PvdA: traditie, risico's en tactiek

Traditie


De PvdA is in februari 1946 ontstaan uit een fusie van de Sociaal-Democratische Arbeiderspartij, de Vrijzinnig Democratische Bond en de Christelijk-Democratische Unie. Ze heeft van meet af aan in de Eerste en Tweede Kamer gezeten. De partij nam deel aan dertien kabinetten en leverde drie minister-presidenten: Willem Drees, Joop den Uyl en Wim Kok. Deze bestuurderstraditie is haar trots. Doelstelling is de solidariteit te organiseren tussen de lage inkomens en de (ook hogere) middenklasse. Het beginselmanifest spreekt van 'de zekerheid van een fatsoenlijk bestaan'.


Risico's


Met de bestuurlijke reflex die in de partij steeds zichtbaarder wordt, maakt de SP ook vuile handen. De partij staat niet langer louter langs de kant, maar doet daadwerkelijk mee. De Amsterdamse politicoloog Matthijs Rooduijn (stukroodvlees.nl) ziet hier een risico: kiezers die SP stemden omdat ze daarmee hun protest tegen het establishment kenbaar maakten, kunnen afhaken. Daar staat tegenover dat nu de PvdA in peilingen de zesde partij van het land is, de SP voor gematigd linkse kiezers een goed alternatief lijkt.


Tactiek


Politicoloog Gerrit Voerman signaleert 'de sociaal-democratisering' van de SP; PvdA-senator Ruud Koole noemt het simpelweg 'normalisering'. De beroemde leuze 'Stem tegen, stem SP' is losgelaten; partijstandpunten zijn verzacht. De partij wil niet langer alleen maar een tegenkracht zijn, maar is aan het voorsorteren op de macht, Die ambitie, die Emile Roemer bij zijn aantreden als partijleider in 2010 formuleerde, krijgt in gemeenten en provincies al vorm, en moet ook landelijk gestalte krijgen. Dat om een herhaling van 2006 te voorkomen: wel groeien naar 25 zetels, niet in het kabinet.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden