'Radicaal linkse' Syriza raakt open zenuw bij vernederde Grieken

De partijleider van de conservatieve Nieuwe Democratie hield het al na één dag voor gezien. Nu is het aan de Linkse Radicale Coalitie, oftewel Syriza, om de vrijwel onmogelijke klus te klaren: een nieuwe Griekse regering formeren. Maar waar staat Syriza eigenlijk voor?

Alexis Tsipras.Beeld epa

Syriza werd in 2004 gevormd en is een samenstelling van meerdere middelgrote en kleine partijen op de linkse flank van de Griekse politiek. Communisten, groenen en sociaaldemocraten vormen de partij. Maar Syriza is vooral Alexis Tsipras. Deze 37-jarige ingenieur werd dan wel pas in 2008 partijleider, het is vooral aan hem te danken dat de partij nu de tweede van het land is geworden.

Tspiras werd vier dagen na de val van de Griekse militaire dictatuur geboren, in juli 1974. Hij heeft een hekel aan stropdassen en vervoert zich bij voorkeur op zijn motor. In de meeste media komt hij naar voren als zelfverzekerd, charismatisch en intelligent. Een strategisch denker met moderne ideeën over de Griekse samenleving. Maar ook: als haatzaaier en aanzetter tot gewelddadige protestacties. In maart van dit jaar klaagde Syriza de Duitse tabloid Bild aan voor een miljoen euro wegens laster. De krant had een artikel gepubliceerd waarin de partijleider als een politicus met een hang naar gewelddadige actie werd omschreven. 'Indianenverhalen', aldus Tsipras.

Formateur
De geruchten hebben hem alvast geen electoraal succes gekost. Sinds de parlementsverkiezingen van afgelopen zondag, die het politieke landschap van Griekenland aanzienlijk anders indeelden, is Syriza de tweede grootste partij van het land. Vandaag moet Tsipras het stokje overnemen van de vorige formateur, Antonis Samaras, van de grootste partij Nieuwe Democratie. Om 13:00 vanmiddag moet Tsipras zich melden bij president Karolos Papoelias om officieel als formateur aan te worden gesteld.

Syriza heeft, gezien hun hoge verkiezingsscore, duidelijk een open zenuw weten te raken in de Griekse samenleving. De partij hamerde in de campagne op de 'barbaarse maatregelen' die het buitenland aan de failliete Grieken opleggen. Tsipras kan het niet genoeg herhalen: stoppen met afbetalen aan schuldeisers, stoppen met luisteren naar het IMF en de Europese Unie, stoppen met de 'vernederingen'.

Tsipras vierde zondag de uitslag van de verkiezingen.Beeld afp

Verdeeld
Het is een boodschap die ook extreemrechts uitdraagt. Grieken hebben daardoor uiterst verdeeld gestemd. Een coalitieregering vormen is dan ook een huzarenstukje. Velen verwachten dan ook niet dat Tsipras er in de drie dagen die hij voor zijn taak krijgt, zal slagen om een meerderheid rond de tafel te krijgen. Dan mag de volgende partij het proberen, de socialistische PASOK.

Maar juist die voormalige regeringspartij heeft alle krediet bij de Grieken verloren en werd zondag flink afgestraft. Als geen enkele partij er uit komt, dreigen nieuwe verkiezingen. Maar voorlopig is Tsipras aan zet.

Als hij erin slaagt, wordt hij de 'redder' van Griekenland. Want zolang het land geen regering heeft, weigeren de EU en het IMF ook maar een euro over te maken aan noodsteun. En niemand weet hoe lang Griekenland het zonder dat geld nog uithoudt. Maar zelfs als Tsipras slaagt in zijn opdracht, zullen de kaarten met het buitenland danig geschud moeten worden. Want als één ding zondag duidelijk is geworden, is het dat de Grieken niet langer bereid zijn de rekening van een gefaalde regering te blijven betalen.

Antonis Samaras van de Nieuwe Democratie.Beeld afp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden