PvdA wil revolutie in huizenmarkt

Velen in de partij hebben er al voor gepleit, maar de PvdA lijkt nu echt overstag te gaan. Schaf geleidelijk de hypotheekrente-aftrek af, stelt een werkgroep onomwonden....

Als eerste grote politieke partij lijkt de PvdA zich onomwonden uit te gaan spreken voor het afschaffen van de hypotheekrente-aftrek. Het staat er niet met zo veel woorden, maar een belangrijke implicatie van het rapport Goed wonen: voor iedereen, van iedereen is dat de meest geliefde aftrekpost van Nederland verdwijnt – op termijn althans.

Het voorstel van de PvdA-werkgroep, dat donderdag werd gepresenteerd, behelst veel meer dan alleen de fiscale behandeling van huizenbezitters. Het rapport analyseert wat er in de ogen van de sociaal-democraten schort aan de Nederlandse woningmarkt, en gaat vervolgens uitgebreid in op de rol van woningcorporaties, de problematiek van segregatie in de oude wijken en het gebrek aan nieuwbouw.

Maar de grote revolutie is het einde van de hypotheekrente-aftrek, waarvoor de werkgroep pleit. Niet ineens, haast het Kamerlid Staf Depla zich erbij te zeggen; hij is een van de leden van de werkgroep. Op termijn willen de sociaal-democraten de aftrek vervangen door een systeem waarbij zowel huurders als huiseigenaren een woontoeslag krijgen, als hun inkomen en hun woningbehoefte daartoe aanleiding geven.

Om de doorstroming op de woningmarkt aantrekkelijker te maken wil de werkgroep daarnaast de overdrachtsbelasting afschaffen, te beginnen met de starters. Die bedraagt nu 6 procent van de aankoopwaarde van een huis, en maakt het onaantrekkelijk te verhuizen. Het huurwaardeforfait – een belasting die de huizenbezitter betaalt over de waarde van zijn woning – moet er ook aan geloven.

In de praktijk komt het plan erop neer dat een deel van de subsidiëring van huizenbezitters met hoge inkomens en dure woningen, wordt overgeheveld naar huiseigenaren en huurders met lagere inkomens. Niet onterecht, vindt de werkgroep, want de verdeling van woonlasten in Nederland is behoorlijk scheef. Zo kwam in 1998 83 procent van het fiscale voordeel van het woningbezit terecht bij de 30 procent rijkste huishoudens, valt in het rapport te lezen.

Nog meer cijfers: een kwart van de huishoudens met een minimumloon betaalt 40 procent of meer van zijn inkomen aan woonlasten. Van de groep die anderhalf keer modaal of meer verdient, is slechts 12 procent zo’n groot deel van zijn inkomen aan zijn woning kwijt. Wat meer nivellering kan geen kwaad, vindt de werkgroep.

Fractievoorzitter Bos en partijvoorzitter Ruud Koole toonden zich donderdag enthousiast over het rapport. Zij onderschreven het pleidooi om een einde te maken aan de bevoordeling van kopers boven huurders. Er hoort geen stigma te rusten op huren, aldus Bos en Koole.

Veel steun voor hun plannen hoeven de twee sociaal-democraten in Den Haag niet te verwachten. De twee grootste regeringspartijen VVD en CDA blijven vooralsnog felle tegenstanders van gemorrel aan de hypotheekrente-aftrek. Voor hen geldt dit nog steeds als politieke zelfmoord. Toen de ministers Pechtold (D66) en Dekker (VVD) pleitten voor een nuchtere discussie, werden ze direct teruggefloten.

Bovendien ontkent minister van Financiën Zalm dat de hypotheekrente-aftrek tot een ongewenste prijsstijging heeft geleid. Hij denkt dat de huizenprijzen zijn gestegen door een gebrek aan aanbod, veroorzaakt door de stagnerende nieuwbouw. De financiële risico’s voor de staat (veroorzaakt door mogelijke rentestijgingen) zijn volgens hem ingecalculeerd.

Elders in Nederland is het besef doorgedrongen dat de aftrek van de hypotheekrente op de lange duur geen haalbare kaart is. De Nederlandse Vereniging van Banken presenteerde vorig jaar een aantal varianten om de aftrek af te bouwen, en allerhande belangengroepen – waaronder de Vereniging Eigen Huis en makelaarsclub NVM – zijn inmiddels bereid over het onderwerp te praten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden