PvdA-wethouder Pieter Hilhorst stapt op

Pieter Hilhorst, de leider van de PvdA in Amsterdam, is donderdag opgestapt als lijsttrekker. Ook legt hij zijn taken als wethouder Jeugd, Onderwijs en Financiën per direct neer. Onder zijn leiding boekte de PvdA bij de verkiezingen voor de gemeenteraad het slechtste resultaat in haar bestaan.

PvdA-lijsttrekker van Amsterdam Pieter Hilhorst beantwoordt vragen in het stadhuis van Amsterdam tijdens de slotbijeenkomst na de gemeenteraadsverkiezingen Beeld ANP

'De PvdA heeft flink verloren. Het is mij helaas niet gelukt in Amsterdam deze landelijke trend te keren. Ik ben de politiek ingegaan om het verschil te kunnen maken, omdat ik me druk maak om zaken als taalachterstand, schooluitval en de jeugdzorg. Gezien de uitslag is het beter als iemand anders van de PvdA vecht voor deze idealen.', verklaarde Pieter Hilhorst. Lees zijn hele verklaring hier terug.

Voorzitter van de PvdA Amsterdam Martijn Kool: 'Helaas is de uitslag voor onze partij erg teleurstellend. Ons past nu bescheidenheid. Pieter Hilhorst is een betrokken politicus die zich al zijn hele leven voor Amsterdam heeft ingezet. Helaas trekt hij nu zijn conclusies. Ik vind dat een moedig besluit en bewonder de tomeloze energie waarmee hij de afgelopen anderhalf jaar heeft gestreden voor onze idealen.'

Het vertrek van Hilhorst is een 'persoonlijk drama', aldus D66-leider Alexander Pechtold. 'Het is erg om zo'n besluit te nemen.' Maar hij vindt het ook 'moedig want verlies nemen is moeilijk'.

1946
De PvdA ging van 15 naar 10 zetels, waarmee de partij voor het eerst sinds 1946 niet meer de grootste is in de hoofdstad. Columnist Hilhorst volgde in november 2012 Lodewijk Asscher op als wethouder Financiën, Jeugd en Onderwijs.

Dat hij de complete inboedel van Asscher overnam, inclusief de zware portefeuille financiën, is de PvdA fataal geworden, schrijft Amsterdam-correspondent Jaap Stam.

Dankbaar doelwit
Doordat hij geen sterke indruk maakte als wethouder, vormde Hilhorst een dankbaar doelwit. Een D66'er: 'Wat dachten ze? Dat de andere partijen er niet bovenop zouden springen? Dat is nou arrogantie van de macht.'

Bovendien bleek Hilhorst geen gehaaide campagnevoerder, in debatten liet hij zich geregeld de kaas van het brood eten. Hij wachtte netjes zijn beurt af, in plaats van in te breken met een verbale uithaal. Volgepropt met cijfers, maakt hij een overtrainde indruk.

Eindspurt
Redde de PvdA het vier jaar geleden met een machtige eindspurt, dit keer was de gevreesde campagnemachine niet bij machte het tij te keren. Geen partij die zoveel manschappen op de been kan brengen.

Haagse PvdA-kopstukken trokken geregeld Amsterdam in, coryfeeën en mastodonten schoten in interviews Hilhorst te hulp. Oud-burgemeester Job Cohen viel D66 aan, toen die partij in Amsterdam op kop ging in de peilingen. 'D66 is naar rechts opgeschoven', zei hij. Ed van Thijn, ook oud-burgemeester van Amsterdam, maakte zich zorgen over de bestuurskracht van D66. 'Grote bestuurstalenten waren die D66'ers niet.'

Ook zij konden het onheil niet afwenden, misschien hebben ze zelfs het idee versterkt dat Hilhorst het niet aankan. Die indruk versterkte hij als hij fel werd geattaqueerd, vooral door VVD-lijsttrekker en collega-wethouder Eric van der Burg, dan raakte hij verstrikt in de cijfers.

 
Redde de PvdA het vier jaar geleden met een machtige eindspurt, dit keer was de gevreesde campagnemachine niet bij machte het tij te keren

PvdA verliest ook allochtone stem
De PvdA raakt in Amsterdam de grip kwijt op de allochtone kiezer. Dit blijkt uit een exit-poll van Bureau Onderzoek & Statistiek Amsterdam en de Universiteit van Amsterdam. Stemde in 2006 nog 84 procent van de Turken in de hoofdstad voor de sociaal-democraten, nu is dat 45 procent. Bij Marokkaanse Amsterdammers is een vergelijkbare daling te zien, van 78 procent in 2006 naar 44 procent nu.

De Amsterdamse afdeling van D66 wint juist aan populariteit onder allochtonen. In 2006 was het aandeel Turkse, Marokkaanse en Antilliaanse stemmers dat voor D66 koos nog nihil, inmiddels is dat respectievelijk 10 procent, 20 procent en 19 procent.

Ongeveer 1 op de 3 Amsterdammers is van niet-westerse komaf. Daarmee zijn zij een belangrijke machtsfactor bij de verkiezingen in de hoofdstad, zelfs al is de opkomst lager dan bij autochtonen.

Een van de oorzaken van de allochtone uittocht bij de PvdA is de 'ontzuiling' van Marokkaanse en Turkse kiezers, zo concludeerde Kieskompas en het instituut Forum onlangs. Met name jongere allochtone kiezers laten zich niet meer leiden door een stemadvies van de imam, zij maken hun eigen keuze.

 
Ongeveer 1 op de 3 Amsterdammers is van niet-westerse komaf. Daarmee zijn zij een belangrijke machtsfactor bij de verkiezingen in de hoofdstad, zelfs al is de opkomst lager dan bij autochtonen.
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.