nieuws verkeer

RAI Vereniging wil maximum 30 kilometer per uur in bebouwde kom: ‘Verschil tussen leven en dood’

De roep om de maximumsnelheid binnen de bebouwde kom te verlagen klinkt steeds luider. Zeker nu Amsterdam snorfietsers naar de rijweg dirigeert.

Een straat in Amsterdam. Beeld ANP

Binnen de bebouwde kom is 50 kilometer per uur de norm, in bepaalde zones is het 30 kilometer per uur. Moeten we dat omdraaien: de norm wordt 30 en alleen op belangrijke toegangswegen blijft 50 gehandhaafd?

Ja, zegt de Rai Vereniging, de branchevereniging van de auto- en fietsindustrie, daarbij verwijzend naar het relatief grote aandeel van (al dan niet dodelijke) ongevallen binnen de bebouwde kom. De Vereniging staat allerminst alleen in dit pleidooi.

Een organisatie als Veilig Verkeer Nederland roept het al jaren, eveneens wijzend op dat grote aantal ongelukken binnen de bebouwde kom. Waarbij meestal de kwetsbare verkeersdeelnemers worden getroffen: fietsers en voetgangers.

Maandag deed oud-staatssecretaris en huidig voorzitter van de Rai Vereniging Steven van Eyck zijn oproep voor een andere snelheidsnorm binnen de bebouwde kom tijdens het jaarlijkse Rai Mobiliteitsdiner in Den Haag. Tot zijn gehoor behoorde gastspreker Stientje van Veldhoven, als staatssecretaris onder meer belast met het fietsbeleid.

Het ministerie van Van Veldhoven liet eerder op de dag weten dat het is niet van plan bij wet tot andere snelheidsnormen te komen. Het staat gemeenten vrij om binnen hun bebouwde kom te variëren met maximum snelheden.

‘Dat gebeurt volop, ook met een nog veel lagere maximumsnelheid’, zegt Markus van Tol van de ANWB. Die vereniging pleit bijvoorbeeld voor maximaal 10 kilometer per uur voor bepaalde pleinen, waar voor alle verkeersdeelnemers geldt dat ze geen ‘eigen’ strook of rijbaan hebben. ‘Limieten op maat’, zegt Van Tol. ‘Dus: 50 op doorgaande wegen, 30 in de woonzones, 20 voor specifieke wegen, 10 voor de pleinen.’

De leidende gedachte moet zijn dat de infrastructuur zelf bepaalt wat de snelheidslimiet is, zegt de ANWB. Daarmee is Van Eyck van de Rai Vereniging het eens. Zijn kantoor kijkt uit op de Amsterdamse Europaboulevard. ‘Bij zo’n vierbaansweg ga je natuurlijk niet 30 kilometer per uur als norm invoeren.’

Fietsers, scooters en auto's in het centrum van Nijmegen. Beeld Marcel van den Bergh

Verstedelijking

Dat binnen alle ongevalsstatistieken het aandeel binnen de bebouwde kom stijgt, is niet zo verwonderlijk: Nederland verstedelijkt. De bevolking groeit, in de steden worden het almaar drukker, alle vormen van mobiliteit nemen toe – fietsen vooral, maar ook autorijden.

‘Het probleem is dat de infrastructuur in onze steden gewoon niet voorzien is op zo veel mobiliteit’, zegt Van Eyck. ‘Er is geen ruimte om voor alle verkeersdeelnemers aparte stroken te maken – dat zou al aardig helpen om het aantal ongevallen terug te dringen. In Amsterdam is dat het meest klemmend.’

In die stad worden per 8 april de snorfietsers (met helmplicht) naar de autorijbaan gedirigeerd om de overvolle fietspaden te ontlasten. De Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid (SWOV) verwacht dat het hierdoor veel veiliger wordt op de fietspaden, maar durft nog niets te zeggen over de veiligheid op de autorijbaan. De Rai Vereniging zegt zeker te weten dat er brokken van komen, protesteerde tegen de maatregel en verloor die strijd.

‘We hebben altijd gezegd: voer dan ook maar op veel meer plaatsen een maximale snelheid van 30 kilometer per uur in’, zegt Van Eyck. ‘Dat heeft de gemeente niet gedaan. Wij verwachten dat de vermenging van sneller en langzaam verkeer op de rijbaan in elk geval tot nog meer agressie gaat leiden. Met alle gevaren van dien.’

Nul verkeersdoden in 2050

De oproep om de snelheid van het autoverkeer binnen de bebouwde kom te temperen moet worden gezien in het licht van de wens van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat om in 2050 tot nul verkeersdoden te komen. Bij alle cijfers over verkeersongevallen past de kanttekening dat ze onvolledig zijn. Volgens de officiële cijfers (de laatste dateren van 2017) stijgt het aantal verkeersdoden voor het eerst in decennia: in 2017 waren het er 613. Dat aantal lijkt aardig accuraat, zegt de Stichting Wetenschappelijke Onderzoek Verkeersveiligheid (SWOV), maar bij het aantal ernstig gewonden (20.800) moeten flinke slagen om de arm worden gehouden.

Alle cijfers zijn gebaseerd op een combinatie van ongevallenregistratie door de politie en ziekenhuisgegevens. Er schort veel aan die registratie. De politie registreert soms niets als er wel een gewonde is gevallen, maar er geen motorvoertuig betrokken is. Vaak wordt ook vergeten te registreren wat de snelheidslimiet op een weg is en of het ongeval zich binnen of buiten de bebouwde kom voordeed.

De cijfers over verkeersslachtoffers waarop de Rai Vereniging zich baseert zijn afkomstig van SWOV. Die stichting zegt zelf dat het geen harde cijfers zijn. Niettemin geven ze wel een beeld van waar zich de meeste ongelukken voordoen.

29 procent van de dodelijke ongevallen deed zich voor op een 50-kilometerweg binnen de bebouwde kom (2017). Wie verder inzoomt op de cijfers ziet dat veruit de meest dodelijke ongevallen plaatsvinden op kruisingen. De slachtoffers zijn vooral fietsers en voetgangers.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.