nieuws Transparantieregister

PvdA wil meldplicht voor farmabetalingen aan zorg; vrijwillig register ‘werkt niet naar behoren’

Farmaceuten moeten verplicht worden alle betalingen aan zorgverleners en zorginstellingen te melden. De verplichting moet ook gelden voor producenten van hulpmiddelen. Dit wil de PvdA wettelijk vastleggen. PvdA-Tweede Kamerlid Lilianne Ploumen publiceert haar wetsvoorstel vandaag.

Kamerlid Lilianne Ploumen (PvdA). Beeld ANP

Het gaat om een aanscherping van het Transparantieregister, dat sinds 2012 bestaat. Hier melden de geneesmiddelen- en hulpmiddelenindustrie vrijwillig betalingen en giften van 500 euro en meer aan zorgverleners en -instellingen. De werking van het register wordt dit jaar geëvalueerd.

Vooruitlopend daarop stelt Ploumen nu al een meldplicht voor voor betalingen, vergoedingen, geschenken en giften van 50 euro en hoger. Die meldplicht moet ook gaan gelden als de groothandel of hulpmiddelenleverancier als tussenpersoon fungeert. Als geld of geschenken worden gedoneerd aan een ‘derde’, zoals de secretaresse of een bibliotheek, dan moet dit gemeld worden. Hetzelfde geldt voor betalingen aan een stichting die het geld vervolgens verdeelt onder medici.

Volgens Ploumen werkt het vrijwillige Transparantieregister ‘niet naar behoren’. ‘We weten natuurlijk niet wat we niet weten, maar de Inspectie voor de Gezondheidszorg constateerde in 2017 al dat een verbeterslag nodig is’, zegt Ploumen.

Betalingen door de industrie aan zorgverleners en instellingen zijn volgens haar een vorm van marketing. ‘Als ik patiënt zou zijn en ik zie dat mijn arts betaald is voor onderzoek naar een medicijn dat hij mij voorschrijft, dan wil ik weten waarom hij dat doet. Wat is zijn afweging?’

Een verplichting voor zorgverleners en -instellingen om van hun kant ook alle betalingen en giften te melden, verwerpt Ploumen. ‘Er moet al verschrikkelijk veel geadministreerd worden in de zorg.’ 

Naar Amerikaans voorbeeld

Het liefst zou zij een Europees register zien. ‘Maar zoiets duurt nog wel even. België en Frankrijk hebben al verplichte regelingen. Laten wij dat nou ook doen en tegelijk werken aan een Europese regeling.’ Als voorbeeld geldt steeds de Amerikaanse Sunshine Act uit 2010 . Die verplicht elke betaling boven de 5 dollar openbaar te maken. ‘Die werpt licht op wat verborgen bleef. Dat werkt uitstekend en dat willen wij hier ook’, zegt Ploumen.

Guus Schrijvers, emeritus-hoogleraar gezondheidseconomie aan het UMC in Utrecht, plaatst kanttekeningen bij het voorstel. ‘Natuurlijk, alle kleine beetjes helpen om de verhoudingen transparanter te maken. Maar we moeten wel oppassen voor big pharma bashen, het pesten van de farmaceutische industrie. Er moeten nieuwe medicijnen worden ontwikkeld en dat kost wat, al zou best inzichtelijk mogen worden hoeveel dat kost. Ik ben er erg voor dat medicijnen ook door bijvoorbeeld ziekenhuizen zelf bereid worden onder toezicht.’

Schrijvers wijst erop dat Nederland niet zo’n cruciale markt is voor de farmaceutische industrie. ‘Nederland is maar een heel kleine markt voor medicijnen; zo’n 1, hooguit 2 procent van de wereldmarkt. Het zou veel beter zijn te werken aan een Europees transparantieregister. De Unie is zo’n 25 procent van de wereldmarkt voor medicijnen. Maar zowel Duitsland als Frankrijk heeft daar een eigenbelang, omdat zij een grote farmaceutische industrie hebben.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden