Commentaar

PVV en SP hebben prachtig campagnecadeau gekregen

Commentaar

De roep om een Nexit hangt boven de komende verkiezingen. Hoe reageert de coalitie daarop?

Beeld reuters

Een referendum over het Nederlandse EU-lidmaatschap? 'Geen politieke spelletjes!', waarschuwt premier Rutte: 'Volstrekt onverantwoord!' Vicepremier Asscher vindt het een 'idioot' idee: 'Waarom zouden we dat nu gaan doen?'

Het is duidelijk: de regeringspartijen gaan elke referendumneiging de kop in drukken. Toch krijgen ze er in de aanloop naar de verkiezingen nog een hele kluif aan om de geest terug in de fles te krijgen. Wie wil te boek staan als anti-democraat die het volk het recht op directe inspraak ontzegt? PVV en SP hebben vrijdag een prachtig campagnecadeau gekregen.

Toch zullen zelfs fervente voorstanders van een referendum toegeven dat nu niet het goede moment is. Ook de grootste euroscepticus is benieuwd hoe het de Britten de komende tijd vergaat. Wat komt er voor het EU-verdrag in de plaats? Wordt het toch een soort EU-light? Hoe ligt het land er daarna bij? En hoe pakt de EU zelf dit signaal op?

De antwoorden zullen ook in Nederland de sfeer bepalen. Als het de Britten ondanks alle onheilstijdingen lukt eruit te stappen met behoud van de economische voordelen en zonder de gevoelde nadelen (met stip op één: vrij verkeer van Oost-Europese arbeidsmigranten), krijgt het Nexitkamp er krachtige argumenten bij.

Tenzij de 27 achterblijvers het momentum benutten om de reikwijdte van de EU nu echt af te bakenen. Alles moet bespreekbaar zijn. Ook stappen terug. Je kunt bijvoorbeeld niet jarenlang verkondigen dat het 'Code Oranje' is voor de ongeremde komst van goedkope arbeidskrachten om daar vervolgens geen enkele voortgang mee te boeken in Brussel. Dan ben je slechts de euroscepsis aan het voeden. En dat is dus precies wat Rutte II heeft gedaan.

Tegelijk bleven de Nederlandse pogingen de soevereiniteit van de lidstaten af te bakenen hangen in abstracte aanvallen op de 'Europese regeltjes'. Niemand in Brussel die er wakker van lag. Dat zal pas gebeuren als de handschoenen uit gaan. De strijd tegen verdere desintegratie begint met de erkenning dat de integratie te snel is gegaan voor grote groepen West-Europeanen. Zij gaan vroeg of laat aan de noodrem hangen, ook in Nederland, als de regeringsleiders dat nu niet met overtuiging zelf doen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.