Raad Amsterdam stemt in met nieuw woonwijk in IJmeer; Burger kan IJburg nog tegenhouden

De gemeenteraad van Amsterdam heeft geen moeite met de ambitieuze plannen voor de bouw van achttienduizen woningen in het IJmeer....

MARC VAN DEN BROEK

Van onze verslaggever

Marc van den Broek

AMSTERDAM

De op één na grootste nieuwe wijk van Nederland en het omvangrijkste huisvestingsproject van Amsterdam sinds de Bijlmermeer houdt de gemoederen in het noordelijk deel van de Randstad flink bezig. Wat de wijk IJburg extra bijzonder maakt, is dat hij op zes eilanden in het water wordt gebouwd. Een stuk van het IJmeer moet wijken. De nieuwe wijk ligt dicht bij de stad op hooguit acht kilometer van het centrum. In 2010 moet de laatste woning worden opgeleverd.

Een bonte verzameling van actievoerders, inwoners van dorpen langs het IJmeer zoals Muiden en Durgerdam, watersporters, rustzoekers en natuurliefhebbers verzetten zich. Het water tussen Amsterdam en Almere is een bijzonder gebied waar veel vogels naar voedsel zoeken. Bovendien verstoren de nieuwe woongebouwen het uitzicht, vrezen omwonenden.

Tot het laatste moment stonden ze op de barricade. Eind augustus nog was er een hoorzitting waar de tegenstanders hun kritiek konden spuien bij de raadscommissie die zich met IJburg bezighoudt. De actiegroep Boos op Nieuw Oost zat met tien man, getooid met witte haarbanden, in de zaal. Toen ze aan de beurt waren, stapten ze onder tromgeroffel naar voren.

'Een ecologische verbinding naar de knoppen', klonk het dreigend. 'Recreatiegebied weg, trekvogels kunnen niet meer fourageren.' De groep heeft tienduizend handtekeningen verzameld. 'Bekijk de stapel maar eens goed', waren de laatste woorden van de actievoerders, waarna ze wederom met roffelende trom de zaal verlieten. 'De volgende', zei de voorzitter routineus.

Voor de commissievergadering vorige week woensdag herhaalde het inspraak-ritueel zich voor het laatst, waarna de fracties hun steun uitspraken voor IJburg. Alleen Van Duijn blijft tegen. 'Ik ben vanmorgen langs het water gefietst. Het was heel mooi. Ik pleit ervoor IJburg niet aan te leggen.' Hij haalde zijn idee van stal om woningen boven de ringweg te bouwen, een door velen al verworpen plan. De enige andere tegenstander is de dissidente PvdA'er Bijlsma.

Als er één grotere partij is die zich tegen de aantasting van natuur zou moeten keren, zou het GroenLinks moeten zijn. Veel leden van protesterende organisaties vinden daar immers politiek onderdak. Maar de grootste oppositiepartij in de Amsterdamse raad steunt, op enige details na, de plannen voor IJburg van harte, zegt raadslid F. Köhler.

'Het is een afweging die we maken', zegt hij. 'Er is behoefte aan woningen in Amsterdam en wij vinden dat de nieuwe huizen dicht bij het centrum moeten komen. We willen geen eindeloze stroom verkeer met alle vervuiling van dien. Bovendien is de aantasting van het water beperkt, ongeveer 1 procent van het Markermeer. Er gaat natuur verloren, maar die wordt gecompenseerd.'

Köhler heeft moeite met de argumenten van de tegenstanders. 'De natuur van het IJmeer is door mensenhanden gemaakt. Door de aanleg van de Afsluitdijk werd het er zoet en de dijk Lelystad-Enkhuizen houdt het vuile water van de IJssel weg. Het conservatisme dat er niets mag, vind ik vreemd.'

Helemaal zinloos is het protesteren niet. Hoop op een veranderend inzicht bij de politici is vervlogen, maar in Amsterdam mogen de burgers ook nog spreken. Het inzamelen van handtekeningen voor een referendum is begonnen. De eerste 242 zijn binnen de termijn ingezameld en de gemeenteraad zal zonder twijfel besluiten IJburg voor te leggen aan de bevolking.

Ongeveer drie maanden na het raadsbesluit moeten er ruim 25 duizend handtekeningen van kiesgerechtigde Amsterdammers zijn verzameld en dan gaan voorjaar 1997 de stembussen open. Köhler verwacht steun voor het besluit: 'Het is anders dan bij het referendum over de stadsprovincie. Toen was het moeilijk om de voordelen helder onder woorden te brengen. Bij IJburg is dat anders. De noodzaak om woningen te bouwen is duidelijk.'

De aanleg van de wijk in het water mag niet het begin worden van de drooglegging van het hele gebied tussen Almere en Amsterdam. Bijna alle fracties vinden dat er niet meer dan achttienduizend woningen moeten komen. Eerdere plannen gingen uit van een nieuwe stad met 45 duizend woningen.

Köhler vindt de beperking logisch. Hij denkt niet dat over pakweg twintig jaar zal worden besloten om weer een stukje water in te pikken. 'De uitbreiding ligt dan ver van Amsterdam en dat vinden we geen goed idee. Als er op die afstand van het centrum wordt gebouwd, zijn er geschiktere locaties op het land.'

De actievoerders vertrouwen dat niet. Vlak voordat ze trommelend de inspraakavond verlieten, riepen ze de commissie nog toe: 'IJburg is het begin van een grote verstedelijking daar. Het is een illusie te denken dat het bij achttienduizend woningen blijft.'

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden