AnalyseExcuses slavernijverleden

Raadsdebat over Amsterdamse rol tijdens slavernij verloopt grimmig

Met twee snelle bewegingen verscheurt het Amsterdamse gemeenteraadslid Sylvana Simons het motievoorstel van haar VVD-collega Marianne Poot en legt de repen papier ongelezen naast zich neer. ‘Vuur bestrijd je met vuur’ voegt de Bij1-politica daar later haast onhoorbaar aan toe.

Het slavernijmonument in het Oosterpark in Amsterdam.Beeld ANP

Dat het linkse en het rechtse blok in de Amsterdamse gemeenteraad elkaar weinig toegenegen zijn, is deze woensdagmiddag duidelijker dan ooit. Op de agenda staat het wetenschappelijk onderzoek naar de historische rol van het Amsterdamse stadsbestuur tijdens de slavernijperiode. Dat onderzoek, geïnitieerd door een linkse meerderheid in de gemeenteraad, moet leiden tot een essaybundel van slavernijkenners. Hoogstwaarschijnlijk zal burgemeester Femke Halsema op basis hiervan formele excuses aanbieden namens het stadsbestuur. Het is een onderwerp dat de gemoederen in de gemeenteraad danig verhit, met verwijten van ‘disrespect’ en ‘vrome nonsens’ over en weer.

‘Formele excuses zullen het aangedane onrecht nooit uitwissen, maar ze zullen Amsterdam wel verheffen’, zegt Simion Blom van GroenLinks terwijl vanuit de hoek van Forum voor Democratie en VVD zacht afkeurende geluiden klonken. ‘Het positief effect van excuses zullen nog jarenlang gevoeld worden.’

‘Even absurd als schadelijk’, noemt het Amsterdamse Forum voor Democratie-lid Annabel Nanninga op haar beurt de excuses. ‘Het is een politisering van geschiedenis die mensen verdeelt in slachtoffers en daders, met als doel het binnenhalen van subsidies.’

Twistpunt

Het grimmigste twistpunt tijdens het raadsdebat is de samenstelling van de commissie die het onderzoek naar de rol van het Amsterdamse bestuur tijdens de slavernij moet begeleiden. Daarin zit onder meer antropologe Gloria Wekker, een uitgesproken antiracisme-activist die lid is van Bij1. Volgens de VVD doet de aanwezigheid van Wekker in de begeleidingscommissie ‘afbreuk aan de wetenschappelijke waarde’ van het onderzoek en is het beter als haar aanstelling wordt heroverwogen. Nanninga, die de ‘linkse morele zelfkastijding’ van de gemeenteraad hekelt, richt haar pijlen ook op commissielid Andrée van Es, een GroenLinks-politica die jaren eerder de hoop uitsprak dat de Nederlandse staat formele excuses aanbiedt voor slavernij. ‘De samenstelling van de commissie is potsierlijk en de uitkomst ligt al vast.’

Ondertussen zuchten de pleitbezorgers voor formele excuses – Bij1, DENK, GroenLinks, SP – geërgerd om de inbreng van hun FvD- en VVD-collega’s. Sommigen lopen demonstratief de zaal uit voor nog maar een kop koffie. 

Wetenschappelijke statuur

Wethouder Rutger Groot Wassink (GroenLinks) probeert de gemoederen wat te bedaren door de rol van de begeleidingscommissie te relativeren. Hoewel die commissie bestaat uit mensen met ‘groot wetenschappelijk statuur’, is het uiteindelijk aan het college van wethouders en burgemeester of er wel of niet formele excuses aangeboden zullen. De begeleidingscommissie heeft alleen de taak om ‘goed onderzoek’ te waarborgen, aldus Groot Wassink.

Nanninga: ‘U kunt toch niet met droge ogen beweren dat dit niet vooringenomen commissieleden zijn? Ik kan bijna niet geloven wat ik hier hoor.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden