Nieuws Vermogen

Rabobank: Nederlandse huishoudens hebben minder cash dan die in omringende landen

Nederlanders zijn steenrijk, maar vergeleken met de landen om ons heen heeft de gemiddelde Nederlander minder direct beschikbare reserves. Een of de vijf heeft zelfs helemaal geen geld op de spaarrekening. Dat meldt het onderzoeksbureau van de Rabobank maandag.

Met een liquide spaarvermogen, dat wil zeggen direct beschikbare reserves in de vorm van spaargeld of aandelen en beleggingen, van 27.843 euro gemiddeld per persoon bevindt Nederland zich onder het Europese gemiddelde van 33.042 euro. Nederland zit ook onder de Luxemburgse, Belgische, Oostenrijkse en Duitse gemiddeldes.

Opvallend is dat veel Nederlanders wel een flink vermogen hebben, maar dat zij dit vaak niet vrij kunnen besteden. Het netto spaarvermogen van alle Nederlandse huishoudens als geheel, gemeten als percentage van het Bruto Binnenlands Product (bbp) is juist een van van de grootste van Europa. Alleen België, Zwitserland en het Verenigd Koninkrijk scoren op dit punt hoger. 

Dat komt doordat huizenbezit en de inleg in pensioenfondsen meetellen voor het ‘totaal netto spaarvermogen’, terwijl bij liquide vermogen alleen wordt gekeken naar spaargeld en beleggingen die - indien nodig - direct beschikbaar zijn. Geld dat vastzit in een huis of in een pensioenfonds, is niet of nauwelijks los te maken als er plotseling grote onverwachte kosten zijn, bij bijvoorbeeld baanverlies.

Volgens de Rabobank is de relatief geringe liquiditeit onder meer een gevolg van de uitgebreide welvaartsstaat in Nederland. Belastingafdracht garandeert goede sociale voorzieningen, goed onderwijs, goede gezondheidszorg. Veel mensen voelen daardoor minder de behoefte om grote direct beschikbare reserves achter de hand te houden.

Niet goed in sparen? Met deze tips moet het lukken

Bekijk hier simpele manieren om toch elke maand geld opzij te zetten.

Helemaal geen spaargeld, groot probleem

Eén op de vijf Nederlandse huishoudens heeft helemaal geen spaargeld. ‘Deze mensen zijn ontzettend kwetsbaar’, zegt Georges de Boeck, een van de auteurs van het Rabobankrapport. ‘Als je droger ermee ophoudt, kun je besluiten om de was even op te hangen. Maar als de auto uitvalt, waarmee je naar je werk gaat, heb je een groot probleem zonder een manier om het op te lossen. Geen vermogen betekent vaak ook geen toegang tot andere financiële middelen, zoals een lening van de bank.’

Volgens de auteurs van het Rabobankrapport kan de overheid maatregelen treffen om opbouw van vrij beschikbaar vermogen te stimuleren. Door de belastingdruk op Nederlandse huishoudens, de op twee na hoogste in Europa, te verlagen. Of door bijvoorbeeld het vermogen dat vastzit in pensioenfondsen makkelijker toegankelijk te maken.

Het Nibud, het Instituut voor Budgetvoorlichting van de overheid, wijst op de risico's van een dergelijke maatregel. 'Als mensen aan hun pensioen kunnen komen, hebben ze de neiging om dat ook te doen', zegt woordvoerder Karin Radstaak. 'Daardoor houden ze aan het einde van de rit minder over.’

Het gemiddelde vrij beschikbaar vermogen ligt nog altijd ver boven de minimale financiële buffers die worden aanbevolen door de ‘Nibud BufferBerekenaar’, dat advies levert over de financiële reserves die een gezin moet aanhouden. Voor bijvoorbeeld een gezin met twee kinderen is dat minimaal 5.200 euro, voor een alleenstaande met het minimuminkomen 3.400 euro. 

Bovendien kan het gemiddelde, zoals gebruikt in het rapport van de Rabobank, behoorlijk vertekenen. Onder de bevolking zijn immers enorme verschillen in eigen vermogen: een of de vijf Nederlanders heeft niets, een kleine groep rijken heeft heel veel. 

Het Nibud neemt daarom als maatstaf voor de financiële gezondheid van Nederlandse huishoudens het mediane bedrag, of doorsneebedrag, dat een gezin op de bank heeft staan. Dat is het bedrag waar de helft van de Nederlandse gezinnen onder zit, en de andere helft boven. Het Nibud kijkt daarbij alléén naar spaartegoeden, niet naar eventuele aandelen.

Met een doorsneebedrag van 10.600 euro zit het mediane spaartegoed ruim boven de buffers die het Nibud aanbeveelt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.