NieuwsHuiselijk geweld

Raad van Europa: risico op meer huiselijk geweld door genderneutrale aanpak

De aanpak van (huiselijk) geweld tegen vrouwen komt in het gedrang doordat Nederland kiest voor een ‘genderneutrale aanpak’. Juist deze benadering kan leiden tot een blinde vlek, terwijl vrouwen veel vaker slachtoffer zijn van huiselijk geweld dan mannen. Het kan er zelfs onbedoeld toe leiden dat vrouwen opnieuw met huiselijk geweld te maken krijgen.

Deelnemers aan een stille tocht in Rotterdam vragen aandacht voor geweld tegen vrouwen. De aanleiding was de dood van de 16-jarige Humayra. Beeld Arie Kievit
Deelnemers aan een stille tocht in Rotterdam vragen aandacht voor geweld tegen vrouwen. De aanleiding was de dood van de 16-jarige Humayra.Beeld Arie Kievit

Daarvoor waarschuwt een groep van experts van de Raad van Europa maandag in een studie. De onderzoekers in Straatsburg prijzen de lange geschiedenis die Nederland heeft bij het terugdringen van (huiselijk) geweld. Zo is er veel beleid en wetgeving gemaakt rond cybergeweld, genitale verminking, straatintimidatie en seksueel geweld. Veel nadruk ligt er op het feit dat vrouwen en mannen in relaties gelijkwaardig zijn.

Toch worden elk jaar 200 duizend volwassenen en 119 duizend kinderen in Nederland slachtoffer van huiselijk geweld of kindermishandeling. Anderhalf jaar na een melding heeft 50 procent nog steeds te maken met excessief gezinsgeweld. Het risico op huiselijk geweld en/of kindermishandeling is groter dan de kans op andere vormen van geweld. Naar schatting minder dan 1 procent van de slachtoffers zoekt binnen een week professionele ondersteuning. Nederland telt 500 opvangplaatsen, zoals in blijf-van-mijn-lijfhuizen. Volgens de Raad van Europa zouden er 1.700 plaatsen moeten zijn. Ook pleiten de experts voor één telefonische advieslijn.

Genderneutraal

Het valt de onderzoekers op dat in Nederland het probleem de laatste jaren steeds meer op een ‘genderneutrale’ manier wordt benaderd. Zo gaat het in beleidsstukken over ‘geweld in afhankelijkheidsrelaties’ in plaats van over ‘huiselijk geweld tegen vrouwen’. Huiselijk geweld (waar ook kindermishandeling onder valt) moet worden aangepakt ongeacht leeftijd, geslacht, relaties, seksuele geaardheid, zo is de gedachte.

De experts van de Raad van Europa ziet veel ‘positieve elementen’ in die brede aanpak. Maar het gevaar is dat als hulpverleners en andere professionals ‘die gendergevoeligheid missen’, dat leidt tot ‘hiaten in bescherming en ondersteuning’. Ze zouden er minder alert op kunnen zijn dat er vaak machtsongelijkheid bestaat tussen mannen en vrouwen.

Dat risico doet zich bijvoorbeeld voor als bij partnergeweld geen rechtszaak volgt, maar een schikking. Daarvoor wordt gekozen omdat slachtoffers in de rechtbank hun verklaringen vaak intrekken. Het gevolg is volgens de experts echter dat huiselijk geweld wordt ‘gedecriminaliseerd’. ‘Het slachtoffer krijgt daardoor geen stem in de procedure en heeft geen mogelijkheid om haar rechten op te eisen als slachtoffer. Familierechtbanken denken vaak dat huiselijk geweld eindigt na een echtscheiding en besluiten tot gezamenlijke voogdij. Volgens de experts moeten ze zich meer richten op gedrag uit het verleden van een dader en op de veiligheid en het welzijn van de kinderen.

De Raad van Europa is een internationale organisatie in Straatsburg waarvan 47 Europese landen lid zijn. In 2011 werd door deze landen het Verdrag van Istanbul ondertekend, dat zich richt op het voorkomen en bestrijden van geweld tegen vrouwen en huiselijk geweld. Ook het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens is onder auspiciën van de Raad van Europa tot stand gekomen.

Lees verder over huiselijk geweld

Drie jonge vrouwen werden in december 2018 in Rotterdam vermoord. Drie afzonderlijke incidenten zo kort na elkaar raakten een snaar, gezien de ruim zevenhonderd mensen die meeliepen in een stille tocht tegen geweld tegen vrouwen. ‘Nu het geweld zo dichtbij komt, besef je dat dit iedereen kan overkomen.’

In december 2019 werd Bekir E. (32) veroordeeld tot 14 jaar cel en tbs voor het doden van de 16-jarige Hümeyra. Hij schoot haar een jaar eerder dood in de fietsenstalling van haar school. Volgens de rechter is er geen sprake van moord, maar van doodslag.

Het 61 pagina’s tellende Inspectieonderzoek naar de aanpak van stalking door Bekir E. (hij doodde de 16-jarige Rotterdamse Hümeyra) blijkt bij lezing behalve vernietigend ook zeer Nederlands. De details die de Inspectie Justitie en Veiligheid opsomt, gaan niet alleen over dit meisje. Ze zeggen veel over de manier waarop we hier omgaan met het stalken en vermoorden van vrouwen, stelt columnist Margriet Oostveen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden