Q & A: Diplomatie als topsport Buitenland

Door Rob Vreeken..

Wat was het belangrijkste buitenlandspolitieke besluit van Obama tot nu?

De dramatische stap jegens Iran.

Eh, iets met kernwapens?

Nee. Washington maakte begin deze week bekend dat een Amerikaanse damesbadmintonploeg naar Iran gaat, op uitnodiging van de Iraniërs. Sportuitwisselingen luiden vaak een periode van ongekende internationale detente in.

Zoals de Olympische Spelen van 1936 in Berlijn?

Hm, nee. Zoals de Amerikaanse tafeltennisploeg die in 1971 naar Peking ging. Daarop volgden maanden van pingpong-diplomatie, wat uitmondde in het bezoek aan Mao van Nixon een jaar later.

Dus Obama rijdt volgend jaar, na maanden van shuttle-diplomatie...

Hahaha.

in een open limousine over Valiasr Straat in Teheran, zwaaiend naar de menigte?

Nee, drie dagen later had iemand in Teheran alweer zijn vinger in deze diplomatieke dijkdoorbraak gestopt. De Amerikaanse sporters kregen geen visum. Te laat aangevraagd.

Iran heeft blijkbaar geen enkele belangstelling voor een goede relatie met de VS?

Dat ‘Iran heeft’ duidt op het biljartbalmodel.

Het wát?

Biljartbalmodel. Een tak in de politicologie volgens welke het in de internationale betrekkingen státen zijn die handelen, nalaten, vinden, zeggen, reageren, botsen. Als ballen in een biljartspel. Ook journalisten denken dat. ‘De VS zijn van plan’, staat er dan in de krant, ‘Israël is boos’, of ‘Rusland verzet zich tegen’.

Wat heeft dat met Iran te maken?

Alles. Teheran stelde...

Een biljartbal! Nou doe je het zelf.

Zwijg. Teheran bood in 2003 Washington een ‘grand bargain’ aan, om alle onderlinge kwesties op te lossen. De regering-Bush verwaardigde zich niet eens te reageren. Historische kans gemist. In Iran was de progressieve president Khatami aan de macht. In het parlement hadden de hervormers de meerderheid.

Maar je had toch ook geestelijk leider Khamenei, en de conservatieve Raad van Hoeders?

Precies! Dus het biljartbalmodel schiet tekort. De Iraanse politiek is een stelsel van machtscentra met tegengestelde belangen. De Amerikanen hadden daar geen oog voor. Onder Bush bestond de wereld uit ‘friends and allies’ en ‘evil’: allemaal biljartballen. Iran was een bal.

Wat is de beste aanpak voor Obama?

Midgetgolf-diplomatie: voorzichtig slaan, een voor een hindernissen uit de weg ruimen, net zo lang tot de bal in het gaatje rolt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.