Ramadan vieren in ruimte geeft zo zijn problemen

Hoe kan een moslim in de ruimte vijf keer per dag de richting van Mekka vinden?..

Van onze medewerker Rik Nijland

De ramadan is voor Nederlandse voetbaltrainers soms reden een te verzwakte speler op de bank te houden. Maar de islamitische vastenmaand weerhield Sheikh Muszaphar Shukor (35) woensdag niet om met een Russische Sojoez-raket vanaf de basis Baikonoer in Kazachstan, samen met een Rus en een Amerikaan de reis te beginnen naar het internationale ruimtestation ISS. Tijdens de persconferentie dinsdag zei Shukor dat hij ‘dichter bij God’ wil zijn.

De eerste Maleisiër in de ruimte, geselecteerd uit duizenden kandidaten (onder meer via een sms-wedstrijd) is orthopedisch chirurg in het universiteitsziekenhuis van Kuala Lumpur én belijdend moslim. Dat schept verplichtingen, zeker gedurende de ramadan, die nog een paar dagen duurt: overdag afzien van drinken en eten bijvoorbeeld. Hoewel Shukor heeft aangegeven dat hij de vastenregels ook in de ruimte zo goed mogelijk wil naleven, is hij geëxcuseerd als hij toch een keertje zondigt. De islamitische rechtsregels ontstonden duizend jaar voor het ruimtevaarttijdperk, maar deze trip is door schriftgeleerden aangemerkt als een gewone reis, en reizigers kunnen dispensatie van de regels krijgen.

Het is maar de vraag of de Maleisiër ook werkelijk in de problemen zal komen. Het ISS, waar de Sojoez vrijdag aanlegt, draait in pakweg negentig minuten om de aarde en doorkruist daarbij alle tijdszones. Het duurt daar dus nooit lang voor de avond weer valt.

Dat leidt wel naar een nieuw probleem: een moslim moet vijf maal per dag bidden in de richting van de Ka’aba in de stad Mekka. Vijf maal in negentig minuten is wat veel van het goede, dus gaat Shukor aardse tijden aanhouden voor het gebed, met hulp van de computer.

Die kan hem ook vertellen in welke richting hij zich moet wenden. De eerste moslim-ruimtevaarder, de Saoediër Sultan Salman al-Saud was in 1985 nog vaak in verwarring waar Mekka zich bevond, vertelde hij bij terugkeer. Bovendien klaagde hij dat het geen doen was om onder gewichtloze omstandigheden te knielen voor het gebed.

Slaagt Shukor daar eveneens niet in dan is óók dat geen doodzonde, heeft een leger Maleisische schriftgeleerden gedecreteerd. Zij stelden een boekje samen met richtlijnen voor ‘moslinauten’. Daarin wordt ongetwijfeld ook een oplossing aangedragen voor de rituele wassing voorafgaand aan het gebed, geen sinecure onder gewichtsloze omstandigheden.

Het boekje kan nog vaker van pas komen. Hoewel Shukor vooral als toerist meegaat – de Russen krijgen 18 miljoen euro voor de reis – zijn er veel hogere ambities: in 2020 wil Maleisië een astronaut naar de maan sturen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden