Ranking the scripts

Favoriet tijdsverdrijf in Hollywood: voorspellen welke films gaan floppen. Een knap lastige bezigheid, blijkt in de praktijk. V legt uit waarom.

Stel, u werkt als scenarist in Hollywood. En nu overweegt u een scène te schrijven op of rond een bowlingbaan. Niet doen. Films waarin een bowlingbaan wordt bezocht, doen het gemiddeld slechter in de bioscoop dan films waar geen bowlingbaan in voorkomt. Zo beweert althans Vinny Bruzzese, een voormalige universiteitsdocent statistiek die met zijn databedrijf Worldwide Motion Picture Group doorwrochte risico-analyses maakt van filmplannen.


Wellicht schieten u nu de superieure bowlingscènes uit The Big Lebowski van de Coen-broers te binnen. Maar die film, hoe geliefd ook, bracht in Amerika bij de release slechts 17 miljoen dollar op, een schijntje. Mogelijk denkt u ook nog aan Kingpin, een met enige regelmaat bij RTL uitgezonden slapstickcomedy met Woody Harrelson en Bill Murray als beroepsbowlers. Bleef aan de kassa steken op 25 miljoen dollar. Exit bowling.


Vorige maand belichtte The New York Times hoezeer Hollywood dezer dagen wordt beheerst door algoritmen: alles wat te berekenen valt wordt berekend. Van de hoeveelheid hits die een acteur krijgt onder 14-jarigen op internet tot de juiste zomermaand om een vampiermoe publiek een mainstream zombiespektakel voor te schotelen.


Epagogix, een Brits databedrijf dat relatief onbekend was tot het geprofileerd werd in het tijdschrift The New Yorker, laat zich sinds enkele jaren in alle discretie inhuren door de filmstudio's. Allereerst delen de analisten de te beoordelen scripts in talloze elementen op: wel of geen open einde, hoeveelheid contrast tussen de personages, timing van de wendingen, enzovoorts. Uit de matrix rolt vervolgens een 'objectieve' prognose die - aldus het bedrijf - bij 83 procent van de films kan voorspellen wat er straks aan geld binnenkomt, met een foutmarge van om en nabij de tien miljoen dollar.


Volgens Nick Meaney, directeur van Epagogix, doet het er nauwelijks toe welke acteur een studio strikt. Hooguit drie sterren gelden nog als meerwaarde: Brad Pitt , Johnny Depp en Will Smith - al lijkt die laatste zijn box office-magie alweer kwijt. De rest van de beroepsgroep is - gerelateerd aan de kassaopbrengst - veelal inwisselbaar en wordt ernstig overbetaald. Zo loopt er in Hollywood een A-actrice rond die simpelweg een flop garandeert . 'Het is spijtig voor haar', aldus de Epagogix-directeur in een interview met het Britse blad Intelligent Life. 'Ik zal haar naam hier niet noemen'.


Google prees zich onlangs aan als ultieme indicator van bioscoopsucces. Aan de hand van de belangstelling voor de trailer op de zoekmachine en You Tube zou het internetconcern vier weken voor een release al met 94 procent zekerheid kunnen voorspellen hoe het eerste weekend in de bioscoop uitpakt. Ongeveer gelijktijdig met die bekendmaking werd duidelijk dat de Googlekomedie The Internship (vanaf deze week te zien in de Nederlandse bioscoop) hevig aan het floppen was. In de film, door de Amerikaanse pers weggezet als naïeve en niet-leuke twee uur lange Googlecommercial, bemachtigen twee digibete veertigers (Vince Vaughn en Owen Wilson) een uiterst gewilde stageplek tussen de piepjonge computerwizards . Of Google nu ook nog iets kon bedenken om de kwaliteit van speelfilms te voorspellen, grapten de recensenten.


Of al die gedetailleerde kennis Hollywood werkelijk verder helpt, is de vraag. Zeker de helft van de studiofilms is tijdens de bioscoopcyclus niet of nauwelijks winstgevend. Dat hoeft ook niet, zolang de verkoop van tv-rechten (of video on demand) voldoende oplevert en een studio om de zoveel tijd eens raak schiet en continuïteit inbouwt middels sequels. Slachtoffer zijn de middelgrote films, die nauwelijks nog worden gemaakt, omdat ze te weinig opleveren. Het gemiddelde budget van de blockbuster is de afgelopen tien jaar exorbitant gestegen, met alle risico op een al even exorbitant verlies. Vorige zomer ging er een schok door Hollywood toen Disney bekend maakte dat de verliezen van het sciencefictionavontuur John Carter mogelijk opliepen tot een recordhoogte van 200 miljoen dollar. Bovenal de titel kreeg de schuld: die luidde aanvankelijk nog John Carter of Mars, maar dat vonden marketinggoeroes onverstandig. Mars: daarvan wist iedereen toch dat het een onbewoond oord was? Dan liever het veilige doch nietszeggende John Carter.


Onlangs waarschuwden Steven Spielberg en George Lucas, die het blockbustertijdperk ooit inluidden met Jaws en Star Wars, dat Hollywood afstevent op een historische omwenteling. 'Er zal een implosie plaatsvinden zodra er drie of vier, of misschien zelfs een half dozijn films met mega-budget achter elkaar floppen' zei Spielberg.


Of zo'n clusterflop zich deze zomer al zal voordoen? Minstens zo moeilijk als het voorspellen van succes is het voorspellen van het uitblijven ervan. Brad Pitts zombie-avontuur World War Z gold vanwege alle problemen op de set als een zekere misser, maar doet het momenteel heel behoorlijk. Wel een heus zorgenkind: het nieuwste Johnny Depp-vehikel The Lone Ranger (vanaf 8 augustus in de Nederlandse bioscoop). Een film die simpelweg niet kán floppen, bezwoer producent Jerry Bruckheimer vooraf. Immers: van de makers van Pirates of the Caribbean en wederom met een vreemd uitgedoste Depp, zij het nu als indiaan. Filmblad Variety jubelde dat The Lone Ranger 'zelfs' goed viel bij tieners, uitzonderlijk voor een Western. Maar na een desastreus slecht openingsweekend melden insiders deze week rekening te houden met een verlies van rond de 150 miljoen dollar.


En zo nemen de cowboys en indianen plaats op het strafbankje van de data-analisten, naast de bowlers, Marsbezoekers en Googlenerds. Voorlopig even niet op het witte doek.





Johnny Flop?

The Lone Ranger en zijn trouwe indiaan Tonto, het moet hét nieuwe succes worden van de tandem Jerry Bruckheimer/Johnny Depp, de producent en acteur die elkaar vonden bij het uitmelken van de Pirates of the Carribean-franchise. Dit weekend werd de eerste, naar Hollywoodmaat ronduit beroerde kassaopbrengst bekend: nog geen 30 miljoen dollar. Of Depp zijn aantrekkingskracht kwijt is, vragen de bladen zich nu af. Maar nog niet alles is verloren: Amerikaanse flops doen het geregeld uitstekend in wingebieden als China en Rusland. Dat zou de pijn aanmerkelijk kunnen verzachten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden