Rasoel-affaire speelt weer op

In het vandaag in eigen beheer verschijnende boek De Rasoel-Komrij Affaire spreekt de in Spanje wonende tekstwetenschapper Teun A. van Dijk opnieuw zijn vermoedens uit, dat Gerrit Komrij de auteur is geweest van het in 1990 onder het pseudoniem Mohamed Rasoel uitgegeven racistische pamflet De Ondergang van Nederland....

Op grond van een vergelijking van thematiek en stijl concludeerde Van Dijk zulks al in 1990. Komrij reageerde furieus en noemde Van Dijk in columns en in de publicatie De ondergang van het regenwoud (1993) een 'charlatan', 'omhooggevallen snotneus' en 'notoire drogredenaar'. Na een rechtszaak die bijna twee jaar in beslag nam, werd de Pakistaans-Nederlandse variété-artiest Zoka van A. veroordeeld tot een geldboete.

Maar Zoka van A. (volgens Van Dijk in werkelijkheid 'Zoka F.') las nooit een boek. In De Rasoel-Komrij Affaire staat een interview van de tekstwetenschapper met de artiest, die 'door een groepje mensen' zou benaderd zijn om te doen alsof hij de schrijver was.

In de boekenbijlage Cicero van de Volkskrant kondigde Van Dijk op 5 september zijn herhaalde beschuldiging aan. Ook als Komrij niet Mohamed Rasoel is, heeft hij volgens Van Dijk in ieder geval onder eigen naam vergelijkbare 'racistische schrijfsels' gepubliceerd. Komrij, die zegt verder niet te willen reageren voordat Van Dijks boek uit is, deed dit weekeinde in het Algemeen Dagblad een oproep aan de werkelijke auteur of 'dat groepje' auteurs om 'nu eens een keer naar voren te treden en een einde aan die grap te maken'. Ook zei hij opnieuw gerechtelijke stappen te overwegen tegen 'minkukel' Van Dijk.

Destijds klaagde Komrij Van Dijk aan wegens smaad, maar zijn advocaat Gerard Spong kreeg op 21 oktober 1992 te horen dat het Gerechtshof niet tot vervolging overging, mede 'omdat de hypothese van Van Dijk geen stand heeft gehouden'.

Desalniettemin hoopt Van Dijk met zijn 'spannende boek vol argumenten en feiten' aan te dringen op 'een heel nieuw onderzoek van de affaire', zoals hij per email bericht vanuit Barcelona: 'Ik heb meer dan twintig jaar ervaring met analyse van racistische teksten, dus heb ik wel enige expertise voor mijn analyse van het pamflet en de vergelijking met het werk van Komrij', al erkent hij dat je 'met dit soort dingen nooit 100 procent zeker kan zijn, zoals ook nooit in de wetenschap of in de rechtspraak trouwens'.

Van Dijk zou het 'prachtig' vinden als de zaak weer voor de rechter kwam. Blijkens Komrij's reactie van eergisteren lijkt ook hij er ernstig rekening mee, dat de werkelijke auteur(s) niet de inmiddels overleden variété-artiest was

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.