Questionmark roept nog te veel vragen op

LOETHE OLTHUIS

Een gratis app waarop je direct kunt zien hoe duurzaam een voedingsmiddel is. Klinkt goed, toch?

Prijs: gratis

Verkrijgbaar: thequestionmark.org

Oordeel: ****

Eerst had je de Vleeswijzer, waarop je kon zien welk stukje vlees het meest verantwoord was. Toen werd het de Superwijzer, waar meer voedingsmiddelen in beoordeeld werden. En nu heet het 'Questionmark', een site (thequestionmark.org) én gratis app die consumenten straks van vrijwel alle voedingsmiddelen in de winkel vertelt hoe duurzaam ze zijn. Een enorme klus, reden dat het 'assortiment' nog beperkt is tot vlees(vervangers), eieren, zuivelproducten, pindakaas en chocolade(producten). Questionmark hoopt elk half jaar een productgroep toe te voegen. De producten worden beoordeeld op vier thema's: milieu, dierenwelzijn, mensenrechten en volksgezondheid. Dat laatste heeft, behoorlijk verwarrend, niks te maken met hoe gezond het product is, maar met de productiewijze: bijvoorbeeld de hoeveelheid uitgestoten fijnstof en ammoniak. De onderzoeksmethoden zijn prima: zo wordt er gebruik gemaakt van zogenoemde levenscyclusanalyses. Ook de onderzoeksinstanties, zoals milieuonderzoeksbureau CE in Delft, zijn betrouwbaar.

Bewust eten is zo langzamerhand een hachelijke onderneming. Moet je UTZ- of fairtradekoffie kopen? Is weidezuivel beter dan biologische zuivel? Wie denkt dat Questionmark deze vragen beantwoordt, komt bedrogen uit. De uitleg is vaak miniem en te algemeen. De totaalscores zijn verwarrend: je moet echt huiswerk doen en naar de afzonderlijke beoordelingen kijken. Zo heeft een biologisch geproduceerd zuivelproduct zonder poespas een lager cijfer dan een gangbare equivalent, waarschijnlijk door het gebruik van rietsuiker, dat slecht scoort op 'mensenrechten'.

Omdat er geen weging is tussen de thema's, kan dat een productscore enorm drukken, hoe goed de beoordeling op milieu, dierenwelzijn en volksgezondheid ook is. Kaas scoort beter dan tropische pindakaas, want bij Nederlandse producten is er geen beoordeling op mensenrechten. Vreemd als je bedenkt dat we worden aangemoedigd om minder dierlijke en meer plantaardige voedingsmiddelen te eten.

Het wordt pas echt bizar als een Avikokip met maar één Beter Leven-ster een totaalscore heeft van 9,8 met een 9,5 op milieu en een 10 op dierenwelzijn. Zulke binnenscharrelkippen hebben het nauwelijks beter dan plofkippen. Bovendien krijgen veel vleesproducten spontaan een 10: wie verder kijkt, ziet dat ze alleen op 'volksgezondheid' zijn beoordeeld. Dat is simpel scoren!

Is Questionmark een goed idee? Absoluut. Maar er is nog flink wat werk aan de winkel.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden