PvdA wil zo snel mogelijk van Uruzgan af

Naarmate de druk op Nederland toeneemt om in Afghanistan te blijven, groeit binnen de PvdA de weerstand tegen een prolongering van de missie.

Van onze verslaggevers Theo Koelé en Ron Meerhof

De PvdA-kiezers willen dat de Nederlandse militairen vertrekken uit de Afghaanse provincie Uruzgan. Dat is ook wat PvdA-leider Bos zegt. Zijn voornaamste taak zal vandaag zijn het partijcongres ervan te overtuigen dat hij wel degelijk de daad bij het woord zal voegen.

Want het wantrouwen zit diep bij zijn partijgenoten, bleek uit een peiling van vorige week: de helft van de PvdA-kiezers denkt dat het kabinet, inclusief Bos, uiteindelijk toch zal besluiten militairen in Uruzgan te houden. Vooruitlopend daarop was de partij in de peilingen alvast een paar zetels gedaald.

Dat wantrouwen is een van de redenen waarom de PvdA haast heeft met een kabinetsbesluit over eventuele activiteiten in Afghanistan na december 2010. Als het vóór de Kerst niet lukt, dan zo snel mogelijk erna.

Maar het CDA heeft helemaal geen haast. Premier Balkenende laat niet na te benadrukken dat het om ‘een zeer complexe, gecompliceerde en gevoelige kwestie’ gaat. Dat is code voor: vooralsnog hebben we geen enkele optie – inclusief een langer militair verblijf in Uruzgan – uitgesloten. De ChristenUnie dringt steeds aan op ‘uiterste zorgvuldigheid’.

Het nachtmerriescenario voor de sociaal-democraten is dat het besluit wordt uitgesteld tot na de grote Afghanistanconferentie in Londen, eind januari. Dit zou ongetwijfeld resulteren in een luid, wereldwijd appèl aan het adres van Nederland – lees: de PvdA – om verantwoordelijkheid te nemen en toch te blijven.

CDA en ChristenUnie, de coalitiegenoten van de PvdA in het kabinet, willen dat Nederland militair actief blijft in Afghanistan. Het CDA, minister Verhagen van Buitenlandse Zaken voorop, blijft ook liefst in de provincie Uruzgan. CU-minister van Defensie Van Middelkoop zou hem steunen.

Bos’ partijgenoten daarentegen willen per se alle Nederlandse militairen weg hebben uit Uruzgan. Een flink deel wil zelfs alle militaire activiteiten staken in niet alleen in Uruzgan, maar in heel Afghanistan.

Op het congres wordt vandaag een motie ingediend met die strekking. Toen eind 2007 werd afgesproken de militaire missie per 2010 te beëindigen, is dat begrepen als een einde aan álle militaire activiteiten, zeggen de opstellers. Want de samenleving maakt helemaal geen onderscheid ‘tussen een missie ergens in Afghanistan of specifiek in Uruzgan’. Ze eisen een extra partijcongres als er toch nog tot een nieuwe missie in Afghanistan, waar dan ook, wordt besloten.

Afgelopen week deed de Amerikaanse ambassadeur bij de NAVO, Ivo Daalder, een duit in het zakje. Zijn belangrijkste verleiding was het tijdpad in de nieuwe strategie van de Amerikaanse president Obama: de terugtrekking begint al halverwege 2011. Bij die wortel hoort, impliciet, een stok: zo’n korte periode betekent ook dat het de moeite niet is voor een ander land om het stokje in Uruzgan over te nemen.

Maar Daalders opmerkingen hebben vooral tot gevolg gehad dat de vastberadenheid van Bos en de rest van de partijtop is vergroot. Als de coalitie hierop klapt, dan moet dat maar, was de afgelopen dagen steeds vaker te horen in PvdA-gelederen.

Twee jaar geleden stemde het PvdA-smaldeel in het kabinet al met de grootst mogelijke moeite in met een verlenging. De beslissers van toen willen nu écht weg uit Uruzgan.

‘We kunnen echt niet anders’, zegt een ingewijde. ‘Onze achterban zou het niet snappen. Maar we willen ook niet anders. We houden ons aan ons woord.’

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden