Ramen schouwburg moeten open, maar het is al zo fris

Er is meer in de wereld dan keurig toneel, betoogt Melle Daamen, de nieuwe directeur van de Amsterdamse Stadsschouwburg. Maar hij vergeet dat veel 'tonéél-toneel' niet muf, maar hip én sexy is....

Van onze verslaggever Hein Janssen

De nieuwe directeur van de Stadsschouwburg in Amsterdam wil van het theater op het Leidseplein een hippe, ja zelfs sexy tent maken. De vaste bespelers van de Stadsschouwburg willen van het theater op het Leidseplein een echt toneelhuis maken, met de nadruk op toneel.

Hoe zullen die twee opvattingen samenvallen? Een Vondel in opwindende lingerie?

Het spreekt voor zich dat een nieuwe directeur bij zijn aantreden stevige accenten plaatst, zeker als die nieuwe directeur Melle Daamen heet, een naam die in cultuurkringen bijna synoniem is met eigentijds management: Melle Daamen, een vlotte gozer, een vrije geest en wat niet al.

Een toneelhuis prima, maar er is meer op de wereld dan keurige toneelstukken - met die stelling lijkt Daamen zich nu al te profileren. Het Boekenbal, de entourage tijdens het Holland Festival, Crossing Border, dat zijn zijn voorbeelden van de manier waarop het gebouw ook buiten de geijkte paden en uren gebruikt kan worden.

Maar tegelijk wil Ivo van Hove maar liefst 180 speelavonden voor zijn Toneelgroep Amsterdam. En wil Theu Boermans dat De Theatercompagnie er producties uitbrengt. En wil Het Toneel Speelt, op dit moment de grootste publiekstrekker op het Leidseplein, er ook werkelijk toneel spelen.

Daarnaast wordt in Nederland spraakmakend theater gemaakt door Johan Simons, Koos Terpstra, Dirk Tanghe, Johan Doesburg en Guy Cassiers. Hun gezelschappen willen ook allemaal in Amsterdam spelen, sterker nog: daar worden ze voor een deel ook voor gesubsidieerd. En nu al is duidelijk dat dat niet meer lukt, er zijn simpelweg te weinig avonden. In sommige gevallen wordt uitgeweken naar Carré, soms zoeken groepen hun heil in omliggende theaters als die in Amstelveen en in Osdorp (De Meervaart).

Daamen wil de ramen tegen elkaar openzetten om de muffe geur uit de schouwburg te verdrijven. Maar is die geur wel zo muf? Na het vertrek van Cox Habbema, vijf jaar geleden, is de schouwburg stukje bij beetje omgevormd tot een toneelpodium waar de belangrijkste Amsterdamse en Nederlandse gezelschappen hun producties laten zien. Daamen maakt de inschattingsfout dat tonéél-toneel (zoals hij dat noemt) per definitie muf en suf en grijs is, en dat daar nog steeds de geest van de jaren zeventig heerst.

Maar dat is niet zo. Het theater van Dirk Tanghe is hip en sexy en dat van Van Hove ook, zo op zijn tijd. Het theater van Johan Simons, Gerardjan Rijnders en Theu Boermans kan uitermate hip en sexy zijn. Niet omdat zij deze modewoorden hijgend achterna hollen, maar omdat hun voorstellingen meegaan met de tijd.

Amsterdam heeft talloze locaties voor hippe feesten en sexy crossovers en maar één plek waar al het Nederlandse en in de toekomst hopelijk ook internationaal theater te zien moet zijn: de Stadsschouwburg op het Leidseplein, hét toneelhuis.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden