PvdA speelt politiek piramidespel

Opereert de PvdA wel verstandig door zo fel te strijden tegen een versoepeling van het ontslagrecht?..

PvdA-Kamerlid Diederik Samsom blaakt van strijdlust dezer dagen. Onvermoeibaar beantwoordt hij honderden woedende e-mails van ontgoochelde kiezers. Als er gescholden wordt, scheldt hij terug. Maar bovenal claimt Samsom vol zelfvertrouwen het volgende succes voor zijn partij: de versoepeling van het ontslagrecht gaat van tafel.

De opstelling van Samsom is typerend voor de hele PvdA: hij wekt nieuwe verwachtingen om net geleden verliezen te verdoezelen. In de financiële sector heet zoiets een piramidespel, waarvan zelfs de Albanezen weten dat het leidt tot een bankroet. Het CDA spreekt over de ‘nederlagenstrategie’ van coalitiepartner PvdA.

Terwijl alles er op Prinsjesdag nog zo veelbelovend uitzag voor de PvdA. Er lag een Miljoenennota die vrijwel unaniem als ‘links’ werd getypeerd. PvdA-minister Bos van Financiën had zijn stempel op het beleid gezet. PvdA-fractievoorzitter Tichelaar jubelde dat het CDA van premier Balkenende overstag was, hetgeen door de VVD gretig werd beaamd.

Onverwachts
In plaats van dat succes rustig genietend te incasseren, eiste Tichelaar in het debat over de kabinetsplannen onverwachts meer koopkracht voor de middeninkomens. Hoewel het om nog geen 7 euro per maand ging, wekte de PvdA de verwachting dat de hardwerkende Nederlander ook bij haar in goede handen was. Niet dus. Het plan werd afgeschoten door het kabinet omdat er geen financiële dekking voor was geregeld.

Deze week werd opnieuw een verwachting niet waargemaakt: na een urenlange discussie besloot de PvdA-fractie, net als de PvdA-bewindslieden eerder, af te zien van een referendum over het nieuwe Europese verdrag. Terwijl het in 2005 de PvdA was die het initiatief nam voor een volksraadpleging over de Europese Grondwet, de voorganger van het verdrag. Terwijl het PvdA-verkiezingsprogram zich uitspreekt vóór zo’n referendum. En terwijl Tichelaar deze zomer nog verkondigde aanleiding genoeg te zien het verdrag aan de burger voor te leggen.

De PvdA-kiezer had dus alle reden te denken dat zijn partij dat zou regelen. De argumentatie dat het verdrag geen trekjes van een grondwet heeft en daarom geen volksraadpleging behoeft, wordt door de achterban niet gevolgd, getuige vele boze e-mails.

Deceptie
De strijd om het ontslagrecht zou de volgende deceptie voor de PvdA-kiezer kunnen worden. PvdA-bewindslieden en -Kamerleden dreigen eensgezind met een kabinetscrisis als CDA-minister Donner (Sociale Zaken) zijn voorstel over soepelere ontslagregels niet intrekt. Gespierde taal, maar ook riskant.

Vast staat dat er sowieso een nieuwe ontslagwet komt. Met wat geluk zonder de steen des aanstoots: de afschaffing van het vooraf verplichte toetsen door derden of een werkgever iemand wel mag ontslaan. Een aanpassing waarmee zowel de PvdA als coalitiepartner ChristenUnie dolbij zal zijn.

Maar als Donner zijn voorstel voor aantasting van het arbeidsrecht laat vallen, zal hij dat waarschijnlijk op zulk een Donneriaanse wijze doen, dat het moeilijk zal worden voor de PvdA dit als een onversneden succes te claimen.

Ook met behoud van de preventieve toets blijven er voldoende elementen in Donners ontslagplan waarop het vrij schieten is voor de SP. Zeker na de grote broek die de PvdA heeft aangetrokken door aan te sturen op een kabinetscrisis en de torenhoge verwachtingen die daarmee zijn geschapen bij de achterban.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden