Rapport: WHO te zwak voor rampen als ebola

De ebolacrisis toont aan dat de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) niet is opgewassen tegen en toegerust voor noodtoestanden van wereldwijde omvang. Dat constateert een commissie van onafhankelijke experts die in opdracht van de WHO onderzoek deed naar het handelen van de organisatie tijdens de ebolauitbraak vorig jaar.

Een slachtoffer van ebola wordt begraven nabij Sierra Leone. Beeld AFP

Het oordeel van de commissie is hard: de WHO, de tak van de VN die waakt over de wereldwijde volksgezondheid, reageerde te langzaam en bovendien inadequaat. Dat kwam voor een belangrijk deel omdat ze zich te veel concentreerde op de medische kant van de zaak en slecht communiceerde met internationale organisaties gespecialiseerd in snelle actie bij humanitaire rampen, waardoor langs elkaar heen werd gewerkt.

Inmiddels heeft de Ebola-epidemie in anderhalf jaar tijd ruim 11 duizend slachtoffers geëist. Het eerste geval diende zich aan in december 2013, maar het duurde tot augustus 2014 voor de WHO alarm sloeg en tot actie overging.

Duizenden doden

Duizend doden waren er op dat moment al gevallen. Ook hadden ngo's vanuit West-Afrika al herhaaldelijk gewezen op het om zich heen grijpende gevaar; maar tegen dovemansoren. Want deze berichten 'kwamen of niet aan bij leiders van de WHO, of deze leiders namen de berichten niet serieus genoeg', staat in het rapport.

De WHO moet 'structureel veranderen' om zijn positie als bewaker van de volksgezondheid wereldwijd te herstellen, schrijven de onderzoekers. Daartoe moet allereerst de organisatiestructuur het hoofdkantoor te Geneve op de schop.

Er moet een aparte afdeling worden opgetuigd gespecialiseerd in dit soort noodgevallen.Deze afdeling moet samenwerken met andere organisaties, maar volgens de onderzoekers, onder leiding van ex-voorvrouw van Oxfam Barbara Stocking, moet de WHO duidelijk de leiding nemen.

Beeld AP

Onvoorziene gevallen

Daarnaast moet de WHO een fonds opzetten voor dergelijke onvoorziene gevallen, met minstens 100 miljoen dollar erin, betaald door de lidstaten.

Want de landen die lid zijn van de WHO, waaronder alle EU-landen, gaan in het rapport niet vrijuit. Ze zouden zich te weinig bewust zijn van de verplichtingen die ze zijn aangegaan toen ze in 2005 de Internationale Gezondheidsregeling (IGR) ondertekenden, bedoeld om de verspreiding van ziekten tegen te gaan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden