Queen is koning

Steve McQueens slavernij-drama 12 Years a Slave wint Oscar voor beste film. Ruimtethriller Gravity is met zes beeldjes - waaronder die voor beste regie - de andere grote winnaar van de avond.

Een als een dol konijn over het podium huppende Steve McQueen (44), met een Oscar voor beste film in zijn hand, geflankeerd door zijn Nederlandse geliefde en Brad Pitt. Zo eindigde de 86ste uitreiking van de Academy Awards, zondagnacht in Los Angeles. 'Iedereen verdient het te leven en niet slechts te overleven', sprak de Engels-Amsterdamse filmmaker bij het in ontvangst nemen van het beeldje voor 12 Years a Slave. En, na afloop, tegen de pers: 'De emoties namen alles over. Dus, weet je, Van Halen: Jump.' McQueen dankte naast Brad Pitt (producent van de film) ook zijn partner, kunsthistoricus Bianca Stigter, die hem op het bestaan van Northups memoires, de basis voor zijn film, had gewezen.


Als er spanning was, tijdens de 86ste editie van het gala, dan enkel bij die allerlaatste envelop, de kers op de taart. Wat als Gravity, de visueel baanbrekende 3D-ruimtethriller van Alfonso Cuarón, die gedurende de avond zeven awards had verzameld, nu plots tóch langszij kwam, tegen alle verwachtingen in? Het zou de zaal en de filmwereld op z'n kop hebben gezet. Maar de zesduizend stemmers hielden zich aan de peilingen en bekroonden het naar hollywoodbegrippen radicale en confronterende slavernijdrama over het leven van Solomon Northup, de man wiens memoires nu nooi meer zullen worden vergeten.


In haar openingsmonoloog grapte en waarschuwde comédienne Ellen DeGeneres al dat er slechts twee scenario's denkbaar waren voor de ontknoping van de avond, drieënhalf uur later. Of de Academy koos voor de belangrijkste Oscar de verfilming van het leven van de vrij geboren zwarte man die tussen 1841 en 1853 op gruwelijke wijze tewerk werd gesteld op plantages in het zuiden van de VS 'of jullie zijn allemaal racisten'.


DeGeneres richtte de avond in met (te) veel onderonsjes tussen haar en de sterren; ze liet pizza's bezorgen voor de eerste rij en blies Twitter (kortstondig) op toen ze kijkers verzocht haar selfie met Meryl Streep en een horde A-sterren te retweeten. Die deden dat - inmiddels al 2,5 miljoen keer. Het filmtijdschrift The Hollywood Reporter oordeelde negatief: de show was saai en zakte in. Maar 2014 was hoe dan ook een fraai gevuld Oscarjaar. The Wolf of Wallstreet, Nebraska, Philomena - stuk voor stuk uitstekende en gelauwerde films, wonnen niks. American Hustle verzilverde zelfs geen enkele van de tien nominaties. Het zegt iets over de hoeveelheid Oscarwaardige films en filmrollen.


In de categorie beste niet-Engelstalige film was ook sprake van een opvallend sterk bezet veld (onder meer Jagten, Broken Circle Breakdown). Paolo Sorrentino won, met La grande bellezza. Hij droeg de winst op aan 'Fellini, Scorsese en Maradona'. Matthew McConaughey won voor zijn rol als rodeocowboy met aids, in het drama Dallas Buyers Club. Cate Blanchett won als beste actrice, voor haar hoofdrol in de crisiskomedie Blue Jasmine. Regisseur Woody Allen werd niet bekroond voor zijn genomineerde scenario en oogstte een mager applausje toen de Australische actrice hem bedankte.


De andere grote winnaar van de avond, de Mexicaanse regisseur Alfonso Cuarón, liep rustig weg toen de microfoon al werd uitgedraaid voor hij iets kon zeggen bij zijn (gedeelde) Oscar voor beste montage. Alsof hij wist: ik kom nog terug, voor het beeldje als beste regisseur. 'Grijze haren', was de voornaamste wijsheid die hij opdeed van het gekmakende productieproces van het 3D-spektakel Gravity, dat inmiddels al ruim 700 miljoen dollar opbracht, de grootste verdiener onder de Oscarwinnaars.


Na de show stond McQueen de internationale pers te woord. Daar keek men terug op het melodrama Gone With the Wind, 75 jaar eerder, de film die ook de slavernij beschouwde, uit een ander perspectief. Hoe veelzeggend was het dat McQueen, als eerste zwarte regisseur ooit, nu diezelfde categorie won met zíjn drama over slavernij? De regisseur: 'Dit moment markeert hoe we nu kijken: de personages die toen op de achtergrond stonden, staan nu vooraan. Het is hun historie, dit zijn hun levens. Het is zoals Brad zegt: we moeten die geschiedenis omhelzen, in zeker zin accepteren, om vooruit te kunnen.'


Beste film 12 Years a Slave (Steve McQueen)


Beste regie Alfonso Cuarón (Gravity)


Beste acteur Matthew McConaughey (Dallas Buyers Club)


Beste actrice Cate Blanchett (Blue Jasmine)


Beste mannelijke bijrol Jared Leto (Dallas Buyers Club)


Beste vrouwelijke bijrol Lupita Nyong'o (12 Years a Slave)


Beste niet-Engelstalige film La grande bellezza (Paolo Sorrentino)


Beste bewerkte scenario 12 Years a Slave


Beste originele scenario Her


Beste camerawerk Gravity


Beste documentaire 20 Feet From Stardom


Beste lange animatiefilm Frozen


Beste montage Gravity


Beste muziek Gravity


Beste song Frozen


Beste kostuums The Great Gatsby


Beste art direction The Great Gatsby


Beste make-up Dallas Buyers Club


Beste special effects Gravity


Beste geluidsmixage Gravity


Beste geluidsediting Gravity


Jared Leto (beste bijrol Dallas Buyers Club)


John Ridley (scenarist 12 Years a Slave)


De oscars

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden