Ravissante Turken als voorbeeld

De Nederlandse volleybalsters waren al uitgeschakeld op het olympische kwalificatietoernooi in Ankara, toen het Turkse vrouwenteam demonstreerde hoe je een sport zonder status met gerichte investeringen allure geeft. De beelden na de spectaculaire 3-1-zege op Rusland waren tot dusverre slechts weggelegd voor de Turkse voetballers. Niet een icoon als spits Hakan Sükür, maar ravissante vrouwen als Neslihan Darnel, Gözde Sonsirma, Bahar Toksoy en Naz Aydemir werden bejubeld door de 4.000 uitzinnige, Turkse fans.


Het olympische ticket voor Turkije, dat een dag na de zege op Rusland met 3-0 won van Polen, is het resultaat van een uitgekiend beleid. De knusse sporthal Baskent is als thuishaven van de nationale ploeg het symbool van de Turkse opmars. In Izmir en Bursa verrezen identieke hallen om de jeugdteams te laten trainen. Hoe de Turkse volleybalfederatie een van de rijkste sportbonden uit het land heeft kunnen worden, bleef in Ankara onduidelijk. Feit is dat de sponsors in de rij staan voor een vrouwenteam dat Nederland liet zien hoe je Russische torenflats sloopt.


Miljoenen

Turkije pompt miljoenen euro's in het volleybal, waardoor de internationale federatie FIVB het olympisch kwalificatietoernooi voor Europa maar al te graag aan Ankara gunde. De Braziliaanse bondscoach Marco Aurelio Motta heeft de relatief kleine, Turkse speelsters veranderd in topatletes, die het begrip verdedigen een nieuwe dimensie geven. Een rode massa in de dampende sporthal Baskent deed de rest.


Het Nederlandse vrouwenteam zal in 2016 al 20 jaar hebben ontbroken op het olympische podium, een dodelijke balans voor het kwijnende zaalvolleybal. De nieuwe bondscoach Gido Vermeulen moet zich vastklampen aan het 'Wonder van Ankara', de doldwaze vijfsetter tegen Europees kampioen Servië. De realiteit leert echter dat Nederland al na het mislukte EK in 2011 voor een onmogelijke opdracht stond.


Via de achterdeur glipten de vrouwen met interim-bondscoach Bert Goedkoop naar het tweede olympische kwalificatietoernooi in Ankara. Juist technisch directeur Goedkoop riep de hoon van de speelsters over zich af door na zeven jaar te breken met bondscoach Avital Selinger. De timing zou ongelukkig zijn geweest, hielden sommige internationals tot in Ankara vol. Alsof Londen met een andere coach wel dichter bij kwam, zei aanvalster Debby Stam-Pilon.


Ingrid Visser, de enige international die er op de Spelen van Atlanta in 1996 bij was, weigerde zich te committeren aan de nieuwe orde van Vermeulen. De ervaring van Visser werd in Ankara node gemist.


Haar vervroegde afscheid - maar ook de zelf verkozen ballingschap van hardhitter Floortje Meijners, die weigert voor Nederland te spelen - werd door Vermeulen en enkele routiniers als desertie uitgelegd. Toch was Visser ongewild ook het gezicht geworden van de Selinger-doctrine, een rigide visie die vooral naar binnen was gericht.


Het Nederlandse team had tijdens het EK in Italië de trekjes van een sekte. Bij die fletse ploeg moesten dringend de luiken worden geopend. Ook de grootste Selinger-fans in de nationale ploeg erkenden dat Vermeulen en zijn staf voor nieuw elan hebben gezorgd. Openheid is nu het devies en prompt etaleerde Nederland tegen Servië een verfrissende vechtersmentaliteit, die de laatste jaren had ontbroken.


Toch bleek ook in Ankara dat de achterstand op de Europese elite niet is verkleind. De spelverdeling met Laura Dijkema en Kim Staelens als secondant was fragiel. Zonder Meijners, de geblesseerde Chaïne Staelens en Anne Buijs mist Nederland powerhitters op de buitenkant, hoewel Lonneke Sloetjes haar talent onderstreepte met verwoestende klappen. Aanvoerder Manon Flier worstelde in Ankara met zichzelf.


De Europese trend is een team met drie beukers die ook goed zijn in de passing. Die allrounders hebben zich in Nederland nog niet aangediend. Het superpunt van Stam op matchpoint voor Servië, waarbij ze drie keer een bom van Sanja Starovic onschadelijk maakte, moet de norm worden op weg naar de Olympische Spelen van Rio de Janeiro (2016). In die adembenemende rally zag coach Vermeulen de contouren van de toekomst geschetst.


Maar nu de zaalteams wederom ontbreken bij de Spelen, zal de verleiding voor de volleybalbond Nevobo én de sportkoepel NOC*NSF groot zijn om het vizier definitief te richten op beachvolleybal. Mondiaal een veel kleinere variant, maar visueel in meerdere opzichten aantrekkelijker dan het zaalvolleybal. Een beachmedaille in Londen zal die koerswijziging slechts versnellen.


Revisie

De opleiding in de zaal is dringend aan revisie toe. De Nevobo mag zich daarbij niet verschuilen achter de vermeende trend dat de jeugd het indoorvolleybal niet cool vindt. Overal in Europa leeft het zaalvolleybal - zelfs in Turkije - behalve in Nederland. De Nevobo moet zich afvragen in hoeverre haar wankelmoedige beleid van de laatste jaren, met diverse, alweer bijgestelde topsportvisies, dat verval heeft versneld.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.