Rabbijnen en Russische joden willen Golan behouden

Rabbijnen en Russen ontpoppen zich als felle tegenstanders van een vredesverdrag met Syrië. Premier Ehud Barak heeft reden zich daarover ongerust te maken....

Prominente rabbijnen spraken zich dinsdagavond uit tegen het afstaan van de Golan-hoogvlakte aan Syrië, ofwel de kern van een toekomstig vredesverdrag. Premier Barak lijkt bereid het grootste deel van de Golan, in 1967 door Israël veroverd op de Syriërs, terug te geven.

Dat is echter in strijd met de halacha, de traditionele joodse wetgeving, meent een handvol geestelijken onder aanvoering van voormalig opperrabbijn Avraham Shapira. 'Het is verboden de vijand enig deel van het Land van Israël te geven,' luidt het oordeel van de rabijnnen.

De halacha staat wel toe dat Israël grondgebied afstaat als daarmee mensenlevens gered kunnen worden. Maar in het geval van de Golan is daarvan geen sprake, menen de rabbijnen.

Het is juist aan de aanwezigheid van Israëlische militairen op de Golan te danken dat daar jarenlang geen doden zijn gevallen. Het leger vormt bovendien een buffer tussen Israël en Syrië, een land dat een verrassingsaanval op Israël kan uitvoeren als het eenmaal de Golan in handen heeft.

Het rabbinale oordeel heeft een politieke lading, omdat het maatgevend is voor tenminste een van de coalitiepartijen, de Nationale Religieuze Partij (NRP).

De andere ultra-orthodoxe partij in de regering, Shas, wacht nog op het oordeel van haar eigen spirituele leider, rabbijn Ovadia Yosef.

Als ook hij 'nee' zegt tegen het prijsgeven van de Golan, wordt het voor Barak uiterst moeilijk een parlementaire meerderheid te vinden voor een vredesverdrag. Shas is met zeventien zetels ruim drie maal zo groot als de NRP.

Voor de premier is ook de 'Russenpartij' van ex-Sovjet-dissident Natan Sharanski een risicofactor. Het is een veeg teken dat Sharanski, minister van Binnenlandse Zaken, een van de sprekers zal zijn op een demonstratie in Tel Aviv, volgende week, die bedoeld is om Israëli's te winnen voor het standpunt dat de Golan Israëlisch moet blijven.

Al is Sharanski's partij tamelijk klein (vijf zetels), het verzet tegen het prijsgeven van de Golan is wijdverbreid onder de circa één miljoen Russen die Israël telt. In het door Barak beloofde referendum over een vredesverdrag met Syrië kan hun stem doorslaggevend zijn.

De argumenten van de Russen zijn niet dezelfde als die van rechts-religieuze Israëli's. De affiniteit van veel immigranten met de joodse staat is niet bijster groot. Strikt genomen (volgens de halacha) zijn enkele honderdduizenden geen joden.

Maar: 'Russen dragen de herinnering aan een groot rijk met zich mee, en ze vinden het onverdragelijk dat een klein land als Israël gebied afstaat, zeker aan een gezworen vijand,' weet Edouard Kuznetzov, tot voor kort hoofdredacteur van de grootste Russischtalige krant in Israël, Vesti.

Ook het feit dat Syrië tot het einde van de Koude Oorlog nauwe banden onderhield met het communistische bewind in Moskou beïnvloedt het stemgedrag van de immigranten, voorspelt Kuznetzov deze week in een Israëlisch tijdschrift.

Als aanhangers van Shas, de NRP en Sharanski zich massaal uitspreken voor het behoud van de Golan, kan Barak een vredesverdrag met Syrië in de prullenmand werpen. Denkbaar is ook dat zijn coalitiepartners hem voordien ten val brengen, in samenwerking met de oppositiepartijen.

De stembussen kunnen dan wel worden klaargezet; niet voor een referendum, maar voor vervroegde verkiezingen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden