Rabbijn Hood

Rabbijn Josef Weiss alias Joseph Prushinovski is opgepakt. Dertig jaar lang was de Israëlische rabbijn met pijpekrullen actief als een orthodoxe Robin Hood....

De internationale autoriteiten zoeken hem al tien jaar. In 1981 werd hij voor het laatst gearresteerd door de FBI. Na een straf van drie jaar, pakte hij zijn oplichtingspraktijken eenvoudig weer op.

Zijn arrestatie in Jeruzalem was niet zonder risico. Weiss wordt gesteund door de orthodoxe gemeenschap in Jeruzalem. Hij woont midden in een orthodoxe wijk waar iedere buitenstaander meteen opvalt.

Israëlische agenten stelden zich verdekt op en voerden de gevangene snel af. De lokale bevolking heeft niets gemerkt.

Weiss was moeilijk te pakken omdat hij over meer dan dertig verschillende identiteiten beschikt. Hiervoor had hij Israëlische, Canadese en Amerikaanse paspoorten in huis.

De ING Bank kent hem desondanks heel goed. In 1991 nam de meesteroplichter de NMB Bank voor zeventig miljoen gulden te grazen. Nu bestaat de NMB niet meer en is opgegaan in de ING-groep. ING-woordvoerder Rob Vonk zegt opgelucht te zijn dat Weiss achter de tralies zit.

Financieel wordt de ING niet beter van de arrestatie van Weiss, want de bank is verzekerd tegen dit soort oplichting. 'Voor het rechtsgevoel is het wel prettig dat Weiss na al die jaren achter de tralies verdwijnt', aldus Vonk.

Weiss kon de NMB oplichten omdat hij zijn accountmanager in Amsterdam volledig voor zich innam. De arme man was zo in de ban dat hij boeken van de Israëlische schrijver Chaim Potok las om meer te leren van de levensstijl van de orthodoxe Israëliërs.

De NMB-manager heeft inderdaad veel geleerd. Niet over de orthodoxe joden, maar wel over de oplichtingstechniek van Weiss. Check kiting heet de truc. Hij opende een aantal rekeningen voor een zestal Britse lege bv's. Weiss suggereerde grote handelsactiviteiten door voor tonnen aan cheques over te maken naar het NMB-kantoor in Amsterdam. Deze cheques bleken altijd gedekt en de NMB-manager was overtuigd van de betrouwbaarheid van Weiss.

Sterker nog, de NMB beschouwde de bedrijven van Weiss als zulke goede klanten dat zij de A1 status kregen. Dat betekent dat de cheques voorgeboekt worden voordat de NMB ze intern verrekent.

Daar ging het mis. In de zomer van 1991 ontvingen de zes bv's voor meer dan 70 miljoen gulden aan cheques. De NMB boekte de cheques voor, maar ontving niets. In sneltreinvaart verdween het geld van de NMB-rekeningen.

De NMB-oplichting is een van de grootste zaken die Weiss zal worden aangewreven. De bewijsvoering zal niet eenvoudig zijn omdat Weiss altijd stromannen inzette. Hij heeft zelf bijvoorbeeld nooit iets ondertekend bij de Amsterdamse NMB Bank.

Behalve de NMB heeft Weiss in 1993 een bank in Canada voor 24 miljoen opgelicht. In 1992 veroorzaakte hij het bankroet van een Brits onroerend goed-imperium. Dit was een van de grootste faillissementen in de Britse bankgeschiedenis. Weiss wordt verder verdacht van fraude bij tientallen andere banken.

Het wonderlijke van Weiss is dat hij zich persoonlijk niet heeft verrijkt. De zestigjarige Weiss leefde sober met een tiental kinderen in Jeruzalem.

In 1960 werd hij rabbijn en emigreerde naar Canada. Daar sloot hij zich aan bij de orthodoxe chassidische joden. Hij werd lid van de Satmarbeweging en maakte daar jaarlijks grote sommen geld aan over.

In de jaren zeventig verlegde hij zijn werkterrein naar Engeland. Daar werd hij in 1977 gearresteerd, maar hij wist te ontsnappen naar Israël.

De zeer strenge aanhangers van Satmar zien de holocaust als een straf voor de zionistische gedachte. Zij willen niets weten van de moderne samenleving. Daarom is het zo opmerkelijk dat Weiss zo goed thuis is in de financiële wereld. Hij beheerste de geldstromen binnen zijn bv's over de hele wereld tot op de cent.

De internationale bankwereld zal opgelucht zijn dat dit financiële genie achter de tralies verdwijnt. Zij heeft de Satmar lang genoeg gesponsord.

Ferry Haan

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden