Pyrrusoverwinning Rutte bij debat over Teevendeal

Politiek is een kwestie van het speelveld bepalen. Wie dat het best kan, wint het debat. Geert Wilders (PVV) en Alexander Pechtold (D66) zijn er goed in een debat hun kant op te trekken. Ze stonden dinsdag in de Tweede Kamer - zeldzaam moment - samen te sjorren aan Mark Rutte. Zelfs die gelegenheidscoalitie slaagde er niet in hem uit zijn spoor te trekken.

Premier Mark Rutte tijdens het debat gisterenavond Beeld anp

Onderwerp was het aftreden van minister Ivo Opstelten en staatssecretaris Fred Teeven, de bewindspersonen van Veiligheid en Justitie. Dus zou het moeten gaan over het betaalbewijs van de overboeking aan drugscrimineel Cees H., over de vraag of het normaal is 4,7 miljoen gulden zonder belastingheffing over te maken aan een drugs­crimineel, over het wonderlijke verschijnsel dat een drugscrimineel zijn boekhouding beter op orde heeft dan een ministerie, en nog een reeks aanverwante kwesties.

Beeld ANP

Verkeerd informeren, heet dat

De premier bleek daar heel andere opvattingen over te hebben. Met een fijn schaartje knipte hij een cirkeltje uit de hele affaire en ging daar vriendelijk kijkend bovenop staan - knappe jongen die hem van zijn plek kreeg. Dat cirkeltje was het technische feit dat een betaalbewijs met het bedrag van de drugsdeal maandag alsnog door het ministerie was opgediept, terwijl Opstelten vorig jaar zomer had gezegd dat de informatie niet te vinden was. Verkeerd informeren van de Kamer, heet dat.

Dat was de kwestie waarover Rutte het wilde hebben, en hij zei dat zoiets een politieke doodzonde is. Reden waarom Opstelten - en in diens kielzog Teeven - opstapte. Bijzonder spijtig, het waren twee toegewijde, loyale bewindslieden die met grote inzet hun werk verrichtten.

Meer over de Teeven-deal

Na de val van een bewindspersoon volgt vaak de roep om een opvolger die stevig orde op zaken kan stellen bij een ministerie.
Maar wie o wie volgt het spraakmakende crimefightersduo Ivo Opstelten en Fred Teeven op?

'Ik ben Teeven nog steeds dankbaar', aldus Cees H.
Lees hier het interview met hem.

Wint de VVD bij het vertrek van Opstelten en Teeven of niet?
Een rondvraag langs deskundigen.

Debat teruglezen

De Tweede Kamer debatteerde vandaag met premier Mark Rutte.
Lees hier van minuut tot minuut het debat terug.

Tientallen vragen

Daar had de premier het graag bij willen laten. De Kamer nam daar lang geen genoegen mee. Die zat nog met tientallen vragen. 'Teeven pochte: ik weet alles', hield Wilders de premier voor. 'Dan moet hij ook alles geweten hebben van de financiële afwikkeling van die drugsdeal. En als dat zo is, heeft hij Opstelten zitten piepelen.'

'Teeven had het vol trots over de Teevendeal­­', vulde Pechtold aan. 'En dan zou hij daarover ineens geheugenverlies hebben? Zeer ongeloofwaardig.'

Rutte deed geen stap uit zijn cirkeltje. Het oordeel over de drugsdeal, dat was een zaak van het Openbaar Ministerie, de politiek moest daar bij uit de buurt blijven, vond hij. Over de hoogte van de deal - Cees H. kreeg geen 1,25 miljoen gulden, zoals Opstelten aanvankelijk zei, maar 4,7 miljoen - wilde hij geen oordeel vellen. Ook over het optreden van Teeven deed hij geen inhoudelijke uitspraak. De ex-staatssecretaris had gezegd dat hij zich kon vinden in het rapport van Henk van Brummen, de hoge ambtenaar die vorig jaar op verzoek van Opstelten onderzoek deed naar de schikking met Cees H. Daar hield Rutte het graag bij, ook voor de Kamer moest dat genoeg zijn.

Pechtold en Wilders vandaag tijdens het debat over het aftreden van Teeven en Opstelten. Beeld ANP

De rol van Rutte

De fractieleiders trokken nog een ander register open: hoe zat het eigenlijk met de rol van de minister-president zelf? In een interview met het AD had hij Opstelten zaterdag nog 'een heel goede minister' genoemd: 'Ivo behoort tot de beste mensen die we hebben. Hij zit er bovenop, Full focus. Dag en nacht.' Hoe kon hij dat soort kwalificaties bezigen terwijl Nieuwsuur de hoogte van de schikking had onthuld en daarmee aantoonde dat Opstelten fout zat, wilde de oppositie weten.

'U toonde u van uw luchtige kant', zei CDA-leider Buma. 'Deze zaak vergt meer dan uw losse stijl van management by speech', vond Bram van Ojik (GroenLinks). 'Uw optimisme lijkt op nonchalance te drijven', voegde Roemer hem toe. 'Hoe is zoiets mogelijk als u zelf zegt elke dag contact te hebben met Opstelten', vroeg Pechtold zich af.'

Pyrrusoverwinning

Rutte nam geen woord terug van alle loftuitingen voor de afgetreden bewindsman, maar deed wel een kleine handreiking. Hij wil de nieuwe minister van Veiligheid en Justitie onderzoek laten doen naar de financiële afwikkeling van de drugsdeal, naar de wijze waarop informatie bij Justitie was weggelekt en wat dit voor gevolgen kan hebben voor het ministerie. Arie Slob (ChristenUnie) kreeg zowat Kamerbrede steun voor een voorstel zo'n onderzoek door een onafhankelijke commissie te laten verrichten- de VVD weigerde de motie te tekenen.

Uiteindelijk slaagde de Kamer er niet in Rutte uit zijn cirkeltje te trekken. Hij wist de kwestie vakkundig te isoleren en boekte daarmee een pyrrusoverwinning. Rutte won de slag, maar ineens leek het alsof Opstelten om een bagatel was vertrokken.

Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden