NieuwsOntknoping zaak-Poch

Rapport: ‘Kringen rond Koninklijk Huis’ probeerden mogelijk onderzoek Julio Poch te beïnvloeden

Het Koninklijk Huis heeft mogelijk geprobeerd het onderzoek te beïnvloeden naar Transavia-piloot Julio Poch. Dat blijkt uit het rapport dat de commissie-Machielse maandag over de zaak publiceert. Poch (68) zat acht jaar in voorarrest in Argentinië op verdenking van betrokkenheid bij de ‘dodenvluchten’ tijdens de militaire dictatuur onder Jorge Videla.

Oud-piloot Julio Poch (m) en advocaat Geert-Jan Knoops (l) in de rechtszaal voorafgaand aan het verzoekschrift om zeven getuigen onder ede te horen.  Beeld Hollandse Hoogte /  ANP
Oud-piloot Julio Poch (m) en advocaat Geert-Jan Knoops (l) in de rechtszaal voorafgaand aan het verzoekschrift om zeven getuigen onder ede te horen.Beeld Hollandse Hoogte / ANP

In het rapport staat dat Roelof Jan Manschot, de Nederlandse vertegenwoordiger van Eurojust (de Europese organisatie die zich bezighoudt met de internationale samenwerking bij strafzaken), in 2007 een telefoontje kreeg van iemand die beweerde uit de kringen rond het Koninklijk Huis te komen. ‘Ik kreeg een Nederlandse mevrouw aan de lijn die mij overviel met de vraag in de trant van: ‘Die zaak tegen die Argentijnse piloot, is dat nou nodig?’’, vertelt Manschot.

Toen hij daarop vroeg waarom de beller dat vroeg, zei deze: ‘Ja, het is zo pijnlijk voor Maxima’. ‘Dat schoot mij in het verkeerde keelgat moet ik eerlijk zeggen’, aldus Manschot, die zou hebben gereageerd: ‘Nou ik denk dat zo’n zaak veel pijnlijker is voor de slachtoffers die uit het vliegtuig gegooid zijn en de nabestaanden. U kunt zich toch niet voorstellen dat wij als justitiële autoriteiten zouden toestaan dat zo’n zaak niet behoorlijk onderzocht wordt, wat daar ook verder van komt?’

Volgens de commissie-Machielse vond de interventiepoging plaats op een moment dat het onderzoek naar Poch nog slechts bij een ‘gering aantal personen' binnen het Openbaar Ministerie en de Dienst Nationale Recherche bekend was. De commissie heeft echter geen nadere bevestiging kunnen krijgen van het voorval. Ook had de poging geen kans van slagen: niet alleen werkte Manschot niet mee, ook is Eurojust niet bij machte een dergelijk onderzoek af te kappen.

Geen verkapte uitlevering

De Argentijns-Nederlandse Poch werd op de laatste vlucht voor zijn pensioen in 2009 gearresteerd op het vliegveld van Valencia, in Spanje. Dat hij daar zou landen, wisten de Argentijnse autoriteiten van Nederland, dat de vluchtgegevens had geleverd. Spanje leverde Poch vervolgens uit in Argentinië. Daar werd hij in november 2017 na acht jaar voorarrest vrijgesproken van betrokkenheid bij de dodenvluchten tijdens het regime van de militaire junta (1976-1983). Op die vluchten werden politieke gevangenen boven zee uit vliegtuigen geworpen.

De commissie-Machielse concludeert dat het verstrekken van de vluchtgegevens aan Argentinië geen ‘verkapte uitlevering’ was, zoals Poch en diens advocaat Geert-Jan Knoops aanvoerden. Evenmin heeft Ernst Hirsch Ballin, destijds de minister van Justitie, ministeriële of persoonlijke aanwijzingen gegeven die het onderzoek raakten. Wel is de minister betrokken geweest bij de aanhouding ‘door het verlenen van toestemming om de vluchtgegevens van Poch te delen met Argentinië en Spanje’.

Poch zelf heeft ‘met verbazing kennis genomen’ van de bevindingen, schrijft zijn advocaat Knoops. Volgens Knoops bevat het rapport meerdere onderdelen die aantoonbaar onjuist en/of onbegrijpelijk zijn’. Zo zou de commissie er onder meer aan zijn voorbijgegaan dat de aanhouding van Poch niet werd voorgegaan door een ‘deugdelijk opsporingsverzoek’.

Collega-piloten

Het belangrijkste bewijs tegen Poch vormde de verklaring van drie collega-piloten, die stelden dat Poch hen zou hebben verteld over zijn betrokkenheid bij de dodenvluchten. Later zeiden de drie Transavia-piloten zich als bliksemafleider gebruikt te voelen door de openbaar aanklagers in Nederland en Argentinië. Ook zouden beweringen van hen verkeerd zijn begrepen tijdens de verhoren door vertaalfouten.

Poch noch zijn advocaten zijn door de commissie benaderd met het verzoek om stukken te ontvangen of Poch te ondervragen, aldus Knoops. ‘Dit terwijl wij beschikken over cruciale bewijsmiddelen die wel degelijk het onrechtmatig karakter van het handelen van de Nederlandse Staat aantonen’. Hij zet de lopende juridische procedure tegen de Nederlandse staat door, ‘totdat recht is geschied voor Julio Poch’.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden