Radboudziekenhuis mag invriezen sperma van transvrouw niet weigeren

Het Radboudumc moet voortaan ook het sperma van transvrouwen invriezen. Het Nijmeegse ziekenhuis had dat geweigerd, schrijft regionale krant De Gelderlander, maar is op de vingers getikt door het College voor de Rechten van de Mens.

Het Radboudumc mag het invriezen van zaad van transvrouwen niet weigeren Beeld anp

De klacht was ingediend door iemand die in transitie is om vrouw te worden. Door een hormoonbehandeling zou zij onvruchtbaar worden en wilde daarom haar sperma laten invriezen.

Het Radboudziekenhuis vriest normaal gesproken wel zaad in als een patiënt dreigt onvruchtbaar te raken, bijvoorbeeld door bestralingen tegen kanker, schrijft De Gelderlander. Zo heeft de patiënt in de toekomst nog een kans om vader te worden. Maar in het geval van de transvrouw ging het om toekomstig moederschap en daar wist het ziekenhuis zich klaarblijkelijk geen raad mee.

'Onduidelijk is of er een schade wordt toegebracht aan het kind wanneer het moet antwoorden op de vraag 'wie is je vader' en dat moeder eigenlijk ook vader is', schreef een door het Radboudumc geraadpleegde hoogleraar medische ethiek.

Discriminatie

Dat de weigering ook te maken had met een capaciteitsprobleem, zoals het ziekenhuis later opvoerde, werd niet geloofd door het College voor de Rechten van de Mens. Het oordeel luidde dat de afwijzing puur gebaseerd was op het feit dat het om een transgender ging. Dat is discriminatie op basis van geslacht en dat is verboden.

In een reactie zegt het Radboudumc sinds 1 januari dergelijke verzoeken wel te honoreren. Sindsdien is het al eens gedaan, meldt een woordvoerster. Of de transvrouw in kwestie haar sperma nog in het Radboud heeft kunnen laten invriezen is medische informatie die om die reden niet mag worden vrijgegeven.

Het Gelderse bureau voor gelijke behandeling Ieder1Gelijk, die de vrouw bijstond in haar zaak tegen het ziekenhuis, is blij met de uitspraak van het College. 'We hopen dat andere ziekenhuizen waar een dergelijk beleid wordt gehanteerd hun oordeel aanpassen en dat transgenders met deze vraag voortaan in ieder ziekenhuis welkom zijn.' De vrouw in kwestie wil in de media niet verder op haar zaak ingaan, liet Ieder1Gelijk weten.

Onvruchtbaarheid

Hoe vaak het voorkomt dat transgenders met voortplantingswensen dan aanlopen tegen bezwaren van medische instellingen, is nog niet in kaart gebracht, zegt Sophie Schers van Transgender Netwerk Nederland. 'Wel krijgen we vaker te horen dat mensen die een medische geslachtsverandering ondergaan waardoor ze onvruchtbaar worden, niet altijd duidelijke informatie krijgen over het invriezen van sperma of eicellen.'

Sinds 2014 is het niet langer nodig dat transgenders onvruchtbaar moeten zijn als zij het geslacht op hun geboorte-akte willen wijzigen. Maar soms is onvruchtbaarheid een bij-effect van een geslachtsveranderende ingreep. Door het invriezen van sperma of eicellen kan dan in de toekomst toch nog een biologisch kind verwekt worden.

'Transgender personen hebben net zo goed een kinderwens als cisgender personen (mensen wier genderidentiteit overeenkomt met hun biologische geslacht, red.)', zegt Schers. Dat een ethicus redeneert dat dit onwenselijk is met oog op het welzijn van de kinderen noemt zij 'beledigend voor alle transgender ouders met kinderen'.

Zelf kon Schers in 2007 wel haar zaad laten invriezen in het Radboudumc, maar een vruchtbaarheidsbehandeling was niet mogelijk en lesbische stellen werden toentertijd ook niet behandeld. 'Ik weet dat er toen nog een geestelijke in de ethische commissie zat. Dat soort dingen kunnen voor transgender personen een belemmering zijn', aldus Schers. 'Er zijn zeker ziekenhuizen waar het geen probleem oplevert, maar het zou goed zijn als hier een onafhankelijk onderzoek naar komt.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.