'Racistische straatnamen weg uit Rotterdam'

Wordt de Paul Krugerstraat in Rotterdam binnenkort de Nelson Mandelalaan? Als het aan Erik van Loon ligt wel. De activist en inwoner van de Maasstad pleit ervoor om tien 'omstreden' straatnamen uit de Afrikaanderwijk te wijzigen. Woensdag behandelt de straatnamencommissie zijn verzoek.

De Afrikaanderwijk in Rotterdam Beeld ANP

Het gaat om straten die vernoemd zijn naar leiders uit de Tweede Boerenoorlog (1899-1902). Het gaat onder meer om de Paul Krugerstraat, de Cronjéstraat en de De La Reystrat. 'Een schande dat de Afrikaanderwijk nog steeds straatnamen kent ter eer en glorie van deze wrede martelaars en onderdrukkers', aldus Van Loon. Hij oppert om de straten te hernoemen naar Afrikaanse Nobelprijswinnaars als Desmond Tutu en Frederik Willem de Klerk.

De toenmalige Rotterdamse PvdA-bestuurder Robbert Baruch zette in 2006 al vraagtekens bij straatnamen in de Afrikaanderwijk. Hij noemt Van Loons actie 'een goed initiatief'. 'Als blijkt dat het geen helden zijn maar oorlogsmisdadigers, moet er iets veranderen.'

Historische werkelijkheid

Maar historicus Martin Bossenbroek van de Universiteit Utrecht, die een boek schreef over de Boerenoorlog, spreekt over 'symboolpolitiek'. 'Namen uit de Boerenoorlog worden geassocieerd met de Zuid-Afrikaanse Apartheid, maar die werd pas een halve eeuw later ingevoerd.'

De Boeren die in Zuid-Afrika tegen de Engelsen vochten, hadden ideeën ingegeven door rassenverschil, geeft Bossenbroek toe. 'Maar als je de huidige definitie van racisme hanteert, dan is elke blanke 19e-eeuwer een racist. Dat kun je vreselijk vinden, maar dat is de historische werkelijkheid. Die verander je niet door een straatnaam te wijzigen.'

Bovendien brengt dat een hoop rompslomp en kosten met zich mee, zegt voorzitter Jantje Steenhuis van de Rotterdamse straatnamencommissie. 'Inwoners en bedrijven moeten een complete adreswijziging doorvoeren, als bij een verhuizing. Daarbij zijn straatnamen verankerd in het collectieve geheugen van de stad.'

Zwaarwegende redenen

De commissie krijgt vaker voorstellen om een naam aan te passen, maar 'nooit eerder tien tegelijk'. Alleen bij hoge uitzondering wordt een straatnaam gewijzigd. Na de Sovjet-Russische inval in Hongarije in 1956 werd de Amsterdamse Stalinlaan omgedoopt in Vrijheidslaan. In 2013 wilde een groep Feyenoordfans de Ajaxstraat uit Rotterdam verwijderen, maar daar was volgens Steenhuis 'geen zwaarwegende reden' voor.

De straatnamencommissie adviseert de Rotterdamse wethouder Buitenruimte, die naar verwachting komende week beslist over het voorstel. Of Van Loon kans maakt, wil Steenhuis nog niet zeggen. 'Maar laat ik het zo zeggen: hij moet wel érg goede argumenten op tafel leggen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden