijgen.’Dat is ons vaker gelukt, voor cliënten die op sterven lagen. In de publiciteit hoor je daar weinig over, maar soms is justitie bereid veroordeelden een menswaardig einde van het leven te gunnen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden