PVV zou Haagse raad gek maken

Met veel gedruis trad de PVV een jaar geleden toe tot de gemeenteraad van Den Haag. Waar heeft dat toe geleid? Tot bijna 200 schriftelijke vragen en één aangenomen motie.

DEN HAAG -Er was een 'stormram' aangekondigd. 'Wij gaan de gevestigde politiek hé-le-maal gek maken', bezwoer PVV-lijsttrekker Sietse Fritsma op de avond van zijn verkiezingszege, 3 maart 2010.


Deze week is het een jaar geleden dat de eerste lichting PVV'ers werd geïnstalleerd als raadslid in Den Haag. Het eerste jaar stormrammen heeft echter niks concreets opgeleverd voor de 33 duizend Hagenaars die bij de raadsverkiezingen hun stem uitbrachten op de PVV.


Fritsma is intussen vertrokken. De combinatie van raads- en Kamerlidmaatschap viel hem zwaar. Partijleider Geert Wilders, met 13.636 voorkeurstemmen in de Haagse raad gekozen, volgde Fritsma's voorbeeld. Hetzelfde deden de politiek onervaren Willie Dille en Karen Gerbrands, die enigszins overvallen leken door de dubbelfunctie raads- en Kamerlid.


Het Griffie-overzicht van aangenomen PVV-moties en -amendementen leert dat Fritsma's aankondiging van maart 2010 vooral stoere praat was. Hoogstens heeft de PVV enkele ambtenaren 'hé-le-maal gek' gemaakt met haar continue stroom schriftelijke vragen. Na het eerste jaar staat de vragenteller bijna op tweehonderd. Als het om schriftelijke vragen gaat, is de PVV kampioen.


Maar praktische resultaten boek je bij de stemmingen. Alle wijzigingsvoorstellen die de Haagse PVV-fractie indiende, zijn vooralsnog verworpen. Van de bijna zeventig moties werd er slechts één aanvaard. De strekking van die aangenomen motie houdt geen verband met het PVV-speerpunt islamisering. De motie verzoekt het college er voor zorg te dragen 'dat alle Haagse basisschoolleerlingen in de groepen zeven en acht schooltuin-educatie krijgen'.


Een statistische vergelijking met de vier maal zo kleine oppositiepartij HSP (Haagse Stadspartij, 2 zetels) maakt de concrete prestaties van de PVV Den Haag in haar eerste jaar op het oog nog twijfelachtiger. Van de 29 door de HSP ingediende moties in het eerste jaar van de nieuwe gemeenteraad werden er zeven aanvaard. De veel kleinere HSP loopt dus 1 op 4, de PVV 1 op 70.


Een vergelijking van de laatste verkiezingsuitslagen laat intussen zien dat de PVV sinds juni in Den Haag aan populariteit heeft ingeboet. Een terugval van bijna 3 procentpunt. De uitslag bij de Statenverkiezingen laat zich overigens het beste vergelijken met die van de raadsverkiezingen, want de opkomstcijfers verschillen daarin weinig.


'Ze beheersen het politieke handwerk niet', zegt D66-fractieleider Rachid Guernaoui over zijn PVV-collega's. 'Wil je resultaten behalen, dan moet je het politieke spel kennen. Je moet andere partijen masseren. Je moet ze de kans geven intern te overleggen over jouw moties. Je moet anderen meenemen in jouw gedachtenvorming.'


Guernaoui herinnert zich een 'interessante' PVV-motie van Richard de Mos over de wenselijkheid van een wandelpromenade tussen tramhalte Forepark en het ADO-stadion, een voetpad in de clubkleuren groen en geel. 'Die motie had mijn fractie gesteund als De Mos er niet pas twee minuten voor de stemmingen mee was gekomen.'


'Duidelijk is dat de PVV-fractie vooral met zichzelf bezig is', zegt HSP-fractieleider Joris Wijsmuller. 'Hun strategie is gericht op profilering. Niet gericht op verandering, maar op het laten zien dat ze er zijn. Dat lukt ze aardig, want met hun luchtballonnetjes halen ze regelmatig de lokale media. Zo werd ik deze week wakker met het nieuws van Omroep West dat de PVV de strijd aanbindt met allochtonen die brood voeren aan opdringerige meeuwen.'


Toch ziet Wijsmuller bij de PVV-fractie een 'voorzichtige beweging', die duidt op toenemend politiek inzicht en een groeiende bereidheid tot samenwerking met andere fracties. 'Bij de jonge garde zit echt politiek talent, types als Daniëlle de Winter en Bart Brands.' Wat heet 'jonge garde' bij de PVV Den Haag? Vijf van de acht fractieleden zijn twintigers. De gemiddelde leeftijd van de fractie is dertig jaar.


Jong of niet, het stapelen van functies gaat intussen door. Anderhalve week geleden werd Bart Brands gekozen in de Provinciale Staten. Machiel de Graaf gaat zijn fractieleiderschap in de raad binnenkort combineren met dezelfde functie in de splinternieuwe PVV-senaatsfractie.


Volgens raadslid Daniëlle de Winter is er niet of nauwelijks contact met de enige andere PVV-raadsfractie, die in Almere. Wel is er intensief contact met de Tweede Kamerfractie. Dat laatste verbaast niet, want de meeste leden van de Haagse raadsfractie zijn tegelijk beleidsmedewerker bij de PVV-Kamerfractie. Richard de Mos heeft bovendien nog steeds zijn dubbelfunctie Kamerlid/raadslid.


Wat opviel deze week in de Haagse raadszaal was dat de PVV niet één keer interrumpeerde toen PvdA-wethouder Marnix Norder in een anderhalf uur durend betoog zijn Integratienota toelichtte. Zelfs nadat Norder PVV-fractieleider De Graaf aanviel op diens 'polariserende woorden' over Marokkanen bleef het stil.


'Ze bedrijven hit-and-run-politiek', typeert Norder die PVV-stijl. 'Je roept iets en je geeft vervolgens niet thuis. Ik mis de bereidheid mee te werken aan praktische oplossingen voor de grootstedelijke problemen die de PVV zo belangrijk zegt te vinden.'


'De Integratienota van het college bevat veel te veel tenenkrommende braafpraat', betoogde De Graaf tijdens zijn inbreng. 'De wethouder van Integratie wil zijn PvdA-achterban - bij wie hij na het vrijdagmiddaggebed bij de moskee staat te flyeren - niet tegen het gepamperde hoofd stoten.'


Wijsmuller proeft bij De Graaf 'af en toe' ook genuanceerdheid. 'Dat is een wezenlijk verschil met zijn voorganger Fritsma', zegt hij.


'De PVV groeit toe naar het onderdeel zijn van het politieke systeem', constateert VVD-fractieleider Boudewijn Revis. 'Fritsma ging er graag met gestrekt been in. Onder De Graaf zie je hoe de contacten met andere partijen langzaam verbeteren.'


Liberaal Revis ziet bij de PVV 'voorzichtige stapjes' om moties handiger te formuleren. 'Dat is ook nodig, want het heeft geen zin vier jaar lang te roepen wat er in je verkiezingsprogramma staat. Als ze deze beweging doorzetten, kunnen ze wel wat bereiken.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden