Raadsverkiezingen in Rotterdam: de nieuwkomers versus gevestigde orde

Dubbele tweestrijd tussen PVV-Leefbaar en Denk-Nida

De Rotterdamse raadsverkiezingen worden een dubbele tweestrijd. De PVV neemt het op tegen Leefbaar Rotterdam, dat steun krijgt van Thierry Baudet. Denk gaat de strijd aan met Nida en PvdA.

Geert Wilders presenteert de lijsttrekker van de PVV voor de gemeenteraadsverkiezingen in Rotterdam. In de achtergrond DENK-leider Tunahan Kuzu die bekend maakte dat zijn partij volgend jaar meedoet aan de gemeenteraadsverkiezingen in Rotterdam. Foto anp

'Hé, jij ook hier?', roept Denk-voorman Tunahan Kuzu quasiverbaasd als Geert Wilders woensdag uit zijn gepantserde auto stapt bij de Essalam-moskee in de Rotterdamse wijk Feijenoord. Tussen twee regenbuien door presenteert de PVV-leider daar zijn lokale lijsttrekker voor de gemeenteraadsverkiezingen van 21 maart 2018.

De pers staat Wilders op te wachten als Kuzu plotseling komt aanwandelen. 'Wilders heeft hier niets te zoeken', zegt het Kamerlid, omringd door een delegatie met twee Nederlandse vlaggen. 'Denk is het antwoord tegen de verrechtsing, verharding en verruwing. Wij zullen daarom ook in Rotterdam een boodschap van verbinding brengen.'

Vijf minuten later neemt Wilders het kapen van 'zijn' presentatie laconiek op. 'Wie méér van dit soort 'afschuwelijke megamoskeeën wil, moet op Denk stemmen', zegt de PVV-leider met het gebedshuis als decor. 'Wij kiezen voor de inwoners zelf. Je raakt je stad kwijt als je op Denk stemt.'

Politiek laboratorium

En zo borrelt en gist het als vanouds in politiek laboratorium Rotterdam, bijna zestien jaar nadat Pim Fortuyn in 2002 met 17 raadszetels de lokale - en de landelijke - politiek wist op te schudden. Toch is het Rotterdamse potje armworstelen tussen PVV en Denk voor de moskee feitelijk maar een schijngevecht. Weinig kiezers zullen immers zweven tussen PVV en Denk. De twee tegenpolen trekken zich juist dankbaar aan elkaar op.

De nieuwkomers hebben het vooral op te nemen tegen directe concurrenten die al langer in de Rotterdamse raad zitten. Denk neemt het in de havenstad op tegen de islamitisch geïnspireerde stadspartij Nida (nu 3 zetels). In tweede instantie zal de partij van Kuzu stemmen willen wegkapen bij de PvdA, in 2014 al fors gehavend door de groei van Nida, D66 en Leefbaar. De lokale lijsttrekker maakt Kuzu op een later moment bekend.

De PVV zal vooral kiezers moeten afsnoepen van Leefbaar Rotterdam. Wethouder en lijsttrekker Joost Eerdmans voelde die rechtse verkiezingsstrijd al aankomen. In september sloot hij daarom een alliantie met Thierry Baudet en Theo Hiddema. Hun Forum voor Democratie doet niet zelf in Rotterdam mee, maar gaat er dus wel indirect de krachtmeting aan met Wilders. Daarmee krijgen de lokale verkiezingen in Rotterdam nadrukkelijk een landelijk tintje, want FvD is in korte tijd een geduchte concurrent geworden voor de PVV.

'Joost Eerdmans heeft het de afgelopen vier jaar verprutst', is bij de moskee de belangrijkste boodschap van Wilders en zijn kersverse lijsttrekker Géza Hegedüs. Veel is over deze politieke nieuwkomer nog niet bekend. Geboren en getogen in Rotterdam, naar eigen zeggen militair geweest 'in het Midden-Oosten', ondernemer met matig succes en een tijd lang levend van een uitkering.

Knarsetandend

Ook Marjan Gonsalves, de nummer 2 op de PVV-lijst, geeft vooral op Eerdmans af. Ze is namens Leefbaar lid geweest van de deelraad IJsselmonde en verzette zich fel tegen de komst van een asielzoekerscentrum in de Beverwaard. Leefbaar Rotterdam moest daar in de coalitie knarsetandend mee instemmen.

Wat betekent dit alles voor de krachtsverhoudingen na de verkiezingen? De onderlinge rechtse strijd kan links in de kaart spelen, waarschuwde Joost Eerdmans in september toen hij zijn pact sloot met Baudet. 'Met Wilders erbij kan het straks zomaar zo zijn dat een linkse partij de grootste wordt - en een voortrekkersrol krijgt in de formatie. Dan gaat de hele erfenis van Pim down the drain. Er zijn steden die meer behoefte hebben aan een Pimmetje dan Rotterdam.'

Wellicht dat D66 garen spint met de dubbele tweestrijd op de flanken, al zal D66 wel eerst in eigen gelederen orde op zaken moeten stellen. Bij de verkiezingen van 2014 was Leefbaar de grootste partij, gevolgd door D66.

D66-lijsttrekker Saïd Kasmi spreekt zich hard uit tegen de komst van de PVV naar Rotterdam. 'Wilders heeft hier niets te zoeken. Dit is de stad van lef, mouwen opstropen en aanpakken. Wilders heeft in twaalf jaar PVV niets gepresteerd, behalve het spuien van angst en verdeeldheid. In Rotterdam moeten we niet tegenover elkaar staan, maar naast elkaar.'

Bij de Essalam-moskee blijft de verkiezingskoorts donderdag beperkt tot korte statements van Denk en PVV. Publiek is er niet - behalve de journalisten en agenten. Tien minuten na zijn komst is de kolonne van Wilders alweer verdwenen bij de Essalam-moskee. Imam Azzedine Karrat had Wilders nog uitgenodigd voor koffie en koekjes. 'En ook warme chocomel, dat past wel bij dit weer.'

Kersvers politicus Géza Hegedus slaat het aanbod resoluut af. 'Het is een heel aardig aanbod van de imam, maar wij hebben geen behoefte aan koffiedrinken. Alle moskeeën moeten gewoon weg. Dit is Nederland, niet Saoedi-Arabië of Noord-Afrika.'


College verliest weer meerderheid

Voor de tweede keer dit jaar is het Rotterdamse college van burgemeester en wethouders zijn meerderheid kwijtgeraakt. Nadat in de zomer raadslid Mo Anfal van Leefbaar Rotterdam overstapte naar oppositiepartij Nida, heeft D66 zijn raadslid Jos Verveen geroyeerd.

Verveen werd vorige maand door zijn partijgenoten uit de fractie gezet. Verveen is het daar niet mee eens; hij claimt de naam D66 en beschouwt de vijf andere D66-raadsleden als de vertrekkers. 'Ik laat me niet wegsturen', herhaalde hij donderdag tijdens de raadsvergadering.

Ook na de overstap van Anfal bij Leefbaar kwam de coalitie een zetel te kort. Dat probleem werd deze zomer opgelost door gedoogsteun van ChristenUnie/SGP. Dankzij die eenmansfractie is de begroting voor 2018 goedgekeurd. Rotterdam wordt sinds 2014 bestuurd door Leefbaar, D66 en CDA.