Quirine (16) wacht op hulp – in de cel

Quirine (16) uit Heemskerk kreeg eind vorig jaar verkeerde vrienden op het vmbo. Ze ging spijbelen, blowen, ze stal geld van haar ouders....

Van onze verslaggeefster Aimée Kiene

Eva (15) uit Den Bosch begon begin dit jaar middenin de nacht het huis uit te sluipen. Ze hing op straat, dronk flessen Safari, kwam thuis met gestolen kleding waar de labels nog aan hingen. Als haar ouders boos werden, dreigde ze met zelfmoord. Uiteindelijk werd Eva op last van de kinderrechter uit huis geplaatst.

Eva en Quirine zitten nu allebei in een jeugdgevangenis. Al maanden, terwijl ze wachten op een plek in een instelling waar ze kunnen worden behandeld voor hun extreme gedrag. Eva bleek kenmerken te vertonen van een borderline persoonlijkheidsstoornis. Quirine heeft een lichte verstandelijke handicap, ze is opstandig en gedraagt zich ‘anti-sociaal’.

In Nederland wachten honderden kinderen op de juiste hulp. Ze kunnen niet meer thuis wonen, vaak omdat ze een gevaar vormen voor zichzelf en voor hun omgeving. Omdat er wachtlijsten zijn voor de behandelinstellingen worden ze in de tussentijd opgevangen in justitiële jeugdinrichtingen.

Eva en Quirine mogen één keer in de week bezoek ontvangen. Af en toe mogen ze bellen. Ze slapen op kleine kamers. ’s Nachts gaat de deur op slot. Quirine verveelt zich: ‘Ik leer hier bijna niks. Ik zit te wachten op de dag dat ik weg mag.’ Eva belt wekelijks haar ouders huilend op, of ze haar alsjeblieft willen komen halen.

De meisjes spanden met hulp van hun ouders en advocaten een kort geding aan tegen de staat, om zo een plek in een instelling met de juiste zorg en behandeling af te dwingen. Afgelopen vrijdag deden de rechters in Haarlem en Den Haag uitspraak in beide zaken. De meisjes verloren.

De rechters benadrukten de ‘onwenselijkheid’ van de situatie van Quirine en Eva. Desondanks voelden zij zich niet geroepen de staat verantwoordelijk te stellen voor de problemen met de wachtlijsten.

Uit het vonnis van Eva: ‘Hoe ongewenst het ook moge zijn dat jeugdigen als Eva als gevolg van beperkte capaciteit in de jeugdinrichtingen een aanzienlijke tijd op behandeling moeten wachten, op de staat rust geen enkele wettelijke verplichting om Eva binnen een bepaalde tijd in een behandelinstelling te plaatsen.’

De advocaat van Quirine had behalve de staat, ook bureau jeugdzorg, de provincie en het zorgkantoor (verantwoordelijk voor de particuliere instelling waar Quirine op de wachtlijst staat) voor de rechter gedaagd. Hij vindt dat al die partijen verantwoordelijk zijn voor de situatie van Quirine: ‘Het maakt niet uit wie het probleem oplost, als het maar wordt opgelost.’

De Haarlemse rechter stelde in zijn vonnis ‘begrip te hebben voor de hartenkreet van de raadsman’, omdat alle betrokkenen vinden dat ‘een spoedige plaatsing van Quirine op een behandelplek van groot belang is’. Desondanks bepaalde de rechter dat alle partijen zich aan de wet hebben gehouden. Niemand is dus verantwoordelijk.

Marieke Simons, jurist bij Defence for Children, is teleurgesteld over de uitspraken. Zij vindt dat de de rechten van Eva en Quirine worden geschonden. ‘De staat is verplicht passende zorg voor de kinderen te regelen. Dat staat in het internationaal verdrag voor de rechten van het kind. Minderjarigen mogen niet zomaar zo lang worden opgesloten.’

De advocaten van Quirine en Eva bepalen deze week of ze tegen de uitspraken in beroep gaan.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden