Racisme, klimaat en seksueel geweld: Oscars zwaar politiek beladen

De hoofdrolspelers bij de Oscars hebben hun kans gegrepen om aandacht te vragen voor diverse beladen thema's. In reactie op het gebrek aan donkere prijswinnaars, grapte presentator Chris Rock over 'The White People's Choice Awards'. Leonardo DiCaprio (beste acteur) gebruikte zijn podium om aandacht te vragen voor klimaatverandering, Lady Gaga stond op het podium met slachtoffers van seksueel geweld.

Beeld epa

DiCaprio was ook het mikpunt van Chris Rock: 'DiCaprio speelt jaarlijks een fantastische rol. Zwarte acteurs willen die kansen óók - en niet bij uitzondering.' De vurige openingsmonoloog van Rock voorzag de show van een dosis peper die voorgaande jaren te vaak ontbrak. Hollywoods diversiteitsprobleem was het kraakheldere hoofdthema in de speeches die de verdeling van 's werelds belangrijkste filmprijzen omlijstten. De prijzen gingen ondertussen naar klassiek, ouderwets vakmanschap.

(Tekst gaat door onder de video)

De prijs voor beste actrice ging naar Brie Larson (Room). Alejandro González Iñárritu kreeg de prijs voor beste regisseur voor zijn film The Revenant. Voor zijn rol in die film kreeg DiCaprio bij de 88ste editie van de Academy Awards eindelijk zijn felbegeerde beeldje. Zijn dankspeech die volgde liep naadloos over in een politiek betoog over klimaatverandering, 'de meest urgente bedreiging voor de mensheid'. De productie van de film verhuisde wegens gebrek aan sneeuw in Canada noodgedwongen naar het zuiden van Argentinië.

Nadat het beeldje na vier eerdere nominaties aan zijn neus voorbij ging, geldt de Oscar voor DiCaprio vermoedelijk als verlossing: alleen al om het leedvermaak bij de internetlolbroeken te smoren. De afgelopen week verscheen er zelfs een computerspelletje waarin je de acteur naar zijn eerste grote prijs dient te laveren.

Zijn rol als 19e-eeuwse Amerikaanse pelsjager Hugh Glass, die een berenaanval overleeft en in de barre kou wraak neemt op het expeditielid dat hem achterliet, is niet de beste van zijn carrière, daarvoor is het meer performancekunst dan acteren, maar behelst wel zijn meest fysieke transformatie. Dat de zesduizend stemgerechtigde leden van de Academy een zwak hebben voor dergelijke rollen, staat buiten kijf.

Het optreden van Lady Gaga wordt door veel media het meest emotionele moment van de Oscars genoemd. De zangeres bracht achter de piano het nummer Till It Happens To You ten gehore, terwijl ze werd omringd door slachtoffers van seksueel misbruik. Het nummer schreef ze voor de documentaire The Hunting Ground, die over seksueel geweld op universiteiten gaat. Na afloop kreeg Lady Gaga een staande ovatie en pinkten veel sterren in het publiek een traantje weg.

De Oscars voor beste film en beste originele scenario gingen naar het drama Spotlight, een ode aan de krantenjournalistiek. De film over een groep onderzoeksjournalisten van The Boston Globe die begin deze eeuw geruchtmakend publiceerde over de wijze waarop de katholieke kerk seksuele misstanden in de doofpot stopte, legde het op punten af tegen de woeste, pure cinema van The Revenant, dat won voor beste camera (Emmanuel Lubezki), regie en acteur.

Lees ook

Uitreiking gemist? Bekijk hier de meest opmerkelijke momenten terug.

Wie waren er genomineerd en welke films en acteurs leken de meeste kans te maken? Lees het hier. (+)


Brie Larson neemt de Oscar voor beste actrice in ontvangst. Beeld reuters

Zwart-wit

De raciale kwestie en de Oscaruitreiking: tien vragen over het politiek (in)correctie prijzengala beantwoord door Bor Beekman (+).

Lees hier meer over Chris Rock, de presentator van het gala en Amerika's grootste zwarte stand-upcomedian. (+)

Fotospecial: Fotografe Els Zweerink was in Los Angeles en vroeg voorbijgangers op Hollywood Boulevard wat zij van de Oscars vinden.

Beste regie

De Mexicaanse cineast Iñárritu won voor de tweede maal op rij beste regie, na zijn winst vorig jaar met Birdman. Daarmee evenaarde hij het stokoude Oscarrecord van John Ford (The Grapes of Wrath, 1940 en How Green Was My Valley, 1941) en Joseph L. Mankiewicz (A Letter to Three Wives, 1949 en All About Eve, 1950). Zijn landgenoot, cameraman Emmanuel Lubezki, schreef in zijn eentje Oscargeschiedenis: nooit eerder won dezelfde cameraman drie maal op rij. Na Oscars voor Gravity en Birdman verdiende Lubezki met zijn lucide, beweeglijke en louter bij natuurlijk licht gedraaide beeldenstroom de prijs vannacht voor The Revenant.

Oscarjaar 2016 zal zodoende zonder één enkele grote winnaar de boeken ingaan. Karakteracteur Mark Rylance (Bridge of Spies) won terecht van Sylvester Stallone (Creed) in de mannelijke bijrol-categorie, met de enige komische rol van het genomineerde acteursgilde bovendien. Alicia Vikander ontving het beeldje voor haar verfijnde rol in The Danish Girl.

Mad Max: Fury Road, het ongekend spectaculaire en langverwachte vierde deel van de Mad Max-filmserie, was met zes Oscars weliswaar de kwantitatieve kampioen van de avond, maar de film excelleerde enkel in technische of minder belangrijk geachte categorieën: kostuums, productiedesign, haar/make-up, montage, geluidsmontage en geluidsmix.

(Tekst gaat verder onder de video)

Diversiteitsproblematiek

Presentator Rock richtte zijn vizier ondertussen onophoudelijk op de diversiteitsproblematiek (#OscarsSoWhite) die de discussie rond prijsuitreiking sinds de bekendmaking van de nominaties domineerde. 'Korporaal racistisch', is de Academy volgens de komiek. Geregeld trof hij doel: 'Als je zwarte winnaars wil heb je zwarte categorieën nodig. Beste zwarte vriend, misschien?'

Eén keer haalde hij zelfs vol uit. Waarom er dit jaar zo hevig wordt geprotesteerd tegen het gebrek aan zwarte genomineerden? 'De zwarte gemeenschap was voorheen te druk was met verkracht en gelyncht worden om zich druk te maken over de beste cameraman.' Desondanks viel hij wat in herhaling naarmate de avond vorderde.

Eigenlijk was vannacht alles politiek, behalve de films. Zanger Sam Smith (winnaar van beste liedje, met Writing's on the Wall in Bondfilm Spectre) brak een lans voor seksuele diversiteit. Sacha Baron Cohen stofte voor de gelegenheid zijn Ali G.-alias af: 'Ik zie u al denken: alweer een zwarte presentator?' Er werd een filmpje vertoond waarin zwarte acteurs inbreken in enkele genomineerde films. Saturday Night Live-komiek Leslie Jones viel als de beer in The Revenant DiCaprio aan. Rock zelf speelt een zwarte astronaut in The Martian - op de grond heeft NASA geen trek iemand van zijn huidskleur te redden.

Het prikkelende showelement kwam vooral gelegen wanneer de prijswinnaars zich vooraf lieten raden, voor wie de voorspellingen van de wedkantoren een beetje in de gaten had gehouden, tenminste. Eigenlijk was alleen de Oscar voor beste visuele effecten van Ex Machina een grote verrassing. Met een beperkt budget (15 miljoen dollar) zette de intelligente sciencefictionfilm de megabudgetten van concurrenten Mad Max: Fury Road, The Martian, The Revenant en Star Wars: The Force Awakens opzij.

(Tekst gaat verder onder de video)

Het uniform van de krantenjournalist

Kaki bandplooibroek en een oversized overhemd. Spotlight vangt het uniform van de Amerikaanse krantenjournalist precies, zeggen critici. Hoe doet de film dat?

Inside Out

Het Pixarmeesterwerk Inside Out, over om voorrang vechtende basisemoties in het hoofd van een 11-jarig meisje, won volgens verwachting de Oscar voor beste animatiefilm. Amy, het zorgvuldig samengestelde opkomst-en-ondergang-portret van zangeres Amy Winehouse, voldeed ook aan de voorspellingen en won in de documentairecategorie. Weinig verrassend - en volkomen terecht - was ook de winst van beste niet-Engelstalige film voor de Hongaarse Holocausthorrorfilm Son of Saul.

Oudgediende componist Ennio Morricone (87) won net als DiCaprio ook de eerste Oscar van zijn omvangrijke carrière, na eerder vijf maal te zijn genomineerd, voor zijn soundtrack van Quentin Tarantino's The Hateful Eight. Hij stelde zich, in het Italiaans, bescheiden op. 'Zonder geweldige film kan ik geen goede soundtrack maken.'

Ennio Morricone Beeld photo_news

Alle winnaars op een rij

Beste film: Spotlight
Beste regisseur: Alejandro G. Inarritu, The Revenant
Beste acteur: Leonardo DiCaprio, The Revenant
Beste mannelijke bijrol: Mark Rylance, Bridge of Spies
Beste actrice: Brie Larson, Room
Beste vrouwelijke bijrol: Alicia Vikander, The Danish Girl
Beste kostuums: Mad Max: Fury Road
Beste make-up: Mad Max: Fury Road
Beste scenario: Spotlight
Best bewerkte scenario: The Big Short
Beste originele nummer: Jimmy Napes en Sam Smith - Writing's on the Wall (Spectre)
Beste filmmuziek: Ennio Morricone, The Hateful Eight
Beste geluidsmix: Mad Max: Fury Road
Beste sound-editing: Mad Max: Fury Road
Beste visuele effects: Ex Machina
Beste productieontwerp: Mad Max: Fury Road
Beste cinematografie: Emmanuel Lubezki, The Revenant
Beste film editing: Mad Max: Fury Road
Beste niet-Engelstalige film: Son of Saul
Beste documentaire: Amy
Beste korte documentaire: A Girl in the River: The Price of Forgiveness
Beste korte animatie: Bear Story
Beste animatie: Inside Out
Beste korte live action: Stutterer

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.