Nieuws Drinkwater

Raakt ons drinkwater op? Waterbedrijven slaan alarm over de Maas

De drinkwaterbedrijven die water gebruiken uit de Maas slaan alarm: de drinkwatervoorziening voor miljoenen Nederlanders dreigt in het geding te komen door toenemende droogte. 

Tijdens de droogte in de zomer van 2018 is de Maas nog maar enkele meters breed. Beeld Foto ANP

‘Het is niet zo dat er morgen onvoldoende water uit de kraan komt, maar de Maas is erg kwetsbaar voor perioden van droogte’, zegt Maarten van der Ploeg, directeur van RIWA-Maas, het samenwerkingsverband van Nederlandse en Belgische drinkwaterbedrijven die Maaswater gebruiken.

De Maas, die ontspringt in Frankrijk, voorziet ongeveer 4 miljoen Nederlanders van kraanwater, in Zuid-Holland, Zeeland en delen van Limburg. Ook 3 miljoen Belgen krijgen Maaswater als ze de kraan openzetten. Behalve in Nederland en België wordt water uit de Maas ook gebruikt door Frankrijk en Duitsland. De vraag naar water neemt toe, niet alleen van drinkwaterbedrijven maar ook van industrie en landbouw. Terwijl er vaker perioden van droogte worden verwacht, waarin minder water beschikbaar is.

Gevoelig voor verontreiniging

De kwaliteit van het Maaswater is de afgelopen jaren verbeterd, maar de rivier is bij lage waterstanden extra gevoelig voor verontreiniging door lozingen van de industrie, bestrijdingsmiddelen van de landbouw of door medicijnresten. Als er minder water in de rivier staat en er minder doorstroming is, wordt vervuild water minder snel verdund en afgevoerd. In het uitzonderlijk droge jaar 2018 moesten de drinkwaterbedrijven het innemen van Maaswater 46 keer staken vanwege de waterkwaliteit – bij elkaar duurde dat 196 dagen.

Van der Ploeg: ‘Bij incidenten, zoals in 2015 toen een onbekende industriële stof in het water terecht kwam, of vorig jaar toen een schip met kunstmest zonk in Vlaanderen, kan over een langere periode geen water worden ingenomen. Bij een lage afvoer (hoeveelheid water die in een bepaalde tijd door een rivier stroomt, red.) begint het systeem dan te kraken.’

De drinkwaterbedrijven doen een beroep op  de andere Maaslanden. ‘Onderling wordt er te weinig gesproken over de beschikbaarheid van water. In tijden van droogte werkt elk land aan eigen oplossingen’, zegt Van der Ploeg. ‘Daarom moeten we betere afspraken met elkaar maken, zodat we met zijn allen voldoende water hebben, ook als het een tijd droog is.’ Over de waterkwaliteit zouden de landen elkaar beter moeten inlichten. ‘Wij pleiten ervoor om internationaal inzichtelijk te maken wat de industrie loost. Dat is nu niet het geval.’

Een bijzonder geval

De bezorgdheid van de drinkwaterbedrijven is terecht, zegt Jan Peter van der Hoek, hoogleraar drinkwatervoorziening aan de TU Delft. ‘We moeten alert zijn voor de toekomst van de drinkwatervoorziening. Het kan nijpend worden. De Maas is een bijzonder geval: de rivier heeft soms een heel lage afvoer en dat kan gevolgen hebben voor concentraties van vervuiling. Hoe vuiler het water hoe uitgebreider de zuivering die je nodig hebt.’

Voor de waterbedrijven in de kustgebieden zijn er geen gemakkelijke alternatieven, zegt Van der Hoek. Ze kunnen geen gebruik maken van grondwater omdat dit te zout is. Ze zijn aangewezen op oppervlakte water. ‘Als je al alternatieve bronnen vindt, heb je ook andere zuiverings- en transportsystemen nodig. Dat heb je niet in tien jaar gerealiseerd en het is kostbaar.’ Het belangrijkst is dat de Maas schoon blijft, zegt de hoogleraar. ‘Dat er onvoldoende water is door klimaatverandering heb je niet in de hand. Op de waterkwaliteit heb je wel invloed. Je moet duidelijk afspreken wat je mag lozen. Er is wel Europese regelgeving, maar er kan nog beter worden samengewerkt.’

Lees hier meer over watertekort:

Natuur zucht onder droogte. 

Nederland nathouden is een kunst.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden