Nieuws Toename antisemitisme

Rapport onthult dat jonge Europese Joden antisemitisme zien toenemen in hun land

Vier op de vijf jonge Europese Joden denkt dat antisemitisme in hun land de afgelopen vijf jaar is toegenomen. Dat blijkt uit onderzoeksresultaten van het EU-agentschap voor de grondrechten. Het donderdag gepubliceerde rapport past binnen een Europese trend, waarin steeds vaker gevallen van antisemitisme aan de oppervlakte komen.

Demonstratie in Berlijn tegen het toenemende antisemitisme. Beeld AFP

De enquête –waar ook een groep Nederlandse Joden aan deelnam – is gehouden in twaalf Europese landen waar in totaal 96 procent van de Europese Joodse bevolking leeft. Bijna de helft van de 2.700 ondervraagden zegt in de afgelopen jaren een antisemitisch incident te hebben meegemaakt en eenderde van de jongeren vermijdt het dragen van Joodse symbolen in het openbaar. Ook valt het op dat jongeren meer te maken lijken te hebben met antisemitisme dan ouderen.

Eurocommissaris voor Justitie, Consumenten en Gendergelijkheid, Věra Jourová, heeft laten weten teleurgesteld te zijn over de uitkomst van het onderzoek. ‘Ik ben bedroefd dat jonge Europese Joden bang zijn voor hun veiligheid in Europa, geen keppeltjes dragen in het openbaar en soms zelfs overwegen om te emigreren.’ Jourová vindt de uitbanning van antisemitisme een Europese prioriteit en wil met alle EU-landen samenwerken in het nemen van maatregelen.

De toename van antisemitisme gaat volgens de ondervraagde Joodse jongeren gepaard met een groter gevoel van trots op hun Joodse identiteit. Hidde van Koningsveld, jongerenvoorzitter van het Centrum Informatie en Documentatie Israël (CIDI), vindt dat een positieve conclusie van het onderzoek. ‘De andere resultaten zijn schokkend, maar tegelijkertijd verbazen ze mij niet.’ Van Koningsveld wijst op CIDI’s jaarlijkse monitor van antisemitische incidenten, waaruit blijkt dat er in 2018 19 procent meer gevallen van antisemitisme waren dan in 2017.

Relatief veilig leven

In het EU-rapport staat dat ruim 40 procent van de Joodse jongeren overweegt om te emigreren vanwege het toenemende antisemitisme in Europa. Van Koningsveld begrijpt die overweging: ‘Ik zou ook niet willen dat mijn kinderen elke dag naar een school gaan waar de marechaussee de wacht houdt.’ Maar er zijn weinig jongeren die daadwerkelijk emigreren, weet ook Bart Wallet, historicus bij de VU en de UvA. ‘In Nederland hebben Joden een relatief veilig leven.’

Wallet is onder de indruk over de breedte van het onderzoek, waar hij zelf niet bij betrokken was. ‘Het toont een trend die over heel Europa te zien is.’ Volgens Wallet, die de Joodse geschiedenis in Nederland onderzoekt, bevat het onderzoek wel subjectieve elementen. ‘Joden kunnen kritiek op ritueel slachten opvatten als antisemitisme, maar zo is het niet altijd bedoeld. Er kan ook kritiek zijn vanwege het dierenleed dat het slachten veroorzaakt.’

Sociale media

Hij denkt dat sociale media een belangrijke rol spelen in het toenemende antisemitisme. ‘Tot 2000 was het een sociaal taboe om antisemitische uitlatingen te doen, maar antisemitisme is nooit weggeweest. Platforms als Twitter en Facebook bieden nu nieuwe mogelijkheden.’ Volgens Wallet is het aanpakken van antisemitisme op sociale media een grote uitdaging voor de autoriteiten. Hij raadt aan om een nationale coördinator voor de bestrijding van antisemitisme aan te stellen, net zoals in Duitsland.

Toch geeft 80 procent van de ondervraagden aan dat ze gevallen van antisemitisme niet aangeven bij de politie. Daarom vindt Van Koningsveld dat de politie meer moet doen met de aangiftes van antisemitisme. ‘Als een dader iets online plaatst, moet hij de volgende dag van zijn bed gelicht worden. Dat gebeurt te weinig, waardoor er weinig bereidheid is om aangifte te doen.’

Wallet en Van Koningsveld wijzen erop dat antisemitisme zowel uit links- en rechts-extremistische, als uit islamitische hoek kan komen. ‘Afgelopen week lokte de aankondiging van de NS om Holocaust-slachtoffers te compenseren ontzettend veel antisemitische reacties uit’, zegt Van Koningsveld. Wallet geeft het voorbeeld van de protesten van de gelehesjesbeweging, waarin links- en rechts-extremistische groepen waren verenigd in één menigte. ‘George Soros en de Rothschilds beraamden volgens de gele hesjes een Joods complot.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden