Raad van State bekritiseert elektriciteitswet

Als minister Wijers van Economische Zaken de import van stroom uit andere Europese landen wil tegenhouden, loopt hij het risico in aanvaring te komen met het Europese recht....

Van onze verslaggever

DEN HAAG

Wijers heeft zijn wetsvoorstel donderdag naar de Tweede Kamer gestuurd. Grote bedrijven, handelaren, producenten en distributiebedrijven kunnen na 1 januari 1998 hun leveranciers van stroom vrij kiezen. Ze kunnen de stroom ook uit het buitenland importeren. Die mogelijkheid is in de wet opgenomen omdat Europese regelgeving dat voorschrijft.

Maar sommige Europese landen zijn niet van plan hun eigen markt voor buitenlandse stroom open te zetten. Om te voorkomen dat er onevenwichtigheden ontstaan heeft Wijers daarom de mogelijkheid geschapen om import van stroom uit landen die zelf hun markt afschermen te verbieden. Het Franse bedrijf Electricité de France (EDF) bijvoorbeeld wil de Europese markt op, maar de Franse overheid wil de thuismarkt blijven beschermen.

Het Nederlandse importverbod, bedoeld om onder andere EDF te kunnen weren, is volgens de Raad van State op drijfzand gebouwd. De richtlijnen van de Europese Commissie geven inderdaad ruimte tot een verbod, maar onder strikte voorwaarden. Zo moet het 'gemeenschappelijke belang' van de lidstaten in het geding zijn, waarna in een bijzondere procedure in Brussel om een importverbod gevraagd kan worden.

Maar in Wijers' wet is geen sprake van gemeenschappelijk belang. Het importverbod kan worden opgelegd indien er 'economische belangen' in het geding zijn, blijkt uit het wetsvoorstel. Wijers geeft zichzelf de bevoegdheid tot het uitvaardigen van een importverbod via een ministeriële beschikking. 'In zoverre schiet het wetsvoorstel tekort', aldus de Raad.

Volgens de Raad van State zijn er de nodige risico's verbonden aan de vrijheid die Wijers zichzelf toeëigent. 'De vraag moet worden gesteld of de vrijheid die in het wetsvoorstel wordt genomen zich verdraagt met het EU-verdrag', schrijft de Raad.

Wijers heeft het importverbod in de wet opgenomen omdat hij bevreesd is voor oneerlijke concurrentie uit het buitenland. Het verbod moet een tegenwicht bieden aan het feit dat de Nederlandse markt met zijn voorstel verder geliberaliseerd wordt dan de Europese richtlijnen voorschrijven.

De nieuwe wet opent de markt voor elektriciteitsproductie en -distributie. Iedereen mag in de toekomst elektriciteit produceren, en afnemers zullen vrij zijn in de keuze van hun leveranciers. Consumenten, die pas vanaf 2006 kunnen kiezen uit meerdere aanbieders, krijgen wettelijke bescherming. Kleine bedrijven zijn tot 2001 beschermd. Voor deze groepen bestaat er leveringsplicht en worden er maximumtarieven vastgesteld. Een ambtelijke dienst gaat toezicht houden op de geliberaliseerde sector.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden