nieuws voetbal

Rafael van der Vaart, de aardigste international van zijn generatie zegt Oranje gedag

Zaterdag neemt Rafael van der Vaart afscheid van Oranje. Samen met Dirk Kuijt wordt hij geëerd rond het duel tegen Duitsland. Zijn laatste interland speelde hij al in 2013.  

Rafael van der Vaart tijdens een persbijeenkomst op het trainingskamp van het Nederlands elftal in Portugal ter voorbereiding op het WK voetbal in Brazilie. Beeld ANP

Mocht Rafael van der Vaart (35) jonge internationals één tip geven bij zijn afscheid, dan adviseert hij: ‘Geniet van het moment, want het is zo voorbij. Niets is vanzelfsprekend. Omarm het Nederlands elftal.’

Nederland ontvangt zaterdag in Amsterdam Duitsland in de Nations League en de KNVB neemt op het veld afscheid van twee toppers uit de laatste vijftien jaar: Van der Vaart is vierde op de eeuwige ranglijst, met 109 interlands (25 doelpunten), Dirk Kuijt staat zesde met 104 wedstrijden in oranje (24 goals). In het vervolg op zijn advies zegt Van der Vaart, aan de telefoon vanuit Denemarken, waar hij voetbalt: ‘Breng je spelvreugde over op het publiek, dan kun je samen tot grote hoogte stijgen.’

Misschien was hij de aardigste international van zijn generatie, als vertegenwoordiger van technisch vermogen. Een jongen met de lach aan zijn kont. Een van de beste spelers ook, met dat heerlijke linkerbeen, creativiteit, zijn schot, scorend vermogen en de zeldzame steekpass, ook in de drukte rond het strafschopgebied. Hij had visie en vermogen om tussen de linies te spelen, zoals dat heet.

Hij voetbalde op ontspannen wijze, als vrij klassieke spelmaker die zich weinig aantrok van de tijdgeest. Met zijn specifieke kwaliteiten bleef hij overeind in het fysieke voetbal van de 21ste eeuw. Hij blonk uit bij Oranje, bij HSV in de Bundesliga, bij Tottenham Hotspur in Engeland en zelfs bij Real Madrid in Spanje, waar Cristiano Ronaldo menigmaal aandrong op zijn meedoen.

Ronaldo

Ronaldo liet zich graag bedienen door de pass van Van der Vaart. Een echte nummer 10, al speelde hij dan vaak met 23. ‘Ik had bijna alles. Ik scoorde veel, gaf assists en had een goede pass. Alleen was ik nooit snel.’ Lachend: ‘Ik had weleens iemand willen inhalen, in plaats van dat ik werd ingehaald. Maar ik stelde me heel vaak goed op.’ Hij was wel vlug in handelingssnelheid.

Van der Vaart was één van de zogenoemde Grote Vier, naast Wesley Sneijder, Robin van Persie en Arjen Robben, mannen die model staan voor het succes van een generatie. Alle vier voetballen ze nog, maar Oranje is voorbij, al hoopt Van Persie nog op een rentree. Robben vertrok na de uitschakeling voor het WK, Sneijder regisseerde onlangs zijn afscheid met een uur spel in het oefenduel met Peru.

Het afscheid van Van der Vaart, die afwacht wat er precies zal gebeuren zaterdag, markeert het einde van een tijdperk, al speelde hij zijn laatste interland in 2013, tegen Colombia. Hij kijkt terug: ‘Het is een wereldse tijd geweest. Als kleine jongen had ik nooit gedacht 109 interlands te spelen. Ik heb enorm genoten. Het was een eer tot deze generatie te behoren, en om dat bijna onoverwinnelijke gevoel te mogen koesteren. We waren echt goed in die jaren. En het was lekker voetballen om de bal aan Robben of Van Persie te kunnen geven, of om met Wesley Sneijder op het middenveld te spelen. Dat voetbalde zo makkelijk.’

Zwijmelen

Hij kan bijna zwijmelen, zo intens heeft hij genoten van zijn leven als prof in Oranje. Van het voetbal, maar ook van de sfeer van jongens onder elkaar. Kaarten was zijn passie. Klaverjassen. Met John Heitinga, Sneijder en Joris Mathijsen. ‘Dan vroegen we aan manager Hans Jorritsma of hij kon zorgen dat we in het vliegtuig bij elkaar zaten, zodat we konden kaarten.’

Het liefst denkt hij terug aan zijn debuut tegen Andorra (2001), of aan zijn eerste doelpunt tegen Oostenrijk (2003), of aan geweldige wedstrijden op het EK van 2008 tegen Italië en Frankrijk, of aan de demonstratie tegen Zweden (4-1) in 2010, in de kwalificatie voor het EK. ‘Dat was echt de bijna perfecte wedstrijd, voor mij ook omdat Wesley en ik zogenaamd niet op één middenveld konden spelen. Nou, ga maar eens kijken hoeveel plezier we daar hadden, hoe goed het ging.’

Verloren WK-finale

Van der Vaart figureert ook op een foto uit de verloren WK-finale tegen Spanje in Zuid-Afrika (2010), als Iniesta de enige goal maakt in de verlenging. Met een wanhopige sprong, totaal niet passend bij de voetballer Van der Vaart die meestal op de benen bleef staan, probeerde hij de treffer te voorkomen. Hij was invaller. ‘Ik speelde bij Real Madrid in die tijd. Ik heb honderden keren een handtekening moeten zetten op die foto. Vreselijk. Ik kon best tegen mijn verlies toen, na de finale. Tegenwoordig heb ik er eigenlijk meer moeite mee, naarmate de tijd verstrijkt, omdat ik steeds beter besef hoe dichtbij we waren.’

Hij wil jonge spelers ook meegeven dat ze best naar hun gevoel mogen luisteren. Dat deed hijzelf altijd. ‘Zo’n hakje waarmee ik eens scoorde tegen Feyenoord, dat is intuïtie. Dat is moeilijk te leren.’ Hij was de pure voetballer die weleens moeite heeft met het huidige type spel. Van der Vaart voetbalt nog in de hoogste klasse van Denemarken, in Esbjerg, waar zijn vriendin Estavana Polman op topniveau handbalt. Hij mist soms dat ware voetbal, het ware voetbal in zijn ogen dan. ‘Als iemand zes keer de bal het stadion uitschiet, wordt dat geaccepteerd tegenwoordig.’

Als hij fit is doet hij mee bij Esbjerg, anders dan bij zijn vorige club Mydtjylland. ‘Ik kom terug van een blessure en speelde een helft mee in het tweede elftal. Ik scoorde en gaf drie wereldballen. Heerlijk, dan heb ik weer dat jongensgevoel. Daarvoor is voetbal volgens mij bedoeld. Dat kan ik dan toch nog even laten zien aan jonge voetballers. Wat voor ballen dat waren? Oh, steekballetjes. Ja, voor mij zijn die normaal. Voor een ander niet.’

Een mooie herinnering is ook dat Oranje het gevoel door de jaren heen bepaalde. ‘Als je bij HSV in een moeilijke fase zat, nam je het onoverwinnelijke gevoel van het Nederlands elftal mee naar de club.’

‘Durf te voetballen’

Hij hoopt dat het Nederlands elftal ook in de toekomst blijft uitgaan van eigen kracht. ‘Wij zijn groot geworden met goed voetbal. We mogen onszelf niet verloochenen. Je mag best een keer met een ander systeem spelen, als je maar niet zo angstig bent als onlangs in de eerste helft tegen Frankrijk. Durf te voetballen. Dan zie je dat je ook kansen krijgt tegen het beste elftal van de wereld, zoals in de tweede helft tegen Frankrijk. Als je dan toch verliest, dan maar met de kop omhoog.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.