Raad: plan tast vrijheid onderwijs aan

Minister Hermans van Onderwijs brengt de vrijheid van onderwijs in gevaar met zijn plan om de onderwijsinspectie meer macht te geven....

Van onze verslaggever

Dat is het oordeel van de Raad van State over de nieuwe inspectiewet van Hermans. De Raad is het belangrijkste adviesorgaan van het kabinet op het gebied van wetgeving. Zij trekt fel van leer tegen Hermans. De minister zadelt de inspecteurs op met 'buitenwettelijke' taken, aldus de Raad. Doordat Hermans de oordelen van de inspectie ook nog eens openbaar wil maken via internet, worden scholen straks 'genadeloos' afgerekend op zaken waar de inspecteurs zich volgens de Raad niet mee moeten bemoeien.

'Dat strookt niet met het streven naar een verdere vergroting van autonomie en deregulering, maar het tast ook de vrijheid van onderwijs aan', schrijft de Raad aan de minister. Zij wijst erop dat scholen volgens de grondwet vrij zijn het onderwijs zelf in te richten, zolang de kwaliteit volstaat.

Hermans zelf ziet de inspectiewet juist als een onmisbaar onderdeel van zijn liberale beleid. Waar de scholen minder regels krijgen opgelegd, groeit volgens hem de behoefte aan toezicht op de kwaliteit van het onderwijs. Terwijl de inspecteurs vroeger vooral controleerden op een aantal wettelijke eisen, moeten zij van Hermans nu ook kijken naar de didactische kwaliteiten van leraren, lesmethoden en de manier waarop leerlingen worden bejegend. Het oordeel hierover wordt op internet gepubliceerd, zodat ouders hun schoolkeuze daar op kunnen baseren. De exacte beoordelingscriteria stelt de inspectie de komende tijd vast in overleg met de scholen.

Uit een analyse van de schooloordelen van vorig jaar blijkt dat de inspectie in de praktijk al groeit in haar nieuwe rol. Zij legt een voorkeur aan de dag voor de moderne, niet-klassikale manier van lesgeven. Bij zes van de zeven als 'zwak' beoordeelde middelbare scholen was onder meer wat mis met de 'manier van lesgeven'.

Over een zwakke school in Rotterdam schrijft een inspecteur : 'Men kiest bij het lesgeven de veilige weg, zoals dat in het verleden gebeurde. Een zo rustig mogelijke, goed gestructureerde les waarvan de regie bij de docent ligt en waarbij de overdracht van kennis centraal staat.' Dat doet geen recht aan behoeften van leerlingen, die actief mee willen doen aan de les, vindt de inspectie.

Met haar kritiek op deze bemoeienis van de inspecteurs, sluit de Raad van State zich aan bij de onderwijsbonden AOb en CNV en de besturen van de bijzondere scholen. Die benadrukten al bij de voorbereiding van het wetsvoorstel dat alleen het schoolbestuur en de schooldirectie mogen beoordelen of een leraar goed les geeft. 'Als een leraar bijna niets uitlegt, maar er toch in slaagt de leerlingen goed te laten presteren, weten ouders voldoende: daar wordt kennelijk goed les gegeven', aldus AOb-voorzitter J. Tichelaar.

In de Tweede Kamer, waar na de zomer over het voorstel wordt gedebatteerd, zijn met name de christelijke partijen CDA, ChristenUnie en SGP kritisch. 'Wij erkennen dat de inspecteurs het onderwijs moeten onderwerpen aan een toets, maar we raken aan de grens van de vrijheid van onderwijs als zij zich ook gaan uitspreken over het pedagogisch-didactisch klimaat op school', aldus SGP-voorman B. van der Vlies.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden