Quintana maakte in zijn leven meer mee dan alle auteurs in de bestsellerlijst van nu samen

Hij werd vernoemd naar Mussert en Hitler. Dat was niet het enige jeugdtrama van de auteur van Kris Pusaka, De bavianenkoning en Het boek van Bod Pa.

Quintana in 1996. Beeld ANP

Als grote schrijvers worden beoordeeld op grond van een getraumatiseerde jeugd moet Anton Quintana de grootste schrijver van Nederland zijn geweest.

Maar de man die roem vergaarde met het jeugdboek De bavianenkoning (Gouden Griffel) en de roman Het boek van Bod Pa (Woutertje Pieterseprijs en Gouden Uil) was bij zijn dood op 15 oktober vrijwel vergeten. Er was nauwelijks nog aandacht voor de auteur, die met zijn vrouw Loes Mes in een rijtjeswoning in Hoorn woonde, maar in zijn leven meer had meegemaakt dan alle auteurs in de bestsellerlijst van nu samen.

Mismaakt gezicht

Anton Quintana werd geboren in 1937. Zijn moeder was de Spaanse Maria Luisa Quintana. Zij was door de scheepskok Frans Kuyten meegelokt naar het koude Amsterdam, waar ze een tweeling baarde. Zij koos als naam voor de een André. Zijn vader vernoemde de ander naar zijn helden Mussert en Hitler: Anton Adolf. Anton bleek bij de geboorte zo verdrukt te zijn geweest door zijn broer dat het linkerdeel van zijn hoofd mismaakt was.

Vlak na de geboorte liep zijn vader weg. Hij zou later dienen aan het Oostfront, waar hij blijvend invalide raakte. De tweeling kwam al na zes weken in een weeshuis terecht. Nadat hun moeder vlak na de oorlog overleed aan tbc, verbleven ze definitief in een weeshuis. Anton was kleiner dan zijn tweelingbroer André en werd vanwege zijn mismaakte gezicht uitgescholden voor 'scheve' en 'schele'. 'Toen ben ik mij ook gaan gedragen als een debiel. André was mooi en geliefd en ik mismaakt en gevreesd', zo zei hij in 2004 in een interview met het literaire tijdschrift Parelduiker.

Op de vuist

Na een plastische ingreep werd hij bij pleegouders ondergebracht, maar op zijn 17de liep hij weg. Vier jaar zwierf hij door Europa, totdat hij in Spanje wegens landloperij werd opgepakt. In een Spaanse gevangenis ontdekte hij zijn schrijftalent. Bij zijn terugkeer in Amsterdam bleek zijn broer al een gevierd dichter en schrijver te zijn. André Kuyten was verbonden aan de Haagse Post en Hollands Maandblad, schreef novelles en hoorspelen. Maar in diens autobiografische werk kwam Anton niet voor, alsof hij zich voor zijn mismaakte broer schaamde.

Dat leidde ertoe dat Anton met hem op de vuist ging in Hotel Americain, waar André een prijs ontving, en zich voornam zijn broer als schrijver naar de kroon te steken. Hierbij gebruikte hij de achternaam van zijn moeder. Toen zijn eerste roman niet liep, kocht hij de hele partij op en gebruikte die om de tuin op te hogen. Hij kreeg succes met vier thrillers, twee strips en jeugdseries voor de televisie: De Kris Pusaka en Duel in de diepte.

Anton Quintana Beeld anp

Afmattende reis

Net toen Anton in 1979 daadwerkelijk bekender was dan zijn tweelingbroer, overleed André op pas 41-jarige leeftijd. Anton raakte in zo'n shock dat hij een writer's block kreeg, waardoor hij jaren niets kon publiceren.

Uiteindelijk hervond hij zichzelf tijdens een afmattende reis door de jungle van Sumatra. In 1983 verscheen De bavianenkoning, over een Massaiherder die wordt verstoten door zijn ouders en besluit een groep bavianen aan te voeren.

In 1995 publiceerde hij het eveneens bekroonde Het boek van Bod Pa. In deze bijna filosofische roman schreef hij over zijn eigen jeugd door de ogen van een jongen die zwervend door een onherbergzaam gebied naar de zin van het bestaan zoekt. Er kwam in 2000 nog een vervolg, maar daarna raakte hij in de vergetelheid.

In 2011 werd hij over de snel vergane schrijversroem geïnterviewd in NRC Handelsblad. 'Alsof u dood bent?' 'Zo voelt het wel een beetje', verzuchtte hij.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden