PVV: Koning moet uit de regering

Een ceremoniële monarchie is meer van deze tijd en politiek verstandiger. En dus zegt Geert Wilders: geen rol voor de majesteit in de regering, de Raad van State en in de informatie.

DEN HAAG - De politieke rol van het staatshoofd staat op gespannen voet met diens onpartijdigheid. Daarom moet de Koning uit de regering, de Raad van State en de kabinetsformatie. De PVV wil met deze moderniseringen een ceremoniële monarchie overhouden.

Donderdag gaf PVV-leider Geert Wilders een persconferentie, waarop hij drie initiatiefwetsvoorstellen van zijn partij aankondigde. Wilders: 'Het is anno 2011 niet meer van deze tijd dat een erfelijk koningschap samengaat met het lidmaatschap van de regering.'

Volgens hem moet er 'zo snel mogelijk' een einde komen aan de politieke invloed van de Koning. Daarbij gaat het Wilders 'absoluut niet' om een afrekening. Eerder kritiseerde Wilders koningin Beatrix om haar Kersttoespraak 2007. Destijds twitterde Wilders dat de koningin 'als een haas uit de regering' moest. Donderdag zei Wilders: 'Het gaat om het ambt, niet om de persoon, voor wie wij veel respect hebben.'

De ministeriële verantwoordelijkheid voor de Koning wordt opgeheven als het aan de PVV ligt. Nu is de minister-president aanspreekbaar op de uitspraken en gedragingen van de Koning. Om te voorkomen dat de Koning de vrijheid voelt allerlei uitspraken te doen, wordt artikel 32 van de Grondwet aangepast: de Koning moet niet alleen trouw zijn aan de Grondwet, maar ook 'onpartijdig en neutraal'.

Ook om die reden moet de Koning uit de regering. Een van de PVV-indieners, Kamerlid André Elissen: 'Laten we wel wezen, aan de regering zit toch een politiek kleurtje.' Sancties hoeven volgens Elissen niet, als de Koning toch politieke uitspraken doet. Hij gaat uit van vertrouwen. Mocht het wel gebeuren, 'dan spreken we er schande van en gaan we over tot de orde van de dag'.

De PVV wil ook in de Grondwet vastleggen dat de Tweede Kamer het initiatief bij de kabinetsformatie heeft en niet de Koning. Nu is daarover niets bepaald. Volgens Wilders moet zelfs de schijn van politieke invloed van de Koning worden weggenomen. Op de vraag of hij voorbeelden kon noemen, zei Wilders: 'Ik heb heel veel meegemaakt, maar dat is het geheim van Noordeinde.'

De PVV-voorstellen worden gedaan in een periode waarin meer politieke partijen willen sleutelen aan de rol van de Koning. Vorige week presenteerde de PvdA haar plannen, GroenLinks heeft haar voorgenomen initiatieven even in de wacht gezet. D66 heeft al een voorstel gedaan voor een andere formatie door een wijziging van het Reglement van Orde van de Kamer - daar hoeft volgens die partij de Grondwet niet aan te pas te komen. Het D66-voorstel kan rekenen op een meerderheid van PvdA, SP, GroenLinks, Partij voor de Dieren en, zo beloofde Elissen, de PVV.

Het uit de regering halen van de Koning (artikel 42, eerste lid Grondwet) leek lange tijd ook kansrijk, maar vorige week besloot de PvdA daar toch niet naar te streven. PvdA-Kamerlid Jeroen Recourt zegt dat 'in dit standpunt nu geen beweging meer komt'.

Gerard Schouw (D66) noemt het PVV-initiatief 'mooi en moedig'. 'Jammer dat we nu al weten dat er voor de meeste onderdelen geen meerderheid is'. Ronald van Raak (SP) wil de ministeriële verantwoordelijkheid handhaven. 'Je moet zo'n staatshoofd dat iets meer ruimte krijgt, kunnen aanspreken en aansturen. Dat kan het beste via de ministers in de regering.' Ineke van Gent (GL) hoopt dat Willem IV meedenkt over 'zijn eigen arbeidsvoorwaarden' en zelf het gebaar maakt geen voorzitter meer te zijn van de Raad van State.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden