Column

Raspoetin Ruben, de man achter het Oekraïne-pleepapier

Je kunt hem een kruising noemen tussen Wim T. Schippers en een boze burger. Alleen heeft hij nog nooit van Wim T. Schippers gehoord, laat staan van diens conceptuele pindakaasvloer, en is hij vriendelijk: Ruben Marsman, 29 jaar oud. Krijgt 47.943 euro campagnesubsidie om honderdduizend rollen wc-papier te bedrukken met teksten tegen het Oekraïneverdrag.

Ruben Marsman poseert met vrouw, kinderen en hoeve.

Je hoefde de voorwaarden voor die subsidie maar te lezen, zegt hij. Ruben had dus meteen door dat de commissie niet zou oordelen over de inhoud van ideeën. 'Dit symboliseert de idioterie van alles.'

In Elst, een dorp in de Neder-Betuwe, kocht hij een paar jaar geleden een enorme, negentiende-eeuwse herenboerderij. Parkeer hier op het grindpad en een tiental reuzenkippen komt aanklossen, en een haan, die plichtsgetrouw mee kukelt met de deurbel.

Ruben Marsman geeft graag een rondleiding. In de hoek van de keuken een broedmachine met een paar kuikens, op tafel draait een nerveuze poes die op het punt van jongen staat. Zijn tweede vrouw werkt op een incassobureau maar rommelt nog wat bij het aanrecht: knap, hooggehakt, wit mantelpakje. Twee kinderen bracht ze mee, een derde kregen ze samen.

Zijn eerste echtgenote bleek na vier maanden huwelijk vreemd te gaan met nota bene een agent. Ruben wilde ooit zelf naar de politieacademie. 'De psychologische test daar hield qua inlevingsvermogen niet over. Daar was ik het uiteraard weer niet mee eens.' Het gezag en Ruben Marsman: geen gunstige combinatie.

Keuken en serre zijn verwarmd, de rest van de oude hoeve is steenkoud. Ruben knapt alles zelf op 'met twee linkerhanden', dus het vlot niet zo. Alles ademt authenticiteit, dat dan weer wel. In het kantoortje van Raspoetin B.V., waarnaar de subsidie wordt overgemaakt, hangt nog vitrage van de vorige eigenaar.

Die naam is toeval, zegt Ruben. Drie jaar geleden verkocht hij zijn handelsfirma in mineralen en fossielen 'Ruben Robijn'. Jaren stond hij op spirituele beurzen, uiteindelijk handelde hij voor sieraden-, dierentuin- en museumwinkels. De verkoop leverde een leuk bedrag op, dat niet in de krant mag. Ruben zocht een nieuwe naam voor zijn 'financiële holding' en zijn profielwerkstuk op het vwo ging over Raspoetins intriges aan het Russische tsarenhof. Vandaar.

Hier ademt alles authenticiteit.

Kan hij met deze subsidie nu ook wat bouwvakkers inhuren? Nauwelijks, betoogt Ruben, hij moet alle uitgaven verantwoorden. Het drukken van het wc-papier (' in de Chinese stad Ningbo') kost 35 duizend euro. 'Dan nog zo'n zeven à achtduizend euro aan luchtvrachtkosten.' Houdt hij 'als directeur-grootaandeelhouder' tussen de vijf en zesduizend euro over voor een klus die hem twee maanden kost. De weken voor het referendum van 6 april wil Ruben de rollen persoonlijk in stad en land uitdelen.

We bekijken zijn stal met twee harige varkentjes en een tam everzwijn. Terug in de keuken valt een foto op: het hele gezin poserend in quasi-traditionele kostuums, het stiefdochtertje houdt trots een geweer vast. Net het soort foto dat een Amerikaanse radicale conservatief graag aan zijn muur hangt. Maar hij is nog nooit in Amerika geweest. 'En ik ben links noch rechts, eerder ánders. Ik stem al jaren niet. Maar vrijheid is dus wel een ding in mijn leven.'

Eerst verzinnen ze in Den Haag een verdrag, zegt hij. 'Denken ze: dat leest toch niemand.' Daarna dwingt GeenPeil een referendum af en krijgt hij zijn subsidie voor pleepapier. Maar zijn doel was pas echt bereikt toen SP-Kamerlid Harry van Bommel beloofde de wc-rollen in de Tweede Kamer te verspreiden, zodat 'de politiek' het verdrag zelf door de plee kan trekken. 'Dat is toch ontzettend geinig?'

Je kunt zoiets 'disruptieve politiek' noemen, zoals bestuurskundige Jouke de Vries gisteren in deze krant. Of een voorbeeld van een politieke 'epidemie van schaamteloosheid': The New York Times deze week. Blijft de vraag of Ruben Marsmans politieke guerrilla-marketing, zoals hij het zelf liever noemt, oorzaak is of gevolg: Harry van Bommel reageerde maar al te graag, binnen tien minuten, op zijn verzoek.

Vroeger schudde links aan het establishment, nu hij. Treurigmakend, zeg ik, is het allemaal wel.

Ruben: 'Dat geldt dus voor de hele politiek.'

Maar wat wil Raspoetin Ruben dan wél, in plaats van al dat niet?

Twee maanden 'positief bijdragen' aan het politieke debat, zegt hij plechtig. 'Daarna scheiden onze wegen weer.'

Twee maanden gesubsidieerd protesteren. En dan zoekt de politiek het maar weer uit.

Alles over het Oekraïne-referendum kunt u hier teruglezen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden