Radioactieve straling op eiland Bikini nog altijd te hoog

Zestig jaar na de Amerikaanse atoomproeven in de Stille Oceaan is het niveau van radioactieve straling op het eiland Bikini nog steeds hoger dan de afgesproken norm voor een veilige terugkeer van de bewoners. Op vijf andere eilandjes is de straling veel lager, blijkt uit Amerikaans onderzoek.

Cor Speksnijder
Een atoombom ontploft bij Bikini op 1 juli 1946. Beeld AP
Een atoombom ontploft bij Bikini op 1 juli 1946.Beeld AP

Na de Tweede Wereldoorlog, mede door de atoombommen op Hiroshima en Nagasaki beslecht, wilde de Amerikaanse regering nader onderzoek naar de effecten van kernwapens. In de jaren veertig en vijftig werden 67 kernproeven uitgevoerd op twee atollen die deel uitmaken van de Marshalleilanden. Omliggende eilanden en atollen raakten besmet.

De bewoners van Bikini werden geëvacueerd. In 1968 werd het eiland veilig bevonden en keerden 140 inwoners terug. Tien jaar later moesten ze toch weer weg omdat er te veel straling was en sommige bewoners kanker kregen.

De onderzoekers hebben nu de gammastraling op de besmette eilanden gemeten. Op vijf eilandjes bleef de straling ruim onder de norm van 1 millisievert per jaar die de VS en de regering van de Marshalleilanden hebben afgesproken voor de terugkeer van bewoners. Op Bikini is meer straling: 1,84 millisievert per jaar.

New York

Toch noemt atoomgeleerde Wim Turkenburg, als emeritus hoogleraar verbonden aan de Universiteit Utrecht, de gemeten stralingsniveaus 'heel laag'. Ook de auteurs van de studie wijzen erop dat iemand in Central Park in New York aan aanzienlijk meer gammastraling blootstaat dan iemand op de onderzochte Marshalleilanden. In Nederland is de jaarlijkse natuurlijke stralingsdosis per hoofd van de bevolking zo'n 2,5 millisievert.

Turkenburg: 'Als voor deze eilanden dezelfde normen zouden zijn gehanteerd als voor terugkeer naar de omgeving van Fukushima - 20 millisievert per jaar - dan zouden alle bewoners allang terug mogen naar hun eiland.'

De onderzoekers keken niet naar de extra, indirecte straling die iemand kan oplopen door het eten van vis en lokaal voedsel en het drinken van mogelijk besmet water. Dan kan de totale stralingsbelasting veel hoger uitvallen. Turkenburg: 'Je zou in bijna alle gevallen uitkomen rond de 1 millisievert. Op Bikini zou dat meer zijn, maar ook daar blijf je ruim onder de norm van Fukushima.'

Volgens de onderzoekers, die publiceerden in PNAS, en Turkenburg is het te vroeg om te zeggen of bewoners veilig terug kunnen naar Bikini en andere ontruimde eilanden. Daarvoor is volgens hen meer studie nodig naar de indirecte stralingsbelasting.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden