NIEUWSDwangarbeid Oeigoeren

Rapport: tienduizenden Oeigoeren werken onder dwang voor internationale merken

Zeker 80 duizend Oeigoeren zijn vanuit de Chinese provincie Xinjiang naar fabrieken in andere delen van het land gebracht, om onder dwang te werken voor merken als Apple, Nike en Volkswagen. Dat concluderen onderzoekers van het Australian Strategy Policy Institute (ASPI). 

Een gebouw in Xinjiang waarvan wordt vermoed dat er een heropvoedingskamp voor Oeigoeren gevestigd is.Beeld AFP

Door openbare informatie, satellietfoto’s en berichten in de media te bestuderen, hebben de onderzoekers 27 fabrieken in 9 provincies geïdentificeerd, waar de Oeigoeren te werk zijn gesteld onder omstandigheden die ‘sterk lijken op dwangarbeid’. Ze publiceerden de resultaten in het rapport Uygurs for sale.

Ze leven afgezonderd van andere mensen, moeten buiten werktijd verplicht Mandarijn leren en volgen ideologische trainingen. Daarnaast mogen de arbeiders hun religie niet uitoefenen en worden ze continu in de gaten gehouden. Sommige van hen werden rechtstreeks vanuit detentiekampen naar deze fabrieken verplaatst.

De fabrieken werken voor 83 grote, internationale merken, waaronder Adidas, Apple, BMW, Nike, Nokia, Volkswagen en Zara. Deze bedrijven zijn volgens de onderzoekers ‘mogelijk niet’ op de hoogte van de mensenrechtenschendingen.

Miljoen mensen opgesloten

Er komt steeds meer internationale kritiek op China vanwege zijn beleid jegens Oeigoeren, een islamitische minderheid uit de westelijke provincie Xinjiang. Hier zitten naar schatting een miljoen mensen opgesloten in kampen, die volgens Beijng geen detentiecentra zijn, maar vrijwillige opleidingscentra. De afgelopen maanden zijn veel voormalige ‘studenten’ volgens de regering ‘afgestudeerd’ en weer teruggekeerd naar de samenleving.

Het rapport van ASPI wijst erop dat voormalige gevangenen ook nadat ze zijn vrijgelaten nog steeds worden gecontroleerd of zelfs gedwongen te werk worden gesteld. Oeigoeren die in de fabrieken hebben gewerkt en daarna uit China zijn vertrokken, zeggen dat de arbeiders constant bang zijn om teruggestuurd te worden naar een gevangenis of detentiekamp.

Adverteren

China adverteert zelfs voor een programma dat het ‘Xinjiang-hulp’ noemt. De voordelen van ‘door de overheid gesponsord werk’ worden in een advertentie opgesomd: ‘een semi-militair management, personeel dat onder moeilijke omstandigheden kan werken, geen personeelsverlies. Minimaal af te nemen: honderd arbeiders.’

De onderzoekers roepen China op om internationale bedrijven onbelemmerde toegang geven, zodat zij kunnen onderzoeken of er in fabrieken mensenrechten worden geschonden of dwangarbeid plaatsvindt.

Lees verder over de Oeigoeren

De Sacharovprijs, een belangrijke mensenrechtenonderscheiding van het Europees Parlement, ging dit jaar naar een Oeigoerse activist. Wie is de man die levenslang zit opgesloten wegens separatisme?

‘Jij eindigt in stukjes in de zwarte Kliko in je voortuin.’ Dat soort dreigementen krijgt de Oeigoerse Nederlandse Asiye Abdulaheb, die de Chinese staatsgeheimen over de beruchte kampen in Xinjiang op haar laptop had staan.

In China belanden honderdduizenden onschuldige mensen in heropvoedingskampen omdat een supercomputer hen op basis van een risicotaxatie classificeert als verdacht. Geheime overheidsdocumenten laten zien hoe Beijing kunstmatige intelligentie inzet voor massale mensenrechtenschendingen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden