NieuwsOostvaardersplassen

Raad van State: herten in Oostvaardersplassen afschieten was tóch noodzakelijk

Het afschieten van edelherten in de Oostvaardersplassen, dat twee jaar geleden begon, was rechtmatig, oordeelt de Raad van State. Vorig jaar maakten natuurclubs nog met succes bezwaar tegen de afschotopdracht die Staatsbosbeheer in 2018 kreeg van de Provincie Flevoland.

Met de uitspraak komt een einde aan een slepende kwestie rond het meest besproken natuurgebied van Nederland.Beeld Arie Kievit

Het provinciebestuur heeft naar het oordeel van de Raad van State voldoende onderbouwd dat het afschieten van edelherten noodzakelijk is voor de bescherming van de flora en fauna in het gebied. Daarmee komt een einde aan een slepende kwestie rond het meest besproken natuurgebied van Nederland.

Het gaat specifiek om een afschotopdracht van het provinciebestuur die gold van september 2018 tot 1 januari 2020. ‘Hoewel die periode al is verstreken, kan de uitspraak van vandaag wel gevolgen hebben voor toekomstige besluiten over het terugbrengen van het aantal edelherten in de Oostvaardersplassen’, meldt de bestuursrechter. Met andere woorden: de provincie kan deze winter de populatie grote grazers weer door afschot tot een maximum laten beperken door Staatsbosbeheer. 

De zaak begon in de zomer van 2018, toen Provincie Flevoland − onder druk van dierenactivisten − definitief besloot een einde te maken aan het recht-van-de-sterkstebeleid in het gebied, waarbij natuurlijke processen zo veel mogelijk vrij spel hadden. Voortaan werd de populatie grote grazers door afschot op een maximum gehouden. Dit zou nodig zijn om de natuurdoelen in het Europees beschermde vogelgebied te halen, maar ook om de woede te voorkomen van activisten die meenden dat dieren onnodig leden door voedselgebrek. 

Succesvol bezwaar

Eind 2019 maakten natuurclubs met hulp van de ontwerper van het gebied, ecoloog Frans Vera, succesvol bezwaar tegen de ommezwaai in de Oostvaardersplassen, dat decennia eerder was vormgegeven rond zo min mogelijk menselijk ingrijpen. Volgens hen negeerde de provincie met het nieuwe beleid de Europese Vogel- en Habitatrichtlijn.

Onder meer Stichting Dierbaar Flevoland kreeg haar zin bij de rechter, waarna het afschot weer werd stopgezet. De provincie had het nieuwe beleid in het Natura 2000-gebied niet goed genoeg onderbouwd. Flevoland en uitvoerder Staatsbosbeheer gingen daar weer tegen in beroep bij de Raad van State.

Hun succes van woensdag bij de hoogste bestuursrechter is mede te danken aan een extra ecologische onderbouwing die de provincie in de tussentijd liet doen door een groep ecologen. Zij concludeerden dat een teveel aan grote grazers de vogelpopulatie veel schade berokkent. ‘Dit is met recht een drama te noemen’, zei emeritus hoogleraar ecologie en een van de onderzoekers Frank Berendse over de historische vogelstand voorafgaand aan de zaak. ‘De verarming als gevolg van keuzes in beheer is een unicum in de Nederlandse natuurgeschiedenis.’

Korthouden

Verder heeft het provinciebestuur met een eerder opgesteld rapport van een commissie onder leiding van Pieter van Geel voldoende onderbouwd dat in de Oostvaardersplassen niet meer dan 490 edelherten kunnen leven. Naast edelherten herbergt het gebied nog twee typen grote grazers, die de provincie eveneens kort wil houden. Het teveel aan konikpaarden wordt verplaatst, de heckrunderpopulatie had vorig jaar de door de provincie gewenste omvang.

Marius Bouscholte, met zijn Stichting Dierbaar Flevoland een van de organisaties die zich verzet tegen het provinciebeleid in de Oostvaardersplassen, reageert teleurgesteld op de uitspraak van de Raad van State. Hij onderzoekt nog of er aanknopingspunten zijn om, bijvoorbeeld in Europa, alsnog zijn gelijk te halen. Met zo’n langslepende procedure zal hij niet kunnen voorkomen dat de eerstkomende jaren in de Oostvaardersplassen honderden gezonde edelherten worden afgeschoten.

Meer over Oostvaardersplassen

Is herten afschieten goed of slecht voor vogels? Het laatste woord is aan de rechter
Mag Provincie Flevoland edelherten in de Oostvaardersplassen afschieten als er te veel zijn? Oftewel: mag de mens ingrijpen in een gebied dat het aan de krachten van de natuur had overgelaten

Frans Vera kan niet langer zwijgen over ‘zijn’ Oostvaardersplassen: ‘Schande dat de politiek is gezwicht’
Na ernstige bedreigingen trok Frans Vera zich terug uit het debat over ‘zijn’ Oostvaardersplassen. Nu het beleid radicaal is omgegooid, kan hij niet langer zwijgen. ‘Hoezo massale sterfte? Dat is totale framing door activisten. En de politiek gaat erin mee.’

Oostvaardersplassen terug bij af: rechter verbiedt alsnog afschieten edelherten
De discussie over de Oostvaardersplassen kan weer van voor af aan beginnen. Het afschieten van gezonde edelherten, waar Staatsbosbeheer in opdracht van de provincie Flevoland vorig jaar december mee begon om (grootschalige) natuurlijke sterfte van de dieren te voorkomen, is onvoldoende onderbouwd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden