Column

Rauw, sober en nauwelijks muziek, maar dat heeft Nothing Is Forgiven ook niet nodig

Zineb El Rhazoui overleefde de aanslag op Charlie Hebdo, wordt bedreigd en rookt haar sigaret. Onverzettelijk.

Iedereen moet weten dat mijn reputatie me gestolen kan worden', zegt de Marokkaanse journalist en activist Zineb El Rhazoui aan het begin van de documentaire Nothing Is Forgiven, dinsdagavond uitgezonden op NPO 2. Zineb wilde niet voldoen aan de normen zoals die voor vrouwen in Marokko gelden. 'Ze zeggen: ze rookt en ze drinkt, ik zeg: ja, en ik doe nog veel meer. En je kunt de pot op.' Dat was in 2011. Niet veel later zou de Arabische Lente in Marokko knarsend tot stilstand komen, en zou Zineb zich door zowel de nieuwe islamitische regering als het bestaande regime bedreigd voelen. Eind 2011 vertrok ze daarom naar Parijs en vond nieuw werk dat haar interesseerde, waar ze zich in kon verliezen. 'Bij mensen die mijn professionele en intellectuele bijdragen waarderen. Een familie, een team waarmee ik graag werkte.' Die familie was Charlie Hebdo.

Voor Nothing Is Forgiven volgden de Belgische filmmakers Vincent Coen en Guillaume Vandenberghe El Rhazoui van 2011 tot 2016. Hun uiteindelijke film is rauw, sober, weinig gestileerd en met nauwelijks muziek. Dat heeft Nothing Is Forgiven ook allemaal niet nodig.

Zo is er een benauwende scène waarin El Rhazoui op de redactie van Charlie Hebdo een sigaret rookt en buiten een traditioneel geklede moslim zijn fiets ziet parkeren. Ze loopt de redactievloer op. 'Er loopt een salafist beneden', zegt ze tegen haar collega's. 'De politie heeft hem niet eens tegengehouden. Hij komt naar binnen. We moeten de deur op slot doen.' Een collega vraagt wat dit voor racisme is. 'Ik waarschuw alleen maar', zegt El Rhazoui. 'Ik had rustig mijn sigaret kunnen blijven roken. Als hij zich komt opblazen, zou ik denken: shit, had ik ze maar gewaarschuwd.' Hoofdredacteur Charb reageert laconiek en zegt dat als de man zich zou opblazen, zij überhaupt geen 'shit' meer zou kunnen zeggen. Hij buigt zich weer over zijn werk. Drie maanden later werd Charb op dezelfde plek vermoord.

De Franse journalist Zineb El Rhazoui. Beeld epa

El Rhazoui overleefde de aanslag doordat ze in Marokko was. Een paar dagen later liep ze vooraan bij de manifestatie in Parijs, haar blik op oneindig. Daarna kwamen de bedreigingen.

De transformatie van vrijgevochten Marokkaanse tot zwaarst beveiligde vrouw in Frankrijk, tot toekomstige moeder die door moet met haar leven, het is allemaal integer en respectvol verbeeld door de Belgische makers. Na afloop beklijft een bepaalde treurnis: de harde knallen van 7 januari en 13 november dreunen nog door, de omvang en meedogenloosheid van de aanslagen wennen nooit. Maar er is ook verbazing, bewondering. Voor de optimistische onverzettelijkheid van El Rhazoui, die maar één kant op kan: vooruit. 'Er ontstaat nieuw leven uit de dood', zegt ze tegen het einde van de documentaire. 'Het leven gaat door en herrijst uit zijn as. Er zijn nog zoveel boeken te lezen, zoveel reizen te maken. Zoveel ervaringen die je nog kunt hebben. Je wilt je nestelen, volop van het leven genieten. Liefhebben. Geliefd worden. Doorgeven. Iets opbouwen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden