NieuwsRaffinaderij Isla

Raffinaderij Curaçao onderzoekt corruptie bij mislukte deal met Chinezen

Raffinaderij Isla op Curaçao onderzoekt of bij een mislukte deal vorig jaar sprake is geweest van corruptie. Daarvoor is recentelijk beslag gelegd op administratie bij de voormalig directeur van de raffinaderij en bij de projectleider die de gesneefde overeenkomst met een Chinees bedrijf regelde. Dit bevestigen betrokkenen bij het onderzoek.

Tom Kreling
Raffinaderij Isla op Curacao Beeld Sinaya Wolfert
Raffinaderij Isla op CuracaoBeeld Sinaya Wolfert

De Islaraffinaderij is een zwaar verouderd en vervuilend, maar economisch belangrijk bedrijf midden op het eiland. De raffinaderij wordt gehuurd door de Venezolaanse staatsoliemaatschappij PDVSA, maar het huurcontract loopt volgend jaar af en Curaçao zoekt daarom een nieuwe exploitant. Niet eenvoudig, want een nieuwe exploitant moet de raffinaderij eerst fors moet renoveren, wat rond de 5 miljard dollar gaat kosten.

Het Chinese bedrijf Guangdong Zhenrong Energy (GZE) werd in 2016 ineens binnengehaald als redder van de raffinaderij, die eigendom is van Curaçao. Het bedrijf beloofde miljarden in het complex te steken en schermde met steun van Chinese staatsbedrijven. Maar eind 2017 verscheurde de overheid de contracten met GZE: het bedrijf zou een verkeerde voorstelling van zaken hebben gegeven.

Vanwege de strategische ligging nabij de natuurlijke diepzeehaven is de overname een gevoelig onderwerp. Daarom houden ook de Nederlandse regering en inlichtingendiensten de ontwikkelingen rond de raffinaderij scherp in de gaten, zegt iemand die betrokken is bij dit proces, maar anoniem wil blijven omdat hij er in het openbaar niets over mag zeggen. Chinezen op zo’n strategische plek heeft Nederland liever niet.

De huidige directeur, Roderick van Kwartel, is evenmin enthousiast over een Chinese partner; de Chinezen proberen volgens hem overal posities in te nemen. ‘Ze hebben overal belangstelling voor. Kopen alles. En onze raffinaderij ligt heel strategisch, tussen Amerika en de rest van de wereld in. En er hoort een heel goede natuurlijke diepzeehaven bij.’

Na de mislukte deal met de Chinezen deed het Overheidsaccountantsbureau van Curaçao onderzoek naar het projectteam dat GZE had binnengehaald. Dat team werd geleid door Werner Wiels, broer van de vermoorde politicus Helmin Wiels. Het accountantsbureau concludeerde dat het projectteam nooit serieus onderzoek naar GZE had gedaan. Het Chinese bedrijf bleek slechts 56 miljoen dollar aan kapitaal te hebben, 48 miljoen euro.

Binnen het projectteam bleek sprake van gerommel en gerotzooi. Administratie ontbrak. Uitgaven konden niet worden verantwoord. Medewerkers van het team reisden af en aan naar China. Er werden externe notulisten ingehuurd tegen toptarieven, maar de notulen waren onvindbaar.

Naar aanleiding van het rapport werd de toenmalig directeur van de raffinaderij ontslagen. Ook projectleider Wiels stapte op. Recentelijk is door de raffinaderij bij hen thuis beslag gelegd op administratie. Wiels bleek ook zijn privémail te gebruiken voor zijn werk. Hij weigerde de administratie vrij te geven, maar een rechter op Curaçao heeft donderdag besloten dat dit materiaal gebruikt mag worden om te kijken hoe de afspraken met de Chinezen tot stand kwamen.

Wiels laat in een reactie per mail weten dat verhalen over omkoping ‘politiek gemotiveerde fabeltjes’ zijn en dat er ‘selectief’ informatie wordt gelekt om hem in een ‘kwaad daglicht te stoppen’.

Het rottend hart dat Curaçao splijt: wat moet het eiland met zijn vuile raffinaderij?

De Isla-raffinaderij bracht Curaçao zowel voorspoed, als ernstige vervuiling. Nu loopt het huurcontract af en staat het eiland voor een belangrijke keuze: sluiten of niet?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden