Ranzig

Een of andere stokoude filmmaker was opgepakt in Zwitserland. Hij had zich lang geleden vergrepen aan een 13-jarig meisje, begrepen ze....

Maar even later vielen hun monden toch open. Veel mensen bleken er anders over te denken. Niet de minsten, en niet de jongsten: Woody Allen (1935) , Martin Scorsese (1942), en David Lynch (1946) riepen luid dat het ‘schandalig’ was dat Roman Polanski (76) was opgepakt, 32 jaar nadat hij was gevlucht om zijn straf te ontlopen. In het vrije Zwitserland nog wel – hypocriet, achterbaks! Een slag voor de cultuur!

Stonden beroemde filmers boven de wet? Nog groter was de desillusie van mijn 18-jarige tv-kijkers toen hun held Jan Mulder (1945) het met de klagers eens bleek te zijn. Hij liet in zijn filmpje nog een argument vallen: Samantha Geimer zou er hebben uitgezien als 18. Dat herinnerde ook Matthijs van Heijningen zich, in NOVA, tot een fotootje van een tenger schoolmeisje hem uit de droom hielp. Ach, sprak de filmproducent (1944) glimlachend, Polanski was de enige niet die zich te goed deed aan een minderjarige Hij zei nog net niet: ze vroeg erom. Maar de implicatie was duidelijk: als Samantha Geimer wél 18 was geweest, dan was er volgens de oudere, ooit hippe vrijdenkers – met gelukkige uitzondering Max Pam (1946) – niks aan de hand geweest. Dan had ze verkracht mogen worden.

Het was de tijdgeest van de jaren zeventig: seks is altijd feest, meisjes bieden zich aan en een man blijft een man. Ik moest aan Lolita denken. De interpretatie van deze, later verfilmde, roman laat de veranderende moraal goed zien. Nabokovs Lolita werd bij verschijning in 1955 veroordeeld als een vunzig boek over een vroegrijp Amerikaans delletje dat een nette Europeaan inpalmt. Bij de verfilming van Stanley Kubrick uit 1962 ligt de sympathie volledig bij de hoofdpersoon, die zijn vrouw vermoordt en zijn 14-jarige stiefdochter verleidt. Actrice Sue Lyon zag er met haar ouwelijke gebaartjes en getoupeerde haardos niet bepaald uit als 14. In de Lolita uit 1997 van Adrian Lyne is ze een kind met beugel en vlechtjes, begeerd door een verwarde intellectueel. Datzelfde jaar herschrijft een Italiaanse, Pia Pera, het boek uit het perspectief van de 14-jarige, Het Dagboek van Lo. Nu zien we een gestoorde veertiger, een bezeten pedofiel die zich onbekommerd vergrijpt aan een kind dat van hem walgt, maar weerloos en afhankelijk is. Het wachten is op Lolita 2010, vanuit de wraakzuchtige moeder geschreven.

De glorietijd van machtige geilaards is voorbij. Voor de jongste generatie, niet snel geschokt op seksgebied, is pedofilie veruit het ranzigste wat ze kunnen verzinnen. Soms is er vooruitgang.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden