'PVV schiet in regelreflex na val van olifant'

Politici schieten vaak in een risico-regel-reflex: na het zien van een onveilige situatie roepen ze op tot onevenredig zware maatregelen. De reactie van PVV-kamerlid Dion Graus op de val van de olifant Radza in dierenpark Emmen is daar een goed voorbeeld van. Dat zegt Evert Jan van Asselt, plaatsvervangend directeur van het Wetenschappelijk Instituut voor het CDA.

Mannetjes olifant Radza, die in Dierenpark Emmen ten val kwam en een slagtand brak, krijgt brood van zijn verzorger. Beeld anp

Afgelopen zondag viel een olifant in een greppel in dierenpark Emmen. De 45-jarige olifant Radza overleefde de val, maar hield er een gebroken slagtand aan over en wat schaafwonden. Toen een andere olifant hem duwde verloor hij zijn evenwicht en viel in de droge greppel. PVV-woordvoerder Dion Graus is er woedend over. Hij neemt dit zo hoog op dat hij er Kamervragen over wil stellen aan staatssecretaris Henk Bleker om die te bewegen passende maatregelen te nemen.

Eerder overleden twee olifanten na een val in een greppel. In 1993 ging het om het tien maanden oude babyolifantje Bo Gyi. In maart 2009 moest olifant Annabel na een val, waarbij ze een nekwervel brak en verlamd raakte, worden afgemaakt. Ook toen riep Kamerlid Graus toenmalig minister Gerda Verburg 'ter verantwoording voor de dood van de olifant'. De lege grachten rondom de verblijfplaats van de olifanten moesten verboden worden, zo vond hij.

Ook wilde de PVV dat de minister naging hoeveel onveilige en dieronvriendelijke dier verblijven er waren in Nederland. Maar dit is een onmogelijke opdracht, we gaan toch niet alle hondenhokken en kattenverblijven in Nederland tellen?

Greppel
Wat er precies gedaan moet worden zegt Graus er niet bij. Het plaatsen van dikke hekken in plaats van een greppel betekent dat de dieren worden opgesloten in een kooi en dat gaat ten koste van het zicht. De dierentuin in Emmen was de eerste die de hekken rond olifanten weghaalde en greppels groef om een meer natuurlijke omgeving te creëren. Vele dierentuinen hebben sindsdien het Emmense voorbeeld gevolgd, waaronder Artis en Blijdorp.

Zeker, de val is ernstig. Het is zonde dat de slagtand van de mannetjesolifant gebroken is. Dat er wellicht wat moet gebeuren is niet de kwestie, de vraag is of politici daarover gaan.

De reactie van Graus is een voorbeeld van de risico-regel-reflex: er wordt een onveilige situatie geconstateerd waarna wordt gereageerd met onevenredige maatregelen. Onlangs hebben wij daarvoor aandacht gevraagd in het rapport De ontregelde samenleving van het Wetenschappelijk Instituut voor het CDA. Vanwege de regelreflex hebben wij een afkoelingsperiode van een half jaar voorgesteld na een incident.

Bureaucratie
Belangrijk in deze context is dat de dierentuineigenaar de baas is, niet de Tweede Kamer. Daarom grijpt Graus naar het wapen waarover hij wel beschikt en dat is regelgeving. Hij vraagt het kabinet om in te grijpen. Dit staat niet op zichzelf. Eerder al pleitte de PVV voor een dierenpolitie. Deze cavia-politie wordt volgens het regeerakkoord 500 man sterk. Ook op andere domeinen pleit de PVV voor meer inspectie, bijvoorbeeld recent bij de Wet maatschappelijke Ondersteuning.

Het gevolg van al deze inspectie is meer bureaucratie. Net als andere partijen zegt ook de PVV daar van af te willen, maar wat ze doet is precies het tegenovergestelde: meer toezicht en meer regels.

Boeiend is natuurlijk ook te weten wat de dierentuin - die er dus over gaat! - zelf doet. De olifanten zijn immers hun werkkapitaal. Na de dodelijke val van olifant Annabel twee en half jaar geleden werden de greppels opgehoogd met rul zand en dus minder diep. De woordvoerder van het park zegt dat er wel vaker olifanten in de greppel vallen. De bewakers nemen dan de tijd om de olifant uit de greppel naar de stal te lokken. Het komt dus wel vaker voor. Af en toe gaat het fout.

Is dat zo erg? We laten alle kinderen toch ook niet met gebitsbeschermers rondlopen omdat er wel eens een kind op de rand van de stoep valt en een tand breekt? We omkleden toch ook niet alle stoepranden met rubber? Nee, dat is uiteraard overdreven. Maar als het een olifant treft, dan is de wereld te klein. Laten politici van een olifant weer een mug maken.

Evert Jan van Asselt is plaatsvervangend directeur van het Wetenschappelijk Instituut voor het CDA.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden